แอบสะใจไม่น้อยได้เมื่อรู้ว่า หนาวนี้จะอยู่กับคนไทยไปอีกอึดใจใหญ่ๆ อย่างน้อยก็ถึงปลายเดือน ม.ค. 2561 และเป็นไปได้สูงที่จะหนาวต่อเนื่องไปจนถึงกลางเดือน ก.พ.อีกต่างหาก ก็ทำไมจะไม่ (สะใจ) ในเมื่อหลายปีที่ผ่านมา หน้าหนาวประเทศไทยมาแบบไม่หนาว หรือที่เรียกว่าหนาวป๊อบๆ แป๊บๆ แบบนับ (ไม่กี่) วัน โธ่ๆๆๆ

วันชัย ศักดิ์อุดมไชย อธิบดีกรมอุตุนิยมวิทยา เล่าให้ฟังว่า หน้าหนาวปีนี้จะมีความหนาวเย็นปกติ โดยเป็นความหนาวตามฤดูกาล ที่ไม่ได้สุดขั้วไปข้างใดข้างหนึ่ง มีระยะตั้งแต่กลางเดือน ต.ค. 2560-กลางเดือน ก.พ. 2561 โดยกรมอุตุนิยมวิทยา กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ได้ประกาศให้ประเทศไทยเข้าสู่ฤดูหนาวอย่างเป็นทางการตั้งแต่เมื่อวันที่ 23 ต.ค.ที่ผ่านมา

“ลมหนาวถึงวันนี้ก็เป็นระลอกที่ 3 แล้ว จากนี้ไปจะมาอีกหลายระลอก ตัวแปรสำคัญของฤดูหนาวบ้านเราคือความกดอากาศสูงจากจีนทิเบตหนึ่ง และลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนืออีกหนึ่ง จะหนาวมั้ย จะหนาวอีกนานมั้ย ขึ้นอยู่กับสองปัจจัยนี้” วันชัย กล่าว

ผลมาจากเหตุปัจจัย ความยาวนานของฤดูหนาวก็เฉกเช่นกัน หากความกดอากาศสูงจากซีกโลกเหนือ แถบจีนและทิเบต แผ่ลงมาลึก และลมมรสุมพัดตะวันออกเฉียงเหนือจากฝั่งแปซิฟิกผ่านพัดเข้ามาเป็นระยะๆ ส่งผลให้หนาวเย็นโดยทั่วไป

อุณหภูมิ ณ เทือกเขาและยอดดอย จัดอยู่ในเกณฑ์หนาวจัด 2-3 องศาเซลเซียส ส่วนอุณหภูมิในเขตภาคเหนือและตะวันออกเฉียงเหนือจัดอยู่ในเกณฑ์หนาว 13-14 องศาเซลเซียส (อากาศหนาว : 8-15.9 องศาเซลเซียส) ขณะที่ “เอ็กซ์ตรีม” หรือหนาวที่สุด 7-8 องศาเซลเซียสในบางพื้นที่

“ภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือปัจจุบันมีอุณหภูมิ 11 องศาเซลเซียส จากเมื่อแรกมวลอากาศเย็นพัดเข้ามารอบแรก อุณหภูมิ 6-7 องศาเซลเซียส ในปีนี้อุณหภูมิยอดดอยคาดว่าใกล้ 0 องศา โดยจะมีความเย็น ได้เห็นหมอกเช้า ได้เห็นแม่คะนิ้ง ได้เห็นเหมยขาบ หรือน้ำค้างแข็งกันถ้วนทั่ว” วันชัย กล่าว

สำหรับกรุงเทพฯ จะหนาวต่อเนื่อง หากอุณหภูมิปีนี้คาดว่าจะไม่หนาวจัด โดยจะมีอุณหภูมิเย็น 17-18 องศาเซลเซียส (อากาศเย็น : 16-22 องศาเซลเซียส) เตรียมซักเสื้อหนาวกันได้ เพราะจะหนาวแน่ (เย้) อากาศเย็นและแห้ง ฝนลดลงไปเรื่อยๆ ขณะที่ภาคใต้จะมีฝนชุกต่อไปจนถึงเดือน ธ.ค.

“กรุงเทพฯ จะหนาวแน่ โดยเฉพาะในช่วงครึ่งเดือนหลังของ ธ.ค. จะมีโอกาสที่คลื่นความกดอากาศสูงจะพัดเข้ามาลึกและพัดเข้ามาแรงในช่วงนั้น” อธิบดีกรมอุตุนิยมวิทยา กล่าว

สำหรับการเตรียมความพร้อมของประชาชน อธิบดีกรมอุตุนิยมวิทยากล่าวว่า ภัยหนาวและการรับมือ สำคัญคือสุขภาพและความปลอดภัยในชีวิตทรัพย์สิน เริ่มจากการรักษาสุขภาพให้แข็งแรง เพื่อป้องกันการเจ็บป่วย โดยเฉพาะบริเวณเทือกเขาและยอดดอยที่จะมีอากาศหนาวถึงหนาวจัด การดูแลสัตว์เลี้ยงที่ต้องเพิ่มความอบอุ่นภายในโรงเรือน หรือการดูแลสัตว์น้ำในกระชังที่ต้องลดปริมาณอาหารลง เป็นต้น

“ความหนาวจัดคือภัยชนิดหนึ่ง เตรียมเครื่องนุ่งห่มที่เหมาะสม และอย่าดื่มเหล้าเพื่อแก้หนาว เพราะไม่ได้แก้ นอกจากจะไม่แก้และต้องหนาวต่อไปแล้ว ก็ยังอาจเสียชีวิตจากการนี้ได้ ที่ผ่านมาคือปัญหาความเชื่อว่าสุราคลายหนาวได้ หลายคนดื่มแล้วปล่อยปละละเลยเรื่องความอบอุ่น เมาพับหลับไปอยู่นอกบ้าน ถ้าอุณหภูมิหนาวมากร่างกายจะรับไม่ได้”

การใช้รถใช้ถนนต้องเพิ่มความระมัดระวัง  สำหรับบางช่วงที่จะมีหมอกในตอนเช้า โดยเฉพาะในช่วงที่บริเวณความกดอากาศสูงมีกำลังอ่อนลง และมีลมใต้จากทะเลพัดเข้าสู่ฝั่ง ฤดูกาลแห่งความหนาวเย็นและหมอกในยามเช้า พัดพามาด้วยคืออุบัติเหตุ ควรสำรวจไฟหน้าและไฟท้ายให้อยู่ในสภาพพร้อมใช้งาน มองเห็นได้ในระยไกล เพื่อป้องกันการเกิดอุบัติเหตุ

ต่อเนื่องไปต้นปีหน้า อธิบดีกรมอุตุนิยมวิทยาเล่าว่า เดือน ม.ค.-กลางเดือน ก.พ. เป็นช่วงฤดูหนาวตอนปลาย แต่สภาพอากาศยังคงหนาวเย็น ตอนบนของภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือที่จะยังมีความหนาวที่ต่อเนื่องยาวนานกว่าทางตอนล่างของภาค จากนั้นก็จะค่อยๆ ลดอุณหภูมิความหนาวเย็นลงกระทั่งเข้าสู่ฤดูร้อน

“ความหนาวเย็นของฤดูหนาวดีต่ออุตสาหกรรมการท่องเที่ยว กลุ่มนิยมท่องเที่ยวธรรมชาติยิ่งคึกคักมาก เชื่อว่าปีนี้จะเป็นอีกปีที่การท่องเที่ยวไทยจะคึกคักที่สุดปีหนึ่ง”

ภูมิอากาศโลกมองไปข้างหน้า อธิบดีกรมอุตุนิยมวิทยากล่าวว่า โกลบอลวอร์มมิ่ง ผลกระทบที่ส่งผลต่อโลก ไม่เว้นแม้แต่สภาพอากาศที่ปรับเปลี่ยน ธรรมชาติกลายเป็นมิติความรุนแรงที่เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ บทบาทของกรมอุตุนิยมวิทยาและการพยากรณ์สภาพภูมิอากาศเป็นสิ่งจำเป็น เรียนรู้และใช้ประโยชน์จากอนาคตที่บอกล่วงหน้า

การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศแบบสุดขั้ว นับวันจะรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ คงดีไม่น้อยถ้าประชาชนชาวไทยมีความพร้อมมีความเข้าใจ กรมถือเป็นภาระหน้าที่สำคัญประการหลักที่จะทำให้การพยากรณ์อากาศได้เชื่อมโยงต่อทุกภาคส่วน ในอันที่จะลดความสูญเสียหรือป้องกันภัยที่อาจเกิดขึ้น

ปัจจุบันผู้สนใจ เข้าเยี่ยมชมการตรวจสภาพอากาศและการพยากรณ์อากาศได้ตลอด 24 ชั่วโมง ที่เว็บไซต์ http://www.tmd.go.th ยังมีช่องทางโซเชียล เช่น เฟซบุ๊กไลฟ์ และยูทูบ ได้แก่ พยากรณ์อากาศชาแนล ที่ผู้ประกาศใช้ 4 ภาษาท้องถิ่นสื่อสารแจ้งข่าว เช่น ภาษาใต้และอีสาน ยังมีสถานีวิทยุเอเอ็มและเอฟเอ็ม รวมทั้งล่าสุดกำลังจะมี “แอพพลิเคชัน” ใหม่ ที่เตรียมอัพโหลดกันได้เร็วๆ นี้

“โลกเปลี่ยน สภาพภูมิอากาศเปลี่ยน เราทุกคนบนโลกก็ต้องเปลี่ยน ใส่ใจและหาความรู้เรื่องสภาพภูมิอากาศ”

ความหนาวแห่งฤดูกาล…แล้วไง ก็คือสัจธรรมที่โลกและมนุษย์ต้องฝ่าไป พี่น้องเกษตรกรภาคเหนือภาคตะวันออกเฉียงเหนือที่ต้องรับมือกับความหนาวอันหนักหนา รวมทั้งพี่น้องชาวใต้ที่ต้องรับมือกับฝนตกชุก นั่นแหละที่จะหนักหน่อย ส่วนมนุษย์กรุงเทพฯ คงไม่เป็นไร เพราะส่วนใหญ่โหยหาความหนาวกันอยู่ หนาวไม่กลัว กลัวไม่หนาว

เป็นห่วงก็แต่พี่ตูน บอดี้สแลม อาทิวราห์ คงมาลัย ก้าวคนละก้าวเพื่อ 11 โรงพยาบาลทั่วประเทศ (ขออนุญาตโฉบไปหาพี่เค้าหน่อยนะ) ที่จะวิ่งฝ่าลมหนาวอีกมิใช่ใกล้ 2,000 กิโลเมตร เบตง-เชียงราย…ระหว่างทาง…ดูแลด้วย