เลาะรั้วเกษตร : ชี้แจงให้ชัด

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/284292

281225166

เลาะรั้วเกษตร : ชี้แจงให้ชัด

วันศุกร์ ที่ 4 สิงหาคม พ.ศ. 2560, 06.00 น.

ได้อ่านคำชี้แจงของอธิบดีกรมชลประทาน สัญชัย เกตุวรชัย ผ่านทางโซเชียลมีเดีย เรื่องอ่างเก็บน้ำห้วยทรายขมิ้น จังหวัดสกลนคร เมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม 2560 ที่ผ่านมา ให้รู้สึกว่าทำไมหน่วยราชการจึงไม่ชี้แจง หรือพูดอะไรให้ประชาชนธรรมดาๆ เข้าใจง่ายๆ ทำไมต้องอธิบายอะไรเสียยืดยาว

กรณีอ่างเก็บน้ำห้วยทรายขมิ้น จังหวัดสกลนคร นี้ ประเด็นที่ประชาชนอยากรู้คือ อ่างแตกใช่หรือไม่ จึงทำให้น้ำจากอ่างเก็บน้ำไหลบ่าท่วมชุมชนที่อยู่ใกล้เคียง แม้ท่านอธิบดีจะพยายามชี้แจงว่า อ่างไม่แตกแต่น้ำไหลเข้าอ่างมากเกินความจุที่อ่างจะรับไว้ได้ น้ำจึงไหลล้นสันเขื่อน และจากการตรวจสอบด้วยสายตาของเจ้าหน้าที่พบว่ามี “การกัดเซาะ” สันเขื่อนลึก 4 เมตร กว้าง 20 เมตร เป็นเหตุให้น้ำไหลออกจากอ่าง

ในทางเทคนิคของการชลประทานอาจจะใช้ว่า “กัดเซาะ” แต่ในความรู้สึกและความเข้าใจของประชาชน มันคือ “อ่างแตก” เพราะสภาพที่สันเขื่อนแตกร้าวลึก 4 เมตร ยาว 20 เมตรนี้ไม่ใช่กัดเซาะธรรมดา แถมยังทำให้น้ำไหลออกจากอ่างนับล้านลูกบาศก์เมตรก็ไม่ธรรมดาอีกเช่นกัน ปริมาณน้ำที่ไหลออกจากอ่าง กับปริมาณที่น้ำเหลืออยู่ในอ่าง สภาพคงไม่ต่างจาก“อ่างแตก” เท่าไรนัก จึงไม่จำเป็นต้องยืนกรานกระต่ายขาเดียวว่าอ่างไม่แตก…

ที่สำคัญกว่านั้นควรชี้แจงสาเหตุ และสิ่งที่จะดำเนินการต่อไปอย่างสั้นๆ เป็นข้อๆ ตามลำดับเหตุการณ์ให้ชัดเจน ไม่ต้องเท้าความ หรืออ้างอะไรให้มากมายเกินไป เช่น บอกว่า ดำเนินการพร่องน้ำจากอ่างเก็บน้ำเพื่อรองรับปริมาณน้ำฝนที่จะมีมากตามนโยบายของอธิบดีกรมชลประทานแล้ว หรือบอกว่า จะติดตั้งเครื่องผลักดันน้ำ 26 เครื่อง ซึ่งได้ติดตั้งไปแล้ว 4 เครื่อง เหลืออีก 22 เครื่อง….นี่ก็จริงใจเกินไป ทำให้ประชาชนแทบหมดหวัง เพราะไม่รู้ว่าอีก 22 เครื่องเมื่อไรจะติดตั้งเสร็จ พอดีน้ำลด….

ชื่ออธิบดี เป็นผู้ชี้แจง แต่ไม่ทราบว่าใครเป็นคนเขียนข้อมูลให้อธิบดี แม้จะเป็นเรื่องเร่งด่วนที่ต้องชี้แจงข้อกล่าวหาภายใน 24 ชั่วโมง ตามกฎกติกาของรัฐบาลที่กำหนดให้หน่วยราชการต้องชี้แจงทำความเข้าใจกับประชาชนผ่านทางสื่อมวลชนต่างๆ กรณีที่มีการนำเสนอข่าวเชิงลบที่เกี่ยวกับหน่วยงานนั้นๆ แต่อธิบดีควรต้องตรวจสอบให้ดีว่าสิ่งที่ชี้แจงไปจะทำให้สังคมสับสนมากขึ้นหรือไม่….

อย่างไรก็ตาม ในความเป็นจริงของอ่างเก็บน้ำห้วยทรายขมิ้นนี้ ทราบมาว่าเป็นอ่างเก็บน้ำที่สร้างขึ้นที่ตำบลพังขว้าง อำเภอเมืองสกลนคร ตามโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ที่ต้องการให้เกษตรกรมีน้ำใช้เพื่อการเกษตรและอุปโภคบริโภค ความจุของอ่างรับน้ำได้ 2.4 ล้านลูกบาศก์เมตร ทุกปีที่ผ่านมาน้ำไม่เคยเต็มอ่าง หรือแม่แต่ปีนี้ก็มีปริมาณน้ำก่อนที่จะเข้าสู่ฤดูฝนเพียง 1.4 ล้านลูกบาศก์เมตร หรือ 60% ของความจุอ่างเท่านั้น

พอเข้าสู่ฤดูฝน ก็ได้ทำการพร่องน้ำเพื่อรองรับปริมาณฝนที่จะตกมาใหม่ แต่ปีนี้ภาคตะวันออก เฉียงเหนือตอนบนมีฝนตกมากกว่าทุกปีที่ผ่านมา ทำให้มีน้ำไหลเข้าอ่างห้วยทรายขมิ้นเป็นจำนวนมาก จนถึงปลายเดือนพฤษภาคม มีปริมาณน้ำเต็มอ่าง ซึ่งทำให้ต้องทำการพร่องน้ำออกจากอ่างผ่านคลองส่งน้ำฝั่งซ้าย และฝั่งขวา รวมกันประมาณวันละ 80,000 ลูกบาศก์เมตร แต่ปรากฏว่ามีฝนตกท้ายอ่างเก็บน้ำ ทำให้การพร่องน้ำต้องลดปริมาณลง มิเช่นนั้นน้ำจะท่วมพื้นที่ท้ายอ่าง การพร่องน้ำจึงลดปริมาณลงเหลือเพียงวันละ 24,000 ลูกบาศก์เมตร

ปัญหาคงจะไม่เกิดถ้าไม่มีพายุโซนร้อนตาลัส และเซินกา ที่เกิดขึ้นมาไล่ๆ กันในช่วงกลางเดือนกรกฎาคม 2560 เป็นต้นมาจนถึงขณะนี้ พายุทั้ง 2 ลูกนี้มีอิทธิพลทำให้ฝนตกหนักในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทยและส่งผลให้มีน้ำไหลเข้าเต็มอ่างเก็บน้ำห้วยทรายขมิ้นอย่างรวดเร็ว ประกอบกับในวันที่ 26 กรกฎาคมที่ผ่านมา ภายในเวลาเพียง 20 ชั่วโมง มีน้ำหลากลงสู่อ่างเก็บน้ำห้วยทรายขมิ้นถึง 3.75 ล้านลูกบาศก์เมตร เกินกว่าความจุของอ่างถึง 1.35 ล้านลูกบาศก์เมตร น้ำจึงล้นข้ามสันเขื่อน และทำให้สันเขื่อนแตกร้าวหรือที่กรมชลประทานเรียกว่า “กัดเซาะ”ดังที่กล่าวมาแล้ว

ถ้าจะว่าไป ก็เป็นเหตุสุดวิสัย ที่ไม่มีใครอยากจะให้เกิดขึ้น หรือแม้จะมีการประกาศเตือนภัยให้เฝ้าระวังสถานการณ์สักเท่าไร แต่จะมีสักกี่คนที่สนใจและเตรียมตัวพร้อมเผชิญสถานการณ์…. เพราะน้ำไม่เคยท่วมสกลนคร… เหมือนอย่างที่ครั้งหนึ่ง เรามั่นใจว่าน้ำคงไม่ท่วมสนามบินดอนเมือง…. แต่แล้วที่สกลนคร พ.ศ. นี้ น้ำท่วมมิดหลังคารถ เหมือนอย่างที่พ.ศ.นั้น น้ำท่วมเครื่องบินที่สนามบินดอนเมืองนั่นแล…..

เอวัง….ก็มีด้วยประการฉะนี้…..

แว่นขยาย

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s