จากดินสู่ผืนผ้า ผลิตภัณฑ์ผ้ามัดย้อมที่มาจากสีธรรมชาติ อาจไม่ใช่เรื่องแปลกในยุคสมัยปัจจุบันที่สังคมนิยมและแสวงหาความเป็นธรรมชาติหรือใกล้เคียงธรรมชาติมากที่สุด ไม่ว่าจะเป็นพื้นที่ใดๆ ก็สามารถหาซื้อได้ไม่ยากเย็น แต่หากสีย้อมผ้าที่มาจาก “ดิน” เชื่อแน่ว่าหลายคนไม่เคยได้ยิน สินค้านี้มีให้เลือกแค่ที่นี่ที่เดียวในประเทศไทย “กลุ่มย้อมสีธรรมชาติสีมายา” ต.หน้าถ้ำ อ.เมือง จ.ยะลา

                      เนาวรัตน์ น้อยพงษ์ ประธานกลุ่มสีธรรมชาติสีมายา บอกว่า เดิมทีกลุ่มสมาชิกรวมตัวกันผลิตผ้ามัดย้อมสีจากธรรมชาติโดยทั่วๆ ไป เช่น สีจากแก่นขนุน หูกวาง ใบมังคุด ฝักราชพฤกษ์ ใบกล้วยและกาบมะพร้าว จากนั้นจึงจะนำมาตัดเย็บเป็นประเภทเสื้อยืด เสื้อเชิ้ต ผ้าคลุม ผ้าเช็ดหน้า ซึ่งรูปแบบไม่แตกต่างจากผลิตภัณฑ์ที่วางจำหน่ายตามท้องตลาดทั่วไปที่มักจะผลิตออกมาคล้ายๆ กันทำให้ต้องแข่งขันแย่งตลาดกันเอง กระทั่งพยายามคิดหาจุดขายใหม่ๆ ให้สินค้า กระทั่งได้รับคำแนะนำจากผู้รู้ในหลายๆ ด้านที่แนะนำให้เน้นการนำวัตถุดิบในท้องถิ่นที่เป็นรากเหง้าเป็นภูมิปัญญาดั้งเดิมมาใช้ประโยชน์ในด้านการผลิตเป็นแบรนด์สินค้า จากจุดนี้จึงนำสู่แนวคิดการนำดิน “สีมายา” มาสกัดเป็นสีย้อมผ้าจากธรรมชาติที่มีแค่ จ.ยะลา แห่งเดียวเท่านั้น

                      เนาวรัตน์ อธิบายต่อว่า สีมายา หรือขี้มายา คือชื่อเรียกของดินที่มาจากในถ้ำซึ่งเกิดจากการทับถมของสิ่งมีชีวิตเป็นหมื่นปีจนกลายเป็นดินและที่สำคัญในถ้ำจะมีค้างคาวอาศัยอยู่ทำให้ดินที่ได้จะมีส่วนผสมของขี้ค้างคาวไปด้วยกลายเป็นปุ๋ยอย่างดีชาวบ้านก็เลยเรียกว่า “สีมายา” ซึ่งชาวบ้านไปขุดมาวางขายเป็นปุ๋ยธรรมชาติ แต่มีจำนวนไม่น้อยที่รู้ว่าสีจากดินมีประโยชน์หากนำมาย้อมบนผืนผ้าจะได้สีสันที่เป็นเอกลักษณ์ไม่เหมือนใคร และที่สำคัญผ้าทุกผืนสามารถบ่งบอกเรื่องราวและแหล่งที่มาได้อย่างชัดเจน ครั้งแรกที่เริ่มต้นนำสินค้าไปทดลองจำหน่ายที่ร้านค้าจำหน่ายของที่ระลึกบริเวณวัดคูหาภิมุข หรือวัดถ้ำยะลา ซึ่งเป็นแหล่งท่องเที่ยวสำคัญแห่งหนึ่งของ จ.ยะลา

                      จากจุดนี้ทำให้ผ้ามัดย้อมสีธรรมชาติสีมายากลายเป็นสินค้าขายดีได้อย่างรวดเร็ว ล่าสุดกลุ่มจึงเปิดโอกาสให้ใครที่สนใจอยากเรียนรู้ก็สามารถตามไปดูกระบวนการผลิตทุกขั้นตอนถึงแหล่งผลิตได้เลยทันที ซึ่งเมื่อเห็นแล้วจะยิ่งภาคภูมิใจที่มีโอกาสเป็นเจ้าของผลิตภัณฑ์ผ้าจากสีมายาที่ไม่ง่ายเลยกว่าจะได้มาในแต่ละผืน ปัจจุบันกลุ่มมีการผลิตลวดลายจากสีมายาถึง 7 แบบ ประกอบด้วย ลายแมงมุม ลายปล้องไผ่ ลายขดลวด ลายดอกฟัก ลายข้าวหลามตัด ลายริ้วทองและลายดอกทานตะวัน ขณะที่ผ้าส่วนใหญ่จะถูกนำมาตัดเย็บเป็นสินค้าหลากหลาย แต่ที่ได้รับความนิยมสูงสุดคือ เสื้อเชิ้ตที่มีลูกค้ากลุ่มวัยกลางคนหันมาสวมใส่ออกงานสังคมในท้องถิ่นนั่นเอง

                      ประธานกลุ่มสีธรรมชาติสีมายา บอกอีกว่า สำหรับกระบวนการสกัดสีจากดินสีมายาเป็นขั้นตอนที่ต้องใช้ความพยายามสูง เริ่มจากการนำดินมาต้มจนได้สี จากนั้นก็ต้องกรองแยกเศษดินออกให้หมดเอาเฉพาะน้ำเพื่อนำไปย้อมสีผ้าตามลวดลายที่ต้องการ ขั้นตอนการกรองเป็นสิ่งที่สำคัญที่ต้องกรองแล้วกรองอีกจนกว่าจะมั่นใจว่าสะอาดจริง “การสกัดสีจากดินสีมายาจะได้สีย้อมผ้าเป็นสีโทนส้มอ่อนๆ คล้ายสีก้อนอิฐ เมื่อกรองหลายๆ ครั้งก็จะได้สีสันที่แตกต่างกันออกไปตามความเข้มอ่อนของดิน แต่ 90% โทนสีที่ได้จะจัดอยู่ในกลุ่มเอิร์ธโทนช่วยทำให้ผ่อนคลาย” เนาวรัตน์ กล่าวปลื้ม ผลิตภัณฑ์ผ้ามัดย้อมสีธรรมชาติ “สีมายา” กลายเป็นสินค้าขายดีที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวมีเรื่องราวที่สามารถบอกเล่าผ่านสีของผืนผ้าให้คนยะลาภาคภูมิใจ สนใจผลิตภัณฑ์ติดต่อได้ที่ “กลุ่มย้อมสีธรรมชาติสีมาย” ต.หน้าถ้ำ อ.เมือง จ.ยะลา โทร.0-7325-3163 หรือ 08-1368-6300 ตลอดเวลา

——————–