27 ก.ย. 59 – นายมีชัย ฤชุพันธุ์ ประธานคณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ (กรธ.) ให้สัมภาษณ์ก่อนการประชุมกรธ. วาระพิจารณาร่างพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ ต่อประเด็นข้อเสนอของคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ในร่างพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการได้มาซึ่งสมาชิกวุฒิสภา (ส.ว.) ที่กำหนดรูปแบบการเลือกกันเองของสมาชิกวุฒิสภา (ส.ว.) แบบเลือกกันเองภายในกลุ่มและแบบให้เลือกตัวแทนจากกลุ่มอื่น หรือ เลือกไขว้ ว่า ถือเป็นเรื่องที่น่ายินดี หากรูปแบบดังกล่าวสามารถป้องกันการฮั้ว หรือการบล็อกโหวตได้ ทั้งนี้ตามร่างรัฐธรรมนูญฉบับผ่านประชามติไม่ได้บังคับว่าการได้มาของส.ว. ต้องมาจากการเลือกไขว้เท่านั้น ซึ่งอาจใช้รูปแบบหรือวิธีอื่นๆ ที่เหมาะสม และไม่มีปัญหาการทุจริต ทั้งนี้ในการพิจารณาของรูปแบบการได้มาซึ่งส.ว. ของกรธ. ที่ผ่านมา นายภัทระ  คำพิทักษ์ กรธ. เสนอรูปแบบการได้มาจากการผ่านการคัดสรรในกลุ่มของผู้สมัครส.ว.ในสาขาเดียวกันก่อน เพื่อให้คัดสรรกันเองว่าใครมีขีดความสามารถ ศักยภาพที่จะมาเป็นตัวแทนที่ดี แต่เพื่อประโยชน์ต่อความคล่องตัวในการออกกฎหมาย หรือแก้ไขกฎหมายลูก จึงเขียนทางเลือกไว้ให้ ว่าจะ ไม่ให้ผู้สมัครในกลุ่มเลือกบุคคลที่มาสมัครในกลุ่มเดียวกัน หรือจะกำหนดให้ผู้สมัครเข้ารับเลือกมีส่วนร่วมในการคัดกรองกันเองก็ได้ ซึ่งจะใช้ ทั้ง 2 วิธีหรือวิธีเดียวก็ได้ หรือหากใช้รูปแบบใดแล้วพบปัญหาสามารถปรับเปลี่ยนวิธีในกฎหมายลูกได้ โดยไม่ต้องแก้ไขร่างรัฐธรรมนูญฉบับผ่านประชามติ

ผู้สื่อข่าวถามว่าตามร่างรัฐธรรมนูญฉบับผ่านประชามติที่เขียนหลักการให้ ส.ว.มาจากการเลือกกันเองนั้น วิธีใดที่จะสอดรับกับเจตนารมณ์ดังกล่าว นายมีชัย กล่าวว่า ต้องให้ผู้สมัคร ส.ว. เลือกกันเอง ซึ่งหลักการดังกล่าวต้องคงอยู่ ส่วนจะใช้ระบบเลือกกันเองด้วยวิธีใด อาทิ เลือกไขว้ หรือมีการกลั่นกรองกันเองก่อนในขั้นตอนแรก หรือ กลั่นกรองในขั้นตอนที่สอง ต้องพิจารณากันอีกครั้ง ดังนั้นข้อเสนอที่ให้มีกรรมการสรรหาเพื่อกลั่นกรองก็สามารถทำได้ แต่ต้องให้ผู้สมัครส.ว. ดำเนินการกันเอง ไม่ใช่ให้บุคคลอื่นไปดำเนินการให้

“เจตนาของการเลือกส.ว.แบบไขว้นั้น เพื่อไม่ให้มีบุคคลใดใช้นอมินีไปลงสมัครในกลุ่มเดียวกันจำนวนมาก เพื่อให้เลือกคนที่กำหนดไว้ ทำให้บุคคลอื่นไม่สามารถได้รับเลือก ซึ่งกรณีดังกล่าวอาจจะยิ่งกว่าการซื้อ จึงคิดว่าให้ทั้ง 19 กลุ่มไปเลือกกลุ่มอื่น ส่วนที่มีผู้ตั้งข้อสังเกตว่าการเลือกไขว้ข้ามกลุ่มอาจทำให้มีการใช้เงินซื้อเสียงและอิทธิพลในพื้นที่อย่างหนักนั้น ผมมองว่าหากใช้อย่างหนักต้องมีข่าวเล็ดลอดออกมา ซึ่งจะมีบทกำหนดโทษที่รุนแรง” นายมีชัย กล่าว

เมื่อถามถึงกลไกที่มีส่วนร่วมต่อการป้องกันการทุจริตเกี่ยวกับการเลือกกันเองของ ส.ว. ประธาน กรธ. กล่าวว่า กรธ. อยู่ระหว่างการพิจารณากลไกระหว่างการเลือกตั้ง หากให้บุคคลที่ประจำในจังหวัดที่มีความคุ้นเคยกับผู้เลือกตั้ง อาจมีช่องว่าง ดังนั้นควรมีคณะผู้ตรวจการที่เป็นบุคคลภายนอกสำนักงาน กกต. เช่น นักศึกษา, สื่อมวลชน, ผู้ที่สนใจ จำนวน 4-5 คน ที่มีความเป็นกลางและไม่ใช่คนในพื้นที่ เข้าไปตรวจสอบการเลือกตั้งของพื้นที่ โดยกลไกดังกล่าวสามารถใช้ได้ทั้งการได้มาของ ส.ว. และ เลือกตั้ง ส.ส. ได้ โดยรูปแบบเลือกตั้งคณะผู้ตรวจการเลือกตั้ง เป็นบุคคลที่สนใจสมัครหรือลงชื่อไว้ และมีการแต่งตั้งให้ปฏิบัติหน้าที่ ไม่มีเงินเดือน และมีอำนาจดำเนินการบางอย่างเช่น แจ้งเรื่องทุจริตต่อกกต. หรือแจ้งความกับเจ้าหน้าที่ตำรวจเพื่อให้ดำเนินคดี

นายมีชัย กล่าวว่ากรธ. ได้รับเนื้อหาของร่าง พ.ร.ป.ว่าด้วยกกต. แล้ว แต่ยังไม่ได้อ่านเนื้อหารายละเอียด แต่เชื่อว่าวาระการดำรงตำแหน่งของกรรมการฯ นั้น เดาได้ว่า เขาเขียนมา คนเขียนก็ต้องอยู่ต่อ ไม่ต้องเปิดดูเนื้อหา แต่จะเป็นไปตามนั้นหรือไม่ต้องไปพิจารณาก่อน

ผู้สื่อข่าวรายงานว่าในวันที่ 29 ก.ย. นี้ กรธ. ได้เชิญ กกต. เข้าชี้แจงต่อที่ประชุมกรธ. เพื่อชี้แจงสาระสำคัญและเนื้อหาของร่าง พ.ร.ป.ว่าด้วยกกต. เบื้องต้นนายศุภชัย สมเจริญ ประธาน กกต. จะนำทีมมาชี้แจงด้วยตัวเอง