การดำน้ำจัดเป็นกิจกรรมเอาต์ดอร์ชนิดหนึ่งที่ส่งเสริมสุขภาพในแง่ความแข็งแรงของร่างกายโดยรวม โดยเฉพาะระบบหายใจที่ต้องได้รับการฝึกฝนเป็นพิเศษ เป็นกิจกรรมที่อันตรายเกิดขึ้นได้ทุกเมื่อ แต่ในขณะเดียวกันความสวยงามของท้องมหาสมุทรก็เย้ายวนพอให้ผู้คนลงทุนซื้อหาอุปกรณ์ดำน้ำและฝึกฝนเพื่อก้าวไปสู่โลกใต้ท้องทะเล

แสนยา โลหิตนาวี ครูฝึกสอนดำน้ำ ไดฟ์ อินดีด (Dive Indeed) บอกว่า “การดำน้ำเป็นกีฬาชนิดเดียวที่ต้องพึ่งพาอุปกรณ์มากที่สุด ถ้าอยากสัมผัสโลกใต้น้ำมากขึ้นเท่าไร อุปกรณ์ก็ยิ่งมีความสำคัญมากขึ้นเท่านั้น การดำน้ำเป็นเหมือนอีกโลกหนึ่ง ได้เห็นชีวิตใต้ทะเล การดำน้ำมีอยู่ 2 อย่าง ก็คือ การดำเพื่อสันทนาการ และการดำน้ำลึกกว่า 40 เมตร ซึ่งไม่ใช่การดำเพื่อสันทนาการ เพราะความลึกระดับนี้ร่างกายต้องเผชิญกับความดัน ความมืด และอันตรายอีกหลายอย่าง บางคนอาจจะชอบดำที่ความลึกระดับนี้ เพื่อท้าทายความสามารถ ได้เห็นในสิ่งที่คนอื่นไม่เห็น เพราะเป็นความลึกในระดับที่นักดำน้ำทั่วไปไม่ลงไปกัน แต่โดยทั่วไปแค่ผิวๆ น้ำ 20-30 เมตร ก็เหลือเฟือแล้ว

นอกจากนี้ การดำน้ำเป็นกีฬาที่ต้องพึ่งอุปกรณ์มากที่สุด ใครจะดีกว่าใครนอกจากทักษะความสามารถและอุปกรณ์ นับเป็นตัวชี้วัดหลักๆ เลยว่าคนไหนจะเล่นได้ดีกว่า ที่สำคัญสำหรับคนที่จะเล่นดำน้ำก็คือ มีต้นทุนพอกับการเล่นกอล์ฟเลยทีเดียว ไม่ว่าจะเป็นชุดอุปกรณ์ ค่าเรียน ค่าออกทริป รวมๆ กันแล้วก็เป็นหลักหมื่นหลักแสนขึ้นไป ขึ้นอยู่กับคุณภาพของอุปกรณ์ทั้งนั้น”

การเริ่มต้นดำน้ำนั้นต้องผ่านการฝึกฝนพื้นฐานเสียก่อน เพื่อเมื่อลงสู่โลกใต้น้ำจะเจอกับแรงดันน้ำ ความกดอากาศ ที่ทำให้ร่างกายรู้สึกไม่สบายเหมือนอยู่บนบก

อาจจะเริ่มจาก โอเพน วอเตอร์ ไดเวอร์ เป็นคอร์สการเรียนดำน้ำเพื่อเปิดใบอนุญาตว่ายน้ำเพื่อเช่าอุปกรณ์ดำน้ำได้ทั่วโลก สามารถดำน้ำลึกระดับ 18 เมตร ซึ่งเพียงพอกับการดำน้ำดูแนวปะการังชายฝั่งได้ทั่วโลกแล้ว คอร์สนี้อาจจะใช้เวลาเรียนรวมโดยประมาณที่ 12-24 ชั่วโมง แล้วแต่โรงเรียนสอนจะจัดหลักสูตร มีทั้งภาคทฤษฎีและปฏิบัติกับสถานที่จริง คนส่วนมากจะจบที่การเรียนคอร์สเริ่มต้น แต่เพียงแค่นี้ก็ทำให้ร่างกายแข็งแรง ปอดสามารถจุอากาศได้มากขึ้น

การฝึกดำน้ำจะต้องมีพื้นฐานการหายใจ การถ่วงน้ำหนักเพื่อให้จมลงในน้ำ การดูเวลาที่เหมาะสมกับการดำน้ำว่าดำได้ไม่เกินกี่นาที ที่จะไม่ทำให้เกิดภาวะการเมาไนโตรเจน หลังจากผ่านคอร์สแรกแล้วเกิดติดใจโลกการดำน้ำ ส่วนมากจะเริ่มหาซื้ออุปกรณ์ดำน้ำเพิ่มเติม ที่สามารถทำให้ดำน้ำในสถานที่ต่างๆ ได้สะดวกและนานขึ้น

ชุดดำน้ำที่มีความหนาและคุณสมบัติในการรักษาความอบอุ่นแก่ร่างกายก็จะทำให้ดำน้ำได้สบายขึ้น อุปกรณ์วัดอากาศในถังและเครื่องวัดเตือนอันตรายต่างๆ แต่จะออกทริปถัดไปสนุกๆ ก็อาจจะเสียเวลาไปเปล่าประโยชน์ โดยมากคนที่ชอบดำน้ำอย่างจริงจังจะเริ่มเข้าคอร์สที่มีความแอดวานซ์ขึ้น เพื่อให้ได้ใบประกาศและได้ออกทริปเที่ยวดำน้ำไปในตัว ก็คือระดับ แอดวานซ์ โอเพน วอเตอร์ ไดเวอร์

เป็นหลักสูตรสอนการดำน้ำในสภาพการดำน้ำที่มีความหลากหลายใต้ท้องทะเล เช่น ดำน้ำที่มีระดับความลึกมากขึ้น การดำน้ำในเวลากลางคืน หรือการดำน้ำในสภาพท้องทะเลที่มีความแปรปรวน การนำทางใต้น้ำ ซึ่งเหมาะสำหรับคนที่ต้องการดำน้ำในต่างประเทศ

แต่ก็ยังมีอีก 2 คอร์สที่นักดำน้ำที่มีความจริงจังจะต้องเรียนเพิ่มก็คือ การดำน้ำด้วยถังไนตรอกซ์ (Nitrox) ถังดำน้ำแบบพิเศษที่ทำให้ดำน้ำได้นานกว่าปกติ เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการถ่ายภาพใต้น้ำ และหลักสูตรกู้ชีพเป็นหลักสูตรที่ได้พัฒนาไว้สำหรับการปฐมพยาบาลผู้ป่วยอุบัติเหตุจากการดำน้ำ เช่น การจมน้ำ การช่วยนักดำน้ำที่เหนื่อย การหานักดำน้ำที่จมหายไป การนำนักดำน้ำที่จมน้ำขึ้นสู่ผิวน้ำ เป็นหลักสูตรที่คู่ควรกับนักดำน้ำระดับมือโปร

จนมาถึงหลักสูตรสุดท้ายคือหลักสูตรครูสอนดำน้ำ สำหรับคนที่จะพัฒนามาเป็นอาชีพเพื่อเรียนรู้การจัดการดำน้ำในเรือและการวางแผนการดำน้ำ การจัดทริป และเทคนิคการสอนและการแก้ปัญหาต่างๆ

แสนยา ทิ้งท้ายว่า โดยมากแล้วอันตรายที่เกิดจากการดำน้ำมักจะเป็นเรื่องของอากาศ บางครั้งเราเพลินกับโลกใต้น้ำจนลืมดูเวลา รวมทั้งการไม่วางแผนการดำน้ำที่ถูกต้อง ดำน้ำต่อเนื่องจนเกิดภาวะไนโตรเจนร่างกายสูงจนเกิดอันตราย สำหรับนักดำน้ำจะต้องเชื่อฟังผู้ฝึกสอนและหัวหน้าทริป ไม่ฝืนดำน้ำในสภาพอากาศแปรปรวน และหมั่นเช็กอุปกรณ์ดำน้ำให้อยู่ในสภาพที่พร้อมใช้งานเสมอ และไม่ฝืนร่างกายหากรู้สึกไม่ไหว เพราะถ้าฝืนแล้วเกิดปัญหาจะทำให้เกิดความยุ่งยากในการให้ความช่วยเหลือมากกว่า ที่สำคัญต้องมีบัดดี้คอยดูแลกันอยู่ตลอดเวลาที่ดำน้ำ จะทำให้โลกของการดำน้ำเต็มไปด้วยความสนุกและความสุขกลับมาเสมอ