ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์

06 มีนาคม 2560 เวลา 10:20 น…. อ่านต่อได้ที่ : http://www.posttoday.com/life/life/483808

โดย…พริบพันดา

การซื้อผักผลไม้สดมารับประทาน ปัจจุบันกว่า 70% ของที่วางจำหน่ายอยู่ตามแผงลอยในตลาดนัดและที่อื่นๆ ยังไม่สามารถรับรองได้ว่าเป็นผลิตผลที่ปลอดภัยจากสารพิษและสารเคมีได้ 100% และอีกเกือบ 30% ก็เป็นผลิตผลที่จำหน่ายในตลาดสดติดแอร์หรือซูเปอร์มาร์เก็ตในซูเปอร์สโตร์และห้างสรรพสินค้าที่มีใบรับรองเรื่องคุณภาพในการตรวจสอบ แต่ก็มีราคาที่สูงกว่าท้องตลาดไปอีกระดับหนึ่ง

ผู้บริโภคพืชผัก ผลไม้ และอาหารในปัจจุบันมีความระมัดระวังในการเลือกบริโภคสินค้าที่ปลอดภัยและมีคุณภาพมากขึ้น ดังนั้นกระบวนการผลิตที่มีมาตรฐาน เป็นที่ยอมรับทั้งในและต่างประเทศ มีการตรวจสอบและรับรองโดยสถาบันที่น่าเชื่อถือ จึงเป็นสิ่งที่สร้างความมั่นใจให้กับผู้บริโภคและสร้างคุณค่าให้กับตัวสินค้ามากขึ้น

กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) โดยโปรแกรมสนับสนุนการพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรม (ITAP) กำหนดจัดงานสัมมนา เรื่อง “โอกาสและความท้าทาย : ยกระดับผักและผลไม้ไทยเข้าสู่สากล ด้วยมาตรฐานไทยแกป (ThaiGAP)” เพื่อพัฒนาผู้ผลิตและผู้ประกอบการอุตสาหกรรมผักและผลไม้ในประเทศไทยให้ได้รับมาตรฐานไทยแกป และส่งเสริมความรู้ความเข้าใจถึงประโยชน์และความสำคัญของมาตรฐานดังกล่าวแก่ผู้ประกอบการ

ทำความรู้จัก “ThaiGAP”

โดยมาตรฐานไทยแกป (ThaiGAP) เป็นระบบมาตรฐานของคนไทยในการจัดการผักและผลไม้ให้มีคุณภาพและความปลอดภัยสูง เป็นทางเลือกหนึ่งสำหรับผู้ประกอบการที่ต้องการมาตรฐานในการผลิต และตอบโจทย์ผู้บริโภคที่คำนึงถึงความปลอดภัย การรักษาสิ่งแวดล้อม และสวัสดิภาพของผู้ผลิต นอกจากนี้ ไทยแกปยังนับเป็นนวัตกรรมใหม่ที่ทำให้เกิดเป็นมาตรฐานของภาคเอกชนในการขับเคลื่อนระบบการผลิตสินค้าเกษตรที่ปลอดภัยให้เป็นรูปธรรม มีการนำไปปฏิบัติใช้จริง และได้รับการยอมรับของผู้บริโภคทั้งในประเทศและในตลาดสากล

ดร.รุ่งนภา ก่อประดิษฐ์สกุล จากศูนย์วิจัยและพัฒนามาตรฐานสินค้าการเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน กล่าวว่า เดิมได้ทำงานเรื่องการสลายสารเคมีกำจัดศัตรูพืชในสิ่งแวดล้อม หลังจากนั้นจึงเห็นว่าควรทำงานในภาคการเกษตรทั้งหมด ตั้งแต่เรื่องดิน น้ำ การควบคุมการเกษตรอื่นๆ ให้ประชาชนในประเทศมีผักและผลไม้ที่ปลอดภัยบริโภค และมีมาตรฐานสากลส่งออกได้

“เมื่อ 2 ปีที่แล้วทาง สวทช. (สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ เป็นหน่วยงานในกำกับของกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี) ได้ชักชวนให้เข้าร่วมทำการจัดมาตรฐาน เป็นเรื่องของการบริหารจัดการ มาตรฐานทำเพื่อให้เกิดการพัฒนา โดยสิ่งสำคัญคือการมีเครือข่ายในส่วนภาควิชาการให้งานสามารถพัฒนาต่อไปได้เรื่อยๆ

“ความยากของตัวมาตรฐานไทยแกปเป็นความท้าทายของเกษตรกร ศึกษาความพร้อมของผู้ประกอบการ เป็นเรื่องระบบที่ต้องทำความเข้าใจ ในส่วนของคนรุ่นใหม่เป็นโอกาสอยู่แล้วในการใช้เครื่องมือต่างๆ ไทยแกปได้ลดระดับลงมาแล้ว โดยเฉพาะเกษตรกรที่ไม่ใช้สารเคมี ไทยแกปจึงเป็นโอกาสของผู้ประกอบการและผู้บริโภคที่จะได้ขายและบริโภคผักและผลไม้ตามมาตรฐาน ส่วนความท้าทายจากอุปสรรคที่เกิดขึ้น แต่เกษตรกรที่เข้าไปสัมผัสด้วยเขาก็พร้อมที่จะพัฒนาและเปลี่ยนแปลงไปด้วยกัน”

ว่าไปแล้ว ไทยแกป คือมาตรฐานระบบการผลิตสำหรับภาคเกษตรของไทยที่กำหนดขึ้นโดยภาคเอกชน เพื่อสร้างความมั่นใจให้กับคู่ค้าและผู้บริโภคว่าสินค้าเกษตรที่ผลิตในประเทศไทยได้ถูกผลิตตามมาตรฐานและกระบวนการที่ปลอดภัย ถูกสุขอนามัย ปลอดภัยจากสารเคมีและเชื้อโรคที่อาจก่อให้เกิดอันตรายต่อผู้ผลิต ผู้บริโภค รวมถึงสัตว์ ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

ชูศักดิ์ ชื่นประโยชน์ ประธานคณะกรรมการสถาบันส่งเสริมคุณภาพเกษตรกรไทย สภาหอการค้าแห่งประเทศไทย และเป็นหนึ่งในคณะทำงานทีมเกษตรสมัยใหม่ โครงการประชารัฐ ขยายให้เห็นภาพการดำเนินงานจากภาคเอกชนที่เข้ามาร่วมมือว่า ไทยแกปทำทุกอย่างตามมาตรฐานต่างประเทศเพื่อส่งออก

“ส่งออกผักผลไม้มาตรฐานดีทุกอย่าง คนต่างประเทศกินของดีหมดเลย แต่ประเทศไทยคนในประเทศไม่มีคนดูแล ทำให้ผักและผลไม้ในประเทศไทยไม่ค่อยปลอดภัย เราก็จะมาเป็นตัวช่วยเสริมในคนที่อยากจะทำและสร้างโอกาสให้เข้าหาตลาด ทำมาตรฐานไทยเปิดโอกาสให้เกษตรกรและผู้ประกอบการทำได้ง่ายขึ้น อย่าให้สูงเกินไปเท่ามาตรฐานยุโรป ปรับให้เหมาะสมกับค่าครองชีพของคนไทย ถึงได้เป็นโครงการไทยแกป คือสามารถให้คนไทยยกระดับมาตรฐานสินค้าเกษตรของตัวเองให้เท่ากับมาตรฐานของรัฐ

“เริ่มต้นจากเอาตัวจริงเสียงจริงที่ทำการค้ากับห้างมาทำ สร้างสินค้าให้ปลอดภัยให้คนไทยได้รับประทานสินค้าพืชผักผลไม้ที่ปลอดภัยได้มาตรฐานจีเอพี เอาความปลอดภัยเป็นตัวตั้ง พอเป็นระบบปั๊บต้นทุนลดลง ตอนนี้ซื้อผักผลไม้ในตลาดสดกับซื้อห้างนั้น สินค้าคนละมาตรฐาน 70% สินค้าประเภทนี้อยู่ในตลาดสด จะทำอย่างไรที่จะให้สินค้าปลอดภัย จีเอพีเป็นมาตรฐานสมัครใจทำ ไม่มีการบังคับ แต่ผู้ผลิตไม่ทำโอกาสก็จะน้อยกว่าในการขาย ซึ่งไทยแกปจะมี 3 ระดับ คือ ระดับต้น กลาง และสูง ที่สามารถส่งขายต่างประเทศได้เลย”

ประสบการณ์จากผู้เข้าร่วม “ไทยแกป”

การดำเนินโครงการไทยแกปคือ การจัดอบรม การให้คำปรึกษา แนะนำ โดยทีมผู้เชี่ยวชาญจากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กำแพงแสน และการตรวจรับรองฟาร์มจากหน่วยตรวจรับรอง (CB) โดยในปี 2559 ที่ผ่านมา มีบริษัทที่ได้รับการรับรองมาตรฐานไทยแกปจำนวน 17 บริษัท ที่ผลิตทั้งผักและผลไม้สดและจัดจำหน่ายตามห้างค้าปลีกชั้นนำของประเทศ

สำหรับหน่วยตรวจรับรองที่ทำการตรวจรับรองให้กับมาตรฐานไทยแกปนั้น เป็นหน่วยตรวจรับรองที่ได้รับมาตรฐานสากล ISO/IEC GUIDE 65 ซึ่งทำให้มั่นใจได้ว่ามีการตรวจรับรองที่เข้มงวดและเคร่งครัด นอกจากนี้ ผลิตภัณฑ์ที่ได้รับมาตรฐานไทยแกปยังมีระบบตรวจสอบย้อนกลับ โดย QR Code ที่ได้รับความร่วมมือจากสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ GISTDA ด้วยการสแกน QR Code ที่ติดบนผลิตผล สามารถสอบกลับไปถึงตำแหน่งที่ตั้งของฟาร์มผลิต รายละเอียดของเกษตรกรที่ขอการรับรองระบบการผลิตได้อย่างถูกต้อง ทั้งนี้ มาตรฐาน ThaiGAP เป็นนวัตกรรมใหม่ที่ทำให้เกิดเป็นมาตรฐานของภาคเอกชนในการขับเคลื่อนระบบการผลิตสินค้าเกษตรที่ปลอดภัยให้เป็นรูปธรรม มีการนำไปปฏิบัติใช้จริง และได้รับการยอมรับของผู้บริโภคทั้งในประเทศและในตลาดสากล โดยตั้งเป้าภายในปี 2560 จะมีผู้ประกอบการ 50 ราย

สุธา เทศทอง กรรมการผู้จัดการ บริษัท นันธาวรรณฟูดส์ ซึ่งมีสวนส้มอยู่ อ.ฝาง จ.เชียงใหม่ ตัวเองอยู่ จ.ปทุมธานี และเป็นซัพพลายเออร์หาสินค้าผลไม้ โดยเฉพาะส้มให้กับแม็คโคร บอกว่า

“โครงการไทยแกปทำให้เราได้เรียนรู้ระบบของสวนมากขึ้น เริ่มจากการดูแลระบบปุ๋ย ยา และอื่นๆ ทุกอย่าง ที่สำคัญคือมีการตรวจสอบย้อนกลับได้ ทำให้จัดการได้ง่ายขึ้น ใช้ระบบดูแลตรวจสอบทำงานผ่านมือถือได้หมดเลย มีโอกาสขายมากขึ้น ยอดขายเติบโตขึ้นทุกปี”

สมยศ ช่างเกษตร จากโครงการชั่งหัวมันตามพระราชดำริ ซึ่งเป็นตัวอย่างโครงการเกษตรและเพาะพันธุ์สัตว์เลี้ยงเป็นตัวอย่างให้เกษตรกร บอกถึงความสำคัญของไทยแกปว่า

“ตอนแรกพอเข้าไปทำก็วุ่นๆ เหมือนกันในเรื่องการเก็บข้อมูล ทำมาตรฐานของกรมวิชาการเกษตร พอมีไทยแกป เอกสารเยอะ เหนื่อยขึ้น รู้สึกมีความมั่นใจเยอะมากในเรื่องคุณภาพในการผลิต ไม่ได้ยากเพียงแค่ปรับเปลี่ยนแปลงให้ถูกต้อง ดูเหมือนวุ่นวายแต่ไม่มีอะไรยาก ทำให้ผู้บริโภคมั่นใจในผลิตภัณฑ์ โดยเฉพาะใบรับรองจากทางไทยแกป”

การขับเคลื่อนมาตรฐานไทยแกปสามารถพัฒนาเกษตรสมัยใหม่ ซึ่งต้องมีการเสริมสร้างเกษตรกรต้นน้ำให้มีความรู้ความเข้าใจในการบริหารจัดการ การผลักดันให้ใช้ตลาดเป็นตัวนำการผลิต โดยเฉพาะความรับผิดชอบและการยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยสินค้าเกษตรของไทย ซึ่งจะก่อให้เกิดประโยชน์ต่อการขยายตลาดและสร้างมูลค่าเพิ่มสินค้าเกษตรของไทย ให้เป็นที่ยอมรับของตลาดในประเทศและต่างประเทศอย่างเป็นรูปธรรม