14 ก.ค. 59 – ศาลปกครองสูงสุดมีคำสั่งไม่รับคำฟ้องในคดีที่นายจอน  อึ๊งภากรณ์ กับพวกรวม 13 คน ฟ้องคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) และประธาน กกต. ขอให้เพิกถอนประกาศคณะกรรมการการเลือกตั้ง เรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีการแสดงความคิดเห็นในการออกเสียงประชามติ และขอให้ระงับการออกอากาศรายการ “7 สิงหาประชามติร่วมใจ”

ทั้งนี้ศาลปกครองสูงสุดวินิจฉัยว่า ประกาศพิพาทข้อ 4 ของ กกต.เป็นเพียงคำแนะนำและยกตัวอย่างวิธีการที่ กกต.เห็นว่าประชาชนสามารถดำเนินการได้เท่านั้น ซึ่งนอกจากวิธีการดังกล่าวแล้วประชาชนย่อมสามารถแสดงความคิดเห็นด้วยวิธีการอื่นที่ไม่ขัดต่อกฎหมายได้

ส่วนประกาศพิพาทข้อ 5 ที่ห้ามการให้สัมภาษณ์ผ่านสื่อ การนำเข้าหรือการส่งต่อข้อมูล การทำหรือส่งสัญลักษณ์หรือเครื่องหมาย การจัดเวทีสัมมนาอภิปราย การชักชวนให้ใส่เสื้อหรือติดป้ายที่แสดงสัญลักษณ์ความเห็นอย่างใดอย่างหนึ่ง หรือการขาย แจกจ่ายสิ่งของดังกล่าวในลักษณะรณรงค์ทั่วไป การแจกเอกสารใบปลิว การรายงานข่าวหรือการจัดรายการของสื่อมวลชน การรณรงค์เพื่อให้เกิดการคล้อยตามของคนในสังคม โดยข้อความอันเป็นเท็จ หรือมีลักษณะรุนแรง ก้าวร้าว หยาบคาย ปลุกระดม หรือข่มขู่ หรือการชุมนุมทางการเมือง หรือสร้างความวุ่นวายทางสังคม หรือขัดขวางการออกเสียงนั้น ศาลปกครองสูงสุดเห็นว่า ประกาศดังกล่าวไม่ได้กำหนดถึงผลหรือโทษของการฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตาม และไม่ได้อ้างถึงบทบัญญัติที่กำหนดโทษทางอาญา การกระทำตามข้ออ้างดังกล่าวจึงไม่มีโทษอาญา

ทั้งนี้ กกต.ได้ชี้แจงต่อศาลว่า ประกาศพิพาทเป็นคำอธิบายแนวทางหรือวิธีการในการแสดงความคิดเห็น ไม่มีโทษอาญา การรณรงค์เพื่อให้ประชาชนลงมติไม่รับร่างรัฐธรรมนูญสามารถดำเนินการได้หากไม่มีการปลุกระดมและไม่เข้าลักษณะความผิดตามกฎหมาย

ศาลปกครองสูงสุด จึงเห็นว่า ข้อ 5 ของประกาศพิพาทจึงเป็นเพียงคำแนะนำทั่วไปหรือตัวอย่างที่อธิบายเพื่อป้องกันมิให้เกิดการกระทำที่ฝ่าฝืนต่อกฎหมาย โดยผู้ที่เกี่ยวข้องไม่อาจใช้ประกาศพิพาทเป็นหลักเกณฑ์ในการตีความว่าการฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามประกาศดังกล่าวเป็นความผิดอาญาได้ ประกาศพิพาทจึงไม่ใช่การใช้อำนาจตามกฎหมายในการกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการในการออกเสียงประชามติอันมีลักษณะเป็นกฎ และเป็นหน้าที่ของผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสองที่จะแจ้งให้ผู้ที่เกี่ยวข้องทราบถึงสถานะและผลของประกาศพิพาท ส่วนการถูกจับกุมและถูกห้ามกระทำการต่างๆ นั้น ไม่ใช่การ
ถูกดำเนินคดีเนื่องจากฝ่าฝืนประกาศพิพาท ซึ่งหากผู้ฟ้องคดีทั้ง 13 ไม่ได้ทำความผิดต่อกฎหมาย ศาลรัฐธรรมนูญได้วินิจฉัยวางแนวทางไว้แล้วว่าผู้ได้รับผลกระทบย่อมฟ้องร้องต่อศาลที่มีเขตอำนาจได้

ส่วนที่ฟ้องว่า การจัดรายการ “7 สิงหาประชามติร่วมใจ” ทางสถานีวิทยุโทรทัศน์และสถานีวิทยุกระจายเสียงไม่ได้คำนึงถึงการให้โอกาสแต่ละฝ่ายอย่างเท่าเทียมกันนั้น ศาลปกครองสูงสุดวินิจฉัยว่ากฎหมายบัญญัติให้เผยแพร่ร่างรัฐธรรมนูญ คำอธิบายสาระสำคัญ ประเด็นเพิ่มเติม คำอธิบายหลักการและเหตุผล กระบวนการและขั้นตอนการออกเสียงให้ประชาชนได้รับทราบเป็นการทั่วไป โดยมีการจัดสรรเวลาให้ กกต. คณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญและสภานิติบัญญัติแห่งชาติ นอกจากนี้ได้มอบหมายให้สถานีวิทยุโทรทัศน์ของรัฐเป็นผู้ดำเนินการโดยอยู่ในดุลพินิจของแต่ละสถานี

ศาลปกครองสูงสุด เห็นว่า ผู้ฟ้องคดีทั้ง 13 ไม่ได้รับความเดือดร้อนหรือเสียหายที่จะมีสิทธิฟ้องคดีนี้ จึงมีคำสั่งไม่รับคำฟ้องไว้พิจารณา