ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/244837

วันพุธ ที่ 16 พฤศจิกายน พ.ศ. 2559, 06.00 น.

นายโสภณ ธรรมรักษา ผู้ทรงคุณวุฒิด้านวิศวกรรมโยธา (ด้านควบคุมการก่อสร้าง) กรมชลประทาน เปิดเผยว่า กรมชลประทานและจังหวัดเชียงใหม่ได้ดำเนินโครงการ “สานต่องานพ่อ เติมน้ำเติมชีวิต” ซึ่งเป็นงานเดินเครื่องเจาะอุโมงค์ส่งน้ำช่วงแม่งัด-แม่กวง สัญญาที่ 2 ภายในโครงการเพิ่มปริมาณนํ้าในอ่างเก็บนํ้าเขื่อนแม่กวงอุดมธารา บ้านป่าสักงาม ต.ลวงเหนือ อ.ดอยสะเก็ด จ.เชียงใหม่ ซึ่งเป็นการเจาะในชั้นหินครั้งแรกของไทยที่ใช้เทคนิคการขุดเจาะระเบิด (Drill & Blast) และเทคนิคการใช้เครื่องเจาะ Tunnel Boring Machine (TBM)

โดยโครงการเพิ่มปริมาณนํ้าในอ่างเก็บนํ้าเขื่อนแม่กวงอุดม ธารา จะมีการดำเนินงานก่อสร้าง 2 ช่วงคือ 1.อุโมงค์ส่งน้ำช่วงแม่แตง–แม่งัด ตั้งแต่ประตูระบายน้ำแม่ตะมาน ซึ่งกั้นลำน้ำแม่แตง จนถึงอ่างเก็บน้ำเขื่อนแม่งัดสมบูรณ์ชล แบ่งออกเป็น 2 สัญญา กำหนดแล้วเสร็จพร้อมกันในปี 2564 ปัจจุบันอยู่ระหว่างเตรียมงานเบื้องต้น และ 2.อุโมงค์ส่งน้ำช่วงแม่งัด–แม่กวง ตั้งแต่อ่างเก็บน้ำเขื่อนแม่งัดสมบูรณ์ชล จนถึงอ่างเก็บน้ำเขื่อนแม่กวงอุดมธารา แบ่งออกเป็น 2 สัญญา โดยสัญญาที่ 1 ความยาวอุโมงค์ 12.500 กิโลเมตร เริ่มดำเนินการเมื่อปี 2558 กำหนดแล้วเสร็จปี 2564 และสัญญาที่ 2 ความยาวอุโมงค์ 10.476 กิโลเมตร เริ่มขุดเจาะในเดือนพฤศจิกายนที่ผ่านมา กำหนดแล้วเสร็จปี 2562

อย่างไรก็ตาม การดำเนินงานอาจจะล่าช้ากว่าแผนที่กำหนดไว้เล็กน้อย เนื่องจากในช่วงก่อนที่จะเริ่มดำเนินการยังคงมีปัญหาเรื่องการขออนุญาตเข้าใช้ประโยชน์ในพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติ และอุทยานแห่งชาติ ประกอบกับการขุดระเบิดอุโมงค์ ผ่านหินไม่ดี(Poor Rock) ส่งผลให้การทำงานต้องมีขั้นตอนการปรับปรุงเสถียรภาพภายในอุโมงค์

นายโสภณกล่าวต่อว่า ลุ่มน้ำปิงตอนบนมีลุ่มน้ำสาขาสำคัญๆ 3 ลุ่มน้ำคือ ลุ่มน้ำแม่กวง ลุ่มน้ำแม่งัด และลุ่มน้ำ แม่แตง โดยอ่างเก็บน้ำเขื่อนแม่กวงอุดมธารา เป็นโครงการพระราชดำริพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช สร้างฝายลุ่มน้ำแม่กวง ตั้งแต่ปี 2519 เพื่ออุปโภค บริโภค และการเกษตร ครอบคลุมพื้นที่ 175,000 ไร่ ในเขตพื้นที่จ.เชียงใหม่ แต่ที่ผ่านมามีปัญหาน้ำไม่เพียงพอกับความต้องการ ประกอบน้ำปริมาณน้ำท่าที่ไหลลงอ่างฯแต่ละปีน้อยกว่าปริมาณความจุ ขณะที่ปริมาณน้ำท่าในลุ่มน้ำแม่งัด และแม่แตง จะมีปริมาณน้ำมากเกินความต้องการ จนเกิดภาวะน้ำท่วมเป็นประจำ

ดังนั้นเพื่อให้การบริหารจัดการน้ำในทั้ง 3 ลุ่มน้ำดังกล่าว เกิดประโยชน์สูงสุด จึงได้ดำเนินโครงการเพิ่มปริมาณน้ำในอ่างเก็บน้ำเขื่อนแม่กวงอุดมธารา โดยผันน้ำโดยเจาะอุโมงค์ ส่งน้ำจากลำน้ำแม่แตงในส่วนที่เกินความต้องการประมาณ 113 ล้านลูกบาศก์เมตร (ลบ.ม.) ในช่วงฤดูฝนระหว่างเดือนกรกฎาคม ถึงเดือนพฤศจิกายน ไปยังอ่างเก็บน้ำเขื่อนแม่งัดสมบูรณ์ชล และผันน้ำส่วนเกินของอ่างเก็บน้ำเขื่อนแม่งัดสมบูรณ์ชล ประมาณ 47 ล้าน ลบ.ม.ต่อปี ผ่านอุโมงค์ส่งน้ำไปยังอ่างเก็บน้ำเขื่อนแม่กวงอุดมธารา ทั้งสิ้นประมาณ 160 ล้าน ลบ.ม.ต่อปี

ขณะเดียวกัน กรมชลประทานยังมีโครงการส่งน้ำจากอ่างเก็บน้ำเขื่อนแม่งัดสมบูรณ์ชล กลับไปยังระบบส่งน้ำของโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาแม่แตง เพื่อสนับสนุนให้พื้นที่การเกษตรในลุ่มน้ำแม่แตงในฤดูแล้งประมาณ 25 ลบ.ม.ต่อปี ซึ่งจะทำให้ประชาชนที่อยู่ทั้ง 3 ลุ่มน้ำย่อยของลุ่มน้ำปิง ได้รับประโยชน์จากโครงการนี้ ทำให้มีความมั่นคงในเรื่องน้ำตลอดปี ทั้งน้ำเพื่อการเกษตร การอุปโภคบริโภค ลดปัญหาน้ำท่วมโดยเฉพาะในลุ่มน้ำแม่แตง รวมทั้งพื้นที่เศรษฐกิจของจังหวัดเชียงใหม่ และยังเพิ่มพื้นที่ชลประทานของโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาเขื่อนแม่กวงอุดมธารา ในฤดูแล้งจาก 17,060 ไร่ เป็น 76,129 ไร่ อีกด้วย