เปิด“อี-โรด”โลกาภิวัตน์สานฝันธุรกิจรายย่อย

หลังได้พบกับ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกฯ และหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) แล้ว นายแจ๊ค หม่า ประธานกลุ่มบริษัท อาลีบาบา ธุรกิจค้าส่งค้าปลีกอี-คอมเมิร์ซ (e-commerce) รายใหญ่ของจีน ซึ่งได้รับเชิญจากรัฐบาลไทยเป็นตัวแทนภาคเอกชน 34 ประเทศเข้าร่วมการประชุมกรอบความร่วมมืออนุภาคเอเชีย (ACD:Asia Co-operation Dialogue) ได้เข้าพบนายสมคิด จาตุศรีพิทักษ์ รองนายกฯอีกครั้ง

นายสมคิดกล่าวว่า นายแจ๊ค หม่า ได้บอก ความตั้งใจของเขาว่า ไม่ได้ต้องการมาทำธุรกิจในไทย แต่ประสงค์จะเข้ามามีส่วนร่วมในการยกระดับเรื่องเศรษฐกิจดิจิทัลในไทยเหมือนที่เคยได้ช่วยรัฐบาลจีน และรัฐบาลอีกหลาย ประเทศมาแล้ว โดยต้องการที่จะช่วยเหลือวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (เอสเอ็มอี) หรือผู้ประกอบการรายย่อย ซึ่งมีสัดส่วนกว่า 90% ของผู้ประกอบการไทย ได้มีโอกาสค้าขายไปยังต่างประเทศบนแพลตฟอร์มเดียวกันเพื่อให้รายย่อยมีหนทางในการค้าขายได้มากขึ้น

นอกจากนี้ ยังจะช่วยฝึกอบรมนักธุรกิจและเอสเอ็มอีไทยเรื่องการค้าขายผ่านระบบอี-คอมเมิร์ซ โดยร่วมกับรัฐบาล และสถาบันการศึกษาไทยเปิดสอนระบบนี้ ตั้งเป้า 2 ปีจะฝึกอบรมให้ได้ 100,000 ราย เพื่อให้เกิดการตื่นตัวในคนรุ่นใหม่ และสร้างผู้ประกอบการใหม่ (Start-up) ขายสินค้าให้กับคนทั่วโลก โดยนายหม่าคาดหวังให้เด็กไทยทำการค้าแบบอี-คอมเมิร์ซเป็นตั้งแต่ปีนี้เป็นต้นไป ซึ่งจะมีการตั้งคณะทำงานร่วม 2 ฝ่ายจัดทำแผนปฏิบัติการกันทันที

นายหม่ายังได้เข้าร่วมการสนทนาในกิจกรรมคู่ขนานกับนายชุตินทร คงศักดิ์ อธิบดีกรมเศรษฐกิจระหว่างประเทศ กระทรวงการต่างประเทศภายใต้บรรยากาศการพูดคุยกันอย่างเป็นกันเองเพื่อเปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการรุ่นใหม่ได้แลกเปลี่ยน เรียนรู้แนวทางการบริหาร และต่อยอดการพัฒนาธุรกิจด้วยระบบนี้ภายใต้แนวคิดที่เขาได้กล่าวกับบรรดาผู้เข้าร่วมการสนทนาที่กระทรวงการต่างประเทศว่า…

หลายคนบอกว่า ปัญหาที่โลกกำลังเผชิญอยู่ทุกวันนี้ มาจากกระแสโลกาภิวัตน์ (Globali zation) แต่เขาไม่เห็นด้วย เขาเห็นว่าโลกาภิวัตน์ ยังเดินมาไม่ถึงจุดสมบูรณ์ด้วยซ้ำ ที่ไม่สำคัญ ยังไม่เปิดโอกาสให้ธุรกิจเล็กๆมีสิทธิ์มีส่วนร่วมในกระแสที่เกิดขึ้น “ช่วง 20 ปีที่ผ่านมา โลกาภิวัตน์ เกิดขึ้น ก็เพื่อบริษัทใหญ่ๆในประเทศพัฒนาแล้ว เราควรให้โลกาภิวัตน์ เป็นสิ่งที่ทุกคนมีส่วนร่วม ควรช่วยให้คนรุ่นใหม่-บริษัทเล็กๆ มีโอกาสก้าวไปสู่ความท้าทายร่วมกัน”

นายหม่ากล่าวด้วยว่า เขาเชื่ออย่างยิ่งว่า ในอีก 20-30 ปีข้างหน้า โลกใบนี้จะเป็น Small is beautiful. Small is powerful. Small is wonderful.“ยิ่งเล็กยิ่งสวยงาม ยิ่งเล็กยิ่งทรงพลัง ยิ่งเล็กยิ่งวิเศษสุด” เพราะฉะนั้น เราควรให้ประเทศกำลังพัฒนาได้มีโอกาสมากขึ้น เช่นเดียวกันก็ควรส่งเสริมให้คนรุ่นใหม่มีโอกาสมากขึ้นด้วย

“หลายพันปีก่อน เรามี Silk Road (เส้นทางสายไหม) ขณะนี้ เราควรมี e-road (เส้นทางอิเล็กทรอนิกส์) เพื่อให้ธุรกิจขนาดเล็กค้าขาย ทำธุรกิจได้ง่าย คล่องตัว ในอนาคต โลกจะมีการปฏิรูปเทคโนโลยี และผมให้เวลา 50 ปี…ช่วง 20 ปีข้างหน้า อินเตอร์เน็ตจะกลายเป็นของเก่า จากนั้นอีก 30 ปีต่อไป โลกเราจะซื้อ-ขายปลีก ในรูปแบบใหม่ (new retail) คือ online กับ offline และเข้าสู่ยุคการผลิตใหม่ ที่เรียกว่า IOT (Internet of Things) มีระบบการเงินใหม่โลกในยุค IT เอเชียอาจล้าหลังสหรัฐฯ แต่เดี๋ยวนี้เราไปไวเหมือนกบกระโดด เอาง่ายๆ 15 ปีที่แล้ว ใครจะเชื่อว่าธุรกิจ e-commerce ของจีนจะโตเร็ว ขนาดนี้ ก็ในเมื่อโครงสร้างสาธารณูปโภคเพื่อการค้าของจีนยังแย่สุดๆ”

ผู้ก่อตั้งอาลีบาบากล่าวต่อว่า ถ้าจะว่าไปแล้ว e-commerce ในสายตาสหรัฐฯ เปรียบเหมือน “ของหวาน” แต่จีน มอง e-commerce เป็น “อาหารจานหลัก” เพราะอะไร ก็เพราะสหรัฐฯ มีห้างค้าปลีกยักษ์ใหญ่ทุกเมืองทั่วประเทศ อย่าง Walmart, Kmart แต่จีนไม่มีแบบนั้น สถานีวิทยุสราญรมย์ รายงานคำพูดของนายหม่าอย่างชัดเจนด้วยว่า
“ในยุคที่เครื่อง PC เฟื่องฟู ชาวนาชาวสวนเราไม่มี และใช้กันไม่เป็น แต่ยุคนี้ชาวนาชาวไร่มีมือถือเพื่อเชื่อมต่อการค้ากับคนทั่วโลกได้มากกว่า 4,000 ล้านคน ไฟฟ้าประดิษฐ์คิดค้นขึ้นในยุโรป แต่ไปใช้มากในอเมริกา อินเตอร์เน็ต คิดค้นในอเมริกา แต่มาใช้ประโยชน์กันมากในเอเชีย ถ้าคนเอเชียใช้ประโยชน์จากสิ่งนี้ให้เต็มที่ และเต็มกำลัง คิดดูเถอะว่าเราจะโตกันขนาดไหน ผมจึงมองว่าเอเชียนั้นมีศักยภาพ”

นายหม่าตั้งคำถามให้ผู้ร่วมสนทนาขบคิดด้วยว่า จะทำยังไงให้เอเชียเชื่อมต่อกับอนาคตที่เขาพูดถึงซึ่งหมายถึงสังคมที่ยิ่งเล็กยิ่งสวยงาม ทรงพลัง และวิเศษสุด ในโลกยุคข้อมูล เราต้องสู้กันด้วยความฉลาด และสมอง ไม่ใช่พละกำลัง เข้าคว้าโอกาสที่เห็น “ขอให้มีหัวใจที่กล้าแกร่ง เปิดใจกว้าง ยอมรับเอาเทคโนโลยีเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งในชีวิต ไม่ว่าบริษัทคุณจะเล็กแค่ไหน ประเทศจะเล็ก หรือด้อยเพียงใด…คุณก็สู้ได้แน่นอน”

ต้นแบบของธุรกิจค้าส่ง-ค้าปลีกรายใหญ่ยักษ์ตบท้ายบทสนทนาของเขาว่า หลายคนบอกว่า เทคโนโลยีทำให้คนตกงาน “แต่ผมว่าไม่จริง เทคโนโลยีมีแต่จะยิ่งสร้างงาน อย่างอาลีบาบาของผม สร้างงานให้คนในประเทศแล้ว 13 ล้าน ตำแหน่ง…เทคโนโลยีเป็นปัจจัยสำคัญในการขจัดปัญหาความยากจนด้วยซ้ำ”.