เกาะจันทร์ได้ชื่อว่าเป็นอำเภอที่มีความแห้งแล้งกันดารมากที่สุดของ จ.ชลบุรี ชาวบ้านส่วนใหญ่มีฐานะยากจนประกอบอาชีพทำนา ปลูกข้าว ทำไร่อ้อยและไร่มันสำปะหลังปีละครั้ง แต่หลังจากมีอ่างเก็บน้ำคลองหลวงรัชชโลทร อันเนื่องมาจากพระราชดำริเกิดขึ้นในช่วง 2 ปีที่ผ่านมา ทำให้น้ำท่าอุดมสมบูรณ์ ชาวบ้านเปลี่ยนจากไร่อ้อย ไร่มันหันมาปลูกไม้ผลแทน จากการทำนาปีละครั้งหันมาทำนาปรังเพิ่มขึ้น  ทำให้เริ่มมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น ไม่เพียงเท่านั้นอานิสงส์จากอ่างยังสร้างอาชีพเสริมรายได้ด้วยการทำประมง จับสัตว์น้ำในอ่างเก็บน้ำเพื่อจำหน่ายอีกทางหนึ่งด้วย โดยเฉพาะชาวบ้านในชุมชนบ้านคลอง ต.เกาะจันทร์ อ.เกาะจันทร์

                      “หลังอ่างสร้างเสร็จมาเกือบ 2 ปี ชาวบ้านที่นี่ก็มีรายได้เพิ่มขึ้นจากการจับสัตว์น้ำขาย ปลาที่จับได้ก็มีหลายชนิด เช่น ปลาช่อน ปลายี่สก ปลาตะเพียน  ส่วนราคาขายก็แตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับขนาดและชนิดของปลา ก็เป็นรายได้ที่จะนำมาใช้จ่ายในชีวิตประจำวัน จากเมื่อก่อนที่มีรายได้ทางเดียวคือการขายผลผลิตทางการเกษตร ข้าวอ้อยและมัน ปีละครั้งเท่านั้น” ละเอียด เกิดวิธี รองประธานผู้จับสัตว์น้ำบ้านคลองวัย 60 ปีย้อนอดีตให้ฟัง ก่อนจะมีอาชีพเสริมการทำประมงมารองรับหลังจากการสร้างอ่างคลองหลวงแล้วเสร็จ จนสามารถเก็บกักน้ำได้และมีการปล่อยพันธุ์สัตว์น้ำนานาชนิดลงไปโดยกรมประมง

                      ละเอียด เล่าต่อว่า ระยะแรกที่มีการจับสัตว์น้ำเพื่อจำหน่ายยังไม่มีตลาดรองรับที่ชัดเจน ตลาดส่วนใหญ่จะมีพ่อค้าแม่ค้าปลาจากต่างถิ่นมารับซื้อ ทำให้เกิดปัญหาถูกกดราคาและขายตัดราคากันเอง จากนั้นจึงมีแนวคิดในการแก้ปัญหาดังกล่าวโดยการรวมกลุ่มชาวบ้านทำแพปลาชุมชน โดยมีเจ้าหน้าที่ของโครงการชลประทานและสำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอเกาะจันทร์มาให้คำแนะนำในการจัดตั้งกลุ่มผู้จับสัตว์น้ำและแพปลาชุมชนเพื่อใช้เป็นสถานที่รับซื้อขายสัตว์น้ำทุกชนิดที่จับมาได้จากอ่าง ก่อนจำหน่ายต่อให้พ่อค้าแม่ค้าที่มารับซื้ออีกทอดหนึ่ง

                      “ถึงตอนนี้กลุ่มเราเกิดขึ้นมายังไม่ถึงปี ก่อตั้งเมื่อวันที่ 17 สิงหาคม 2558 โดยชาวบ้านมาร่วมลงหุ้นหุ้นละ 100 บาท ขณะนี้มีอยู่จำนวน 803 หุ้น มีสมาชิกจำนวนทั้งสิ้น 70 คน เพราะบางคนก็มีหลายหุ้น วัตถุประสงค์การจัดตั้งกลุ่มจับสัตว์น้ำขึ้นมาก็เพื่อเป็นตัวกลางระหว่างผู้ซื้อกับผู้ขาย โดยกลุ่มจะรับซื้อปลาจากสมาชิก จากนั้นก็จะขายต่อให้พ่อค้าแม่ค้าที่มารอรับซื้ออีกทอดหนึ่งเพื่อแก้ปัญหาการถูกกดราคาจากพ่อค้าแม่ค้าและขายตัดราคากันเอง”

                      รองประธานคนเดิมระบุอีกว่าแต่ละวันจะมีชาวบ้านนำปลาที่จับได้จากในอ่างมาขายเฉลี่ย 700-1,000 กิโลกรัม ส่วนใหญ่จะเป็นปลานิล ปลาตะเพีน ปลาช่อน ปลายี่สก โดยกลุ่มจะเปิดรัับซื้อทุกวััวตั้งแต่ 8 โมงเช้าถึง 2 ทุ่ม และกลุ่มมีรายได้จากการจำหน่ายสัตว์น้ำเฉลี่ย 4-5 พันบาทต่อวัน โดยจะตัดรายได้จากการจำหน่ายปลาเข้ากลุ่มไว้ 10% เพื่อเป็นค่าใช้จ่ายในการบริหารจัดการกลุ่ม

                      ขณะที่ ชยันต์ เมืองสง ผู้อำนวยการสำนักพัฒนาแหล่งน้ำขนาดใหญ่ กรมชลประทานกล่าวถึงกลุ่มผู้จับสัตว์น้ำบ้านคลองว่าเป็นหนึ่งในการเสริมสร้างอาชีพที่โครงการให้การสนับสนุน โดยร่วมกับหน่วยราชการที่เกี่ยวข้องเช่น กรมประมงในการปล่อยพันธุ์สัตว์ลงในอ่างเก็บน้ำ หรือกรมพัฒนาชุมชนให้คำแนะนำการรวมกลุ่มของชาวบ้านจนประสบความสำเร็จ โดยกรมชลประทานจัดสร้างอาคารที่ทำการกลุ่มให้ 1 หลังเพื่อใช้ในการดำเนินกิจการของกลุ่ม พร้อมจัดเจ้าหน้าที่ควบคุมดูแลการทำประมงร่วมกับชาวบ้านเพื่อป้องกันการลักลอบการทำประมงจากบุคคลต่างถิ่น

                      “เราแค่เป็นพี่เลี้ยงคอยสนับสนุนให้คำแนะนำเท่านั้น ชาวบ้านจะต้องดูแลกันเอง ตั้งกฎกติกาขึ้นมาเพื่อรักษาผลประโยชน์ของเขาเอง  อย่างเรือที่ทำการประมงอยู่ตอนนี้ประมาณ 200 ลำต้องเป็นเรือพายเท่านั้น เราจะไม่อนุญาตให้เรือติดเครื่องยนต์ทำประมงในอ่างเก็บน้ำ หรือมีการควบคุมเครื่องมือจับสัตว์น้ำใช้ได้เฉพาะบางประเภทเท่านั้น ที่สำคัญสัตว์น้ำที่จับได้จะต้องนำมาขายให้แพปลาชุมชน” ผู้อำนวยการคนเดิมกล่าวถึงมาตรการป้องกันเพื่อความยั่งยืนในอาชีพทำประมงในอ่างเก็บน้ำ

                      การรวมกลุ่มผู้จับสัตว์น้ำบ้านคลองและแพปลาชุมชน นับเป็นอีกทางเลือกด้านอาชีพเสริมรายได้ที่เป็นผลอานิสงส์จากการก่อสร้างอ่างเก็บน้ำคลองหลวงรัชชโลทร อันเนื่องมาจากพระราชดำรินั่นเอง

———————-