ตลาดสดขนาดใหญ่ในประเทศไทย โดยเฉพาะเขตกรุงเทพฯ มีอยู่พอสมควร ทั้งที่เปิดใหม่และอยู่มานาน ในจำนวนนี้ รวมถึง “ตลาดยิ่งเจริญ” ตลาดสดขนาดใหญ่ตั้งอยู่ริม ถ.พหลโยธิน ย่านสะพานใหม่ เขตบางเขน ก่อนถึงฐานทัพอากาศดอนเมือง ซึ่งเพิ่งจะอายุครบ 60 ปี ไปเมื่อปีที่ผ่านมา

วันนี้ “ไทยรัฐออนไลน์” จะพาไปรู้จักกับจุดเริ่มต้นของตลาดยิ่งเจริญ รวมทั้งแนวการบริหารงาน จนประสบความสำเร็จมาถึงวันที่มีอายุ 60 ปี ก้าวสู่ปีที่ 61 ผ่านผู้บริหารหญิงคนล่าสุด หลังจากมรสุมความขัดแย้งต่างๆ ในตระกูลจบลงด้วยดี “นฤมล ธรรมวัฒนะ” ประธานกรรมการบริหาร บริษัท สุวพีร์ ธรรมวัฒนะ จำกัด และบริษัทในเครือ

เริ่มต้นตลาดยิ่งเจริญถือฤกษ์โสเภณี!

เพิ่งมีอายุครบ 60 ปี เมื่อปี 2558 ปีนี้ เป็นปีที่ 61 ผ่านอะไรมามากมาย โดยเฉพาะยุคคุณแม่ (สุวพีร์ ธรรมวัฒนะ) ก่อตั้งเมื่อวันที่ 11 ส.ค. 2498 เป็นน้องปากคลองตลาด ซึ่งเมื่อก่อนแม่ผู้ก่อตั้งตลาดทำมาหลายอาชีพ ทั้งช่างเสื้อ ขายข้าวแกง เฟอร์นิเจอร์และรับจ้างทุกอย่าง เพราะเรียนจบเพียง ป.4 อยู่มาวันหนึ่งนายทหารอากาศไปกินข้าวแกง ในสมัยนั้นขายอยู่แถวเกียกกาย จึงชวนว่า แถวกองทัพอากาศไม่มีแหล่งอาหาร จึงชวนมาซื้อที่ดินในที่ตั้งตลาดปัจจุบันทำตลาด

สมัยนั้น คุณพ่อบอกว่า ไกลมากๆ ยังไม่มีความเจริญ มีถนนเล็กๆ เป็นทุ่งนา เริ่มต้นไม่มีทุนต้องไปกู้หนี้ เงินถมที่ดินก็ไม่มีใช้ขี้เถ้าบ้าง เมื่อมีผู้ค้าเข้ามาก็นำขยะถมเรื่อยๆ ใต้ตลาดขุดลงไปก็จะเจอสิ่งเหล่านี้ จึงเป็นที่มาของอดีตที่ชาวบ้านมักเรียกติดปากว่าตลาดขี้เถ้า ส่วนชื่อของตลาดจริงๆ ตลาดยิ่งเจริญนั้น หลวงปู่บุ่งวัดใหม่ทองเสนตั้งให้ ใช้ฤกษ์โสเภณี เพราะจะเป็นที่นิยมชมชอบกว่าจะก่อร่างสร้างตัวได้ต้องฝ่าฟันมาเยอะ ตลาดจะถูกยึด เจ้าหนี้จะมายึดทรัพย์ 2-3 ครั้ง แต่แม่เอาตัวรอดมาได้ทุกครั้ง อายุครบ 60 ปี เมื่อ ส.ค.ปีที่ผ่านมา จัดงานฉลองกันไป พ่อค้าแม่ค้าร่วมแรงร่วมใจกันจัดโปรโมชั่นต่างๆ น่าจะเป็นตลาดเดียวในประเทศที่ผู้ค้าร่วมแรงร่วมใจจัดโปรทั้งตลาด

ตลาดยิ่งเจริญ ณ วันนี้

ตลาดยิ่งเจริญมีพื้นที่ทั้งหมด 35 ไร่ 3 งาน มีแผงค้าประจำ 1,512 แผงค้า ส่วนแผงตลาดนัด 400-500 แผง ประกอบด้วยโซนหลักๆ คือ โซนอาคารผัก โซนสมุนไพร โซนตลาดนัด ลานพลาซ่า อาคารจงรักภักดี ศูนย์อาคารยิ่งเจริญ และครัวสุวพีร์ จอดรถได้ประมาณ 700 คัน ลานจอดรถแบ่งออกเป็น 3 ส่วน มีรถเข้าออกหมุนเวียนประมาณ 8,000-9,000 คันต่อวัน

4 คำ หลักทำธุรกิจ ซื่อสัตย์ อดทน ขยัน ประหยัด

เรื่องนี้ ต้องให้เครดิตแม่ ซึ่งสั่งสอนมาเสมอถึงความซื่อสัตย์ อดทน ขยันและประหยัด ทั้งหมดนี้ เป็นคุณสมบัติของแม่อยู่แล้วและทำให้เห็น เมื่อมาถึงรุ่นเราที่เข้ามาบริหารตลาดความอดทนต้องมีอยู่แล้ว เพราะคนหมู่มากมาอยู่รวมกัน ความซื่อสัตย์ยิ่งต้องเน้น ความเอื้ออาทร ทุกวันนี้ หลังเข้ามาบริหารตลาดเต็มตัวจะโอเพ่น มีอะไรให้บอก โดย 1 ปีที่ผ่านมา ปรับปรุงสิ่งต่างๆ ไปค่อนข้างมาก แม่ค้าพ่อค้าพอใจระดับหนึ่ง มาแล้วทำงานจริงจัง เอาใจใส่ทุกๆ จุด

ตลาดพัฒนาในเรื่องความสะอาด ที่จอดรถ และให้แม่ค้าสามารถเข้าถึงแหล่งเงินกู้ได้เอง โดยทีมบริหารติดต่อธนาคารต่างๆ ได้รับการตอบรับดี ในส่วนนี้ แม่ค้าจะเข้าถึงแหล่งเงินกู้ธนาคารได้เองด้วยอัตราดอกเบี้ยถูก เพราะชีวิตผู้ค้าจริงๆ จะหมุนเงินน่าดูและดอกเบี้ยแพงมาก ตรงนี้ ไม่ว่ากัน เพราะไม่มีหลักประกัน แต่ ณ ตอนนี้ ช่วยได้คือ รายไหนเดือดร้อนจริงๆ ก็ช่วยส่วนหนึ่ง แต่ไม่สามารถช่วยได้ทั้งหมด แบ่งเบาภาระไปให้สถาบันการเงิน

รถไฟฟ้าจ่อคอหอย มีแผนเข้าตลาดหุ้น ระดมทุนพัฒนาใหญ่

ส่วนสิ่งที่จะทำต่อไปแน่นอนคือ กองทรัสต์เพื่อการลงทุนในอสังหาริมทรัพย์ หรือ รีทส์ เพื่อระดมทุนมาพัฒนาตลาด เนื่องจากความเจริญคืบเข้ามาหาแบบว่า มาจ่อคอหอย รถไฟฟ้าสถานีอยู่หน้าตลาด ทางลงสถานีคร่อม 2 ลานจอด หลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะต้องพัฒนาตัวกายภาพตลาด รถไฟฟ้ามาแล้วจะอยู่กับพื้นก็เป็นไปไม่ได้ ยังมีเรื่องของที่จอดรถ ซึ่งสำคัญมาก ทุกวันนี้ แม้จะมีที่จอดรถได้ 700-800 คัน ก็ไม่พอ เพราะรถเข้าออกวันธรรมดาหมุนเวียน 6,000 คัน ช่วงเทศกาล 8,000-9,000 คันต่อวัน ดังนั้น ปีนี้ กำลังจะสร้างอาคารจอดรถเป็นชั้นๆ ส่วนอพาร์ตเมนต์ที่จะสร้างจะให้สิทธิ์พิเศษคือ 1. พนักงาน และ 2. ผู้ค้าในตลาดก่อน โดยยังจะไม่ให้คนนอก เพราะคิดว่าจะต้องดูแลกันและกัน เหลือแล้วถึงจะเปิดให้คนนอก จะให้ราคาแบบกันเอง

กรณีรีทส์นั้น มีที่ปรึกษาทำสัญญาเริ่มดำเนินการแล้ว คิดว่า ในไตรมาสแรกของปีหน้า น่าจะนำเข้าจดทะเบียนได้ คิดไว้อยู่ที่ประมาณ 1,500-2,000 ล้านบาท ระยะแรกจะทำโซนโอลด์ทาวน์ก่อน เมื่อโอลด์ทาวน์เสร็จจัดผู้ค้าเข้าเรียบร้อยส่วนจอดรถเรียบร้อย จึงจะไปทำนิวทาวน์ คือ ฝั่งทิศใต้ โอลด์ทาวน์จะอยู่ทิศเหนือของคลอง

ตลาดนี้ ขึ้นค่าแผงแบบเอื้ออาทร

การขึ้นราคาแผงค้าไม่ค่อยแพงและบ่อย เพราะเป็นเรื่องความพอเพียง เราอยู่ได้เค้าอยู่ได้ การขึ้นค่าแผงแต่ละครั้งจะใช้วิธีประชุมปรึกษาหารือ บางครั้งถ้าทิ้งระยะนานขอความเห็นใจ เพราะเราเองเสียภาษีเยอะมาก ก็ขอความเห็นใจและปรับ เป็นความเอื้ออาทร มองพ่อค้าแม่ค้าเป็นลูกค้า บางครั้งยิ่งกว่าลูกค้า เพราะเป็นเรื่องความสัมพันธ์ที่มีต่อกัน ความผูกพันยาวนาน จำนวนไม่น้อยเป็นรุ่นลูกรุ่นหลาน อากง อาม่ามาตลาด ก็ทักทายพ่อค้าแม่ค้าเหมือนเป็นสังคมหนึ่งเป็นชุมนหนึ่งที่ผู้เฒ่าผู้แก่มาทักทายกัน รุ่นลูกหลานก็ทำต่อกันมา

ชัดๆ 2 กลุ่มลูกค้าหลัก หมุนเวียนจับจ่าย

ทั้งนี้ ลูกค้าของตลาดกลุ่มหลัก คือ โรงเรียน กองทัพอากาศ สถาบันการศึกษาต่างๆ และร้านอาหาร รวมกันประมาณ 70% ซึ่งจะมาจับจ่ายเช้ามืดในเวลาประมาณระหว่าง 02.00-03.00 น. ต่อมาเข้าสู่ช่วงสายๆ เป็นประชาชนทั่วไป แม่บ้าน เป็นกลุ่มครัวเรือน

รางวัลการันตีมากมาย

รางวัลประกาศเกียรติคุณที่ตลาดยิ่งเจริญได้รับจากหน่วยงานต่างๆ มีมากมาย อาทิ  สุดยอดตลาดต้นแบบของกรุงเทพมหานคร (กทม.) โดยผู้ว่าราชการ กทม. รางวัลความร่วมมือระดับดีเยี่ยม โครงการพัฒนาโรงฆ่าสัตว์ และสถานที่จำหน่ายเนื้อสัตว์   โดยกรมปศุสัตว์ รางวัลตลาดที่ได้มาตรฐานตลาดสดน่าซื้อ “ระดับดีมาก” โดยกรมอนามัย รางวัลตลาดสดที่ประชาชนประทับใจ โดยกระทรวงสาธารณสุข รวมทั้งราง   วัลสุดยอดตลาดสะอาด อาหารปลอดภัย กระทรวงสาธารณสุข และรางวัลมาตรฐานรับรองอาหารปลอดภัย โดยกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป็นต้น อย่างไรก็ตาม การการรับรองและรางวัลต่างๆ ตรงนี้ เป็นเพียงสัญลักษณ์บ่งบอกว่า ทำอะไรได้ดีแค่ไหน แต่เรารู้ว่า เราทำอะไรอยู่ และทำเพื่ออะไร เพื่อใคร ไม่ได้ทำเพื่อตัวเองผู้เดียวต้องทำเพื่อส่วนรวมด้วย รางวัลเป็นสิ่งที่ทำให้บุคคลที่ 3 รู้ จริงๆ แล้วบุคคลที่ 1-2 รู้ว่าเราทำอะไรกันอยู่

ใส่ใจสิ่งแวดล้อม “โนโฟม” 

สำหรับเรื่องสิ่งแวดล้อมนั้น ตลาดให้ความสำคัญมาก ที่กำลังดำเนินการต่อเนื่องมาจากปีที่ผ่านมาคือ การพัฒนาฟื้นฟูคลองติดตลาด ซึ่งน้ำเน่าเสีย เมื่อก่อนว่ายน้ำได้ รู้สึกว่าเสียดาย เพราะเป็นของสาธารณะจึงอาสาลงไปดูแล ปีที่แล้วจัดเสวนาเชิญทุกภาคส่วนและพ่อค้าแม่ค้ามร่วมดำเนินการ ได้รับการตอบรับดี นอกจากนั้น เรื่องสิ่งแวดล้อมที่ชัดเจนอีกคือ ร่วมกับกรมอนามัยไม่ใช้โฟม ในศูนย์อาหาร 100% ไม่ใช้โฟม เหลือในส่วนของตลาด 15-20% ที่ยังใช้โฟม เนื่องจากเป็นสิ่งของซึ่งมาจากภายนอกกำลังดำเนินการต่อเนื่อง

ขณะเดียวกันยังได้ร่วมมือกับมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์วิจัยสภาพสิ่งแวดล้อมของตลาด ต่อเนื่องจากพัฒนาเรื่องบำบัดน้ำเสีย ที่ทำอยู่แล้วแม้การลงทุนสูง ได้รับการตอบรับจากภาครัฐ สิ่งเหล่านี้ เป็นโครงการเพื่อสังคมอย่างหนึ่ง เวลาคุยกับพ่อค้าแม่ค้าจะพูดให้ฟังเราเป็นหน่วยหนึ่งของสังคมถ้าไม่ทำตรงนี้ ผลกระทบจะกลับมาหาอยู่ดี ถ้าไม่แก้ไขรุ่นลูกหลานจะอยู่กันอย่างไร

ยึดหลักธธรม นำทางแก้ปัญหาการบริหาร

การทำงานทุกที่จะต้องมีปัญหาอุปสรรคอยู่แล้ว แต่มองอุปสรรคให้เป็นความท้าทายหรือไม่ พร้อมจะฝ่าฝัน หรือ จะหนีปัญหา เมื่อปัญหาเกิดจะแก้ได้ต้องตั้งสติให้ดี มอง  ให้ชัด ต้องใช้อริยสัจ 4 ปัญหาเป็นของธรรมดา ถ้าไม่มีปัญหาอะไรคือไม่ทำอะไรเลย ส่วนใหญ่ถ้าเป็นเรื่องของส่วนรวมจะใช้วิธีพูดคุยทำความเข้าใจ เหมือนทำให้ผู้ไม่รู้ได้รู้ เมื่อรู้แล้วยังทำต้องปล่อยไป

อดเปรี้ยวไว้กินหวาน สร้างรถไฟฟ้าส่งผลต่อคนเดินตลาด

เรื่องนี้ พ่อค้าแม่ค้ามีการพูดถึง ตั้งแต่มีการก่อสร้างรถไฟฟ้าไม่ใช่เฉพาะปีนี้ แต่เป็นตั้งแต่ปีที่แล้ว การก่อสร้างรถไฟฟ้ามีผลกระทบเรื่องการจราจร ผู้คนจับจ่ายน้อยลง เพราะรถติด แต่หลังจากได้ทำอะไรหลายๆ อย่าง รวมทั้งร่วมกับตำรวจจราจร ทหารอากาศก็เห็นความลำบากของประชาชนเปิดทางเชื่อมให้ไปออก ถ.วิภาวดีรังสิต ในเรื่องจราจรจะเป็นอุปสรรคตอนนี้ แต่ทุกคนไม่นิ่งนอนใจ ตำรวจจราจร สน.บางเขนก็ทำงานหนัก พูดคุยกับพ่อค้าแม่ค้าให้เข้าใจว่าอดเปรี้ยวไว้กินหวาน วันหน้ารถไฟฟ้าเสร็จอะไรจะเกิดขึ้น ลองจินตนาการดูจะได้ลูกค้ามากหน้าหลายตา ลูกค้าใหม่ๆ อีกมากมาย หลังจากพูดคุยยอดลดลงไปพักหนึ่ง ขณะนี้ เริ่มขึ้นมา เพราะยังไงคนก็ต้องกินต้องใช้

นอกจากนั้น ถึงแม้จะมีตลาดใหม่ๆ เกิดขึ้น บางครั้งลูกค้าเองมีความสัมพันธ์พ่อค้าแม่ค้า การที่ไปซื้อรายใหม่บางครั้งก็ได้ของไม่ดี เหมือนเป็นการนับหนึ่งใหม่ ดังนั้น กลายเป็นว่า มาตลาดห่างขึ้น แต่ซื้อมากขึ้น มาครั้งเดียวได้ครบทุกอย่าง ทั้งนี้ ส่วนของเราเองก็กำลังวางแผน ซึ่งได้คุยกันว่า จะหาจุดกระจายสินค้าให้แก่พ่อค้าแม่ค้าอย่างไร กำลังจะเริ่มเก็บข้อมูลพ่อค้าแม่ค้าว่า ลูกค้าประจำมาจากโซนไหน เมื่อได้ข้อมูลตรงนี้ จะหาจุดกระจายสินค้า หนึ่งวันส่งของได้ครั้งเดียวแล้วจะรวบรวมและส่ง ให้คนมารับไป ไม่ต้องให้ผู้ซื้อเข้ามาผจญปัญหาตรงนี้ เพียงสั่งสินค้าแล้วไปส่ง

ความขัดแย้งของตระกูลในอดีต เป็นตัวอย่างไม่ดีต่อสังคม

การเข้ามาบริหารตลาดจริงๆ แล้ว ไม่ค่อยอยากพูดถึงเรื่องครอบครัวเท่าไร เพราะไม่ได้เป็นตัวอย่างที่ดีแก่สังคม อยากจะบอกว่า ถ้าเชื่อเรื่องกรรมไม่สามารถเลือกเกิดได้ เมื่อเกิดมาแล้วพบเจอสภาพแบบนี้ ต้องทำใจรับสภาพและแก้ปัญหาไปเดี่ยวก็ตายกันแล้ว ให้อภัยกัน

ผลงานจะบอกเองให้คะแนนการทำงานเท่าไร

ประเด็นนี้ ไม่กล้า เราจะตั้งใจทำงานจริงจัง สอนลูกๆ หลานๆ ที่เข้ามาช่วยงาน คงไม่ต้องไปบอกใครว่า ทำอะไร ยังไง ที่ไหน แต่ข้อสำคัญผลงานจะบอกเอง ซึ่งคนที่จะชมเราต้องไม่ใช่ตัวเรา ต้องเป็นผู้ค้าจะพอใจแต่ไหน

อนาคตตลาดยิ่งเจริญหลังรถไฟฟ้าเปิดบริการ?

สิ่งหนึ่งคือ เรื่องรีทส์ ที่จะระดมทุนมาพัฒนาตลาด ตรงนี้ น่าจะลงทุนพอสมควรเพื่อจะเสร็จให้ทันรถไฟฟ้า เมื่อการจราจรและถนนเปลี่ยนแปลงอยากให้ตลาดเปลี่ยนแปลงสอดรับกัน ผู้คนที่เข้ามาก็จะได้เห็นว่า ความเป็นตลาดยิ่งเจริญหน้าตาเป็นอย่างไร คงความเป็นตลาดยิ่งเจริญอยู่ คงความเป็นตลาดสดของคนไทย ในส่วนของโอลด์ทาวก็จะไม่ได้เป็นคอมเพล็กซ์ใหม่ๆ มีการแยกโซนชัดเจน ส่วนโอลด์ทาวน์จะคงความเป็นตลาดสด เป็นวิถีไทยแบบเก่าๆ แต่จะสะดวกสบาย สะอาดมากขึ้น ตอบสนองไลฟ์สไตล์ของคนเก่าๆ รวมทั้งคนใหม่ก็ได้ เพราะจะสะดวกสบายมากขึ้น ส่วนที่จะทำนิวทาวน์จะตอบสนองไลฟ์สไตล์ของคนรุ่นใหม่ๆ จะมีโรงภาพยนตร์ ร้านอาหาร เป็นอีกเฟสหนึ่งที่ต้องทำต่อไป

อีก 10 ปี 20 ปี หรือ 30 ปี ตลาดยิ่งเจริญจะยังอยู่หรือไม่

ยังอยู่แน่นอน แต่การพัฒนาจะยิ่งๆ ขึ้นๆ ไป

ฝากถึงผู้อ่าน

อยากให้คนไทยเห็นความสำคัญของคนไทยด้วยกัน อุดหนุนกิจการที่เป็นของคนไทยด้วยกัน ปัจจุบันตลาดสดเกิดขึ้นมากมาย อยากให้เจ้าของดูแลสุขอนามัยด้วย เพราะเป็นแหล่งกระจายของกินเข้าปากประชาชน ต้องดูแลผู้ค้าด้วยว่า ค้าขายอย่างสัมมาอาชีพหรือไหม ซื้อสัตย์กับสิ่งที่ทำ สิ่งของที่นำมาขายต้องมีคุณภาพ ไม่มีสารพิษ เช่น ตลาดยิ่งเจริญมีห้องแล็บซุ่มตรวจสอบสินค้า โดยร่วมมือกับหน่วยงานภาครัฐ ซึ่งเป็นความภูมิใจเล็กๆ ว่า อย่างน้อยก็มีส่วนร่วมในการตรวจสอบวัตถุดิบ แต่ว่าผู้ซื้อก็อย่าไว้ใจ 100% ทำความสะอาดให้ดี เป็นการช่วยกันดูแล เพราะสุดท้ายถ้าประชาชนป่วยก็เป็นภาระประเทศ.