ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์

28 ธันวาคม 2559 เวลา 09:21 น…. อ่านต่อได้ที่ : http://www.posttoday.com/analysis/politic/472583

โดย…ทีมข่าวการเมืองโพสต์ทูเดย์

ชัดเจนแล้วสำหรับตำแหน่ง “ผู้ตรวจเลือกตั้ง” หนึ่งในนวัตกรรมใหม่ทางการเมืองที่ทางกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ (กรธ.) คิดค้นมาแทนที่กรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) จังหวัด เพื่อแก้ปัญหาในอดีตและหวังว่าจะเป็นกุญแจสำคัญที่จะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงนำไปสู่การเลือกตั้งที่โปร่งใสและเป็นธรรม

เมื่อล่าสุดทาง ศุภชัย สมเจริญ ประธาน กกต. ออกมาประกาศยอมยกธงยุติการคัดค้านแนวคิด เรื่อง “ผู้ตรวจเลือกตั้ง” พร้อมกับการไปคิดทบทวนออกกฎระเบียบต่างๆ เพื่อให้สอดคล้องกับแนวคิดดังกล่าวที่ทาง กรธ.อยู่ระหว่างการพิจารณาจัดทำร่าง พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.)

ท่ามกลางความเห็นต่างในสังคมที่ยังไม่อาจหาข้อสรุปได้ว่าระหว่างผู้ตรวจเลือกตั้งกับ กกต.จังหวัด สิ่งไหนจะเหมาะสมกับการเมืองในอนาคตมากกว่ากัน

หากย้อนไปดูถึงที่มาที่ไป ตำแหน่งผู้ตรวจเลือกตั้งถูกคิดขึ้นมาเพื่อแก้ปัญหาในอดีต ดังจะเห็นว่าระยะหลัง กกต.จังหวัดถูกมองว่ามีความใกล้ชิดสนิทสนมกับนักการเมืองในพื้นที่มากจนเกินขอบเขต

สุดท้ายเมื่อต้องมารับหน้าที่ควบคุมกำกับดูแลการเลือกตั้ง ผลการเลือกตั้งที่ออกมาจึงขาดความน่าเชื่อถือ

ในสายตาคนทั่วไปย่อมเกิดข้อกังขาว่ากลุ่มการเมือง หรือกลุ่มอิทธิพลในพื้นที่ ย่อมสามารถใช้ความสนิทสนมที่มีเข้ามาแทรกแซงการทำงานของ กกต.จังหวัดในการจัดการเลือกตั้ง จนเกิดการได้เปรียบเสียบเปรียบในหมู่ผู้สมัครทั้งทางตรงหรือทางอ้อมไม่มากก็น้อยในแต่ละพื้นที่

ยังไม่รวมกับประเด็นการใช้อำนาจทางการเมือง อำนาจเงิน และอำนาจอื่นๆ เข้าไปจูงใจ หรือกดดันการทำงานของ กกต.จังหวัด ปัญหาต่างๆ เหล่านี้ทำให้ กรธ.หาทางออกด้วยการตั้งผู้ตรวจเลือกตั้งเข้าไปทำหน้าที่ดังกล่าวแทน

โดยผู้ตรวจเลือกตั้งจะมาจากการคัดเลือกของ กกต. ที่จะเลือกจากบุคคลที่มีภูมิลำเนาในแต่ละจังหวัด จังหวัดละไม่น้อยกว่า 5 คน แต่ไม่เกิน 8 คน เพื่อแต่งตั้งเป็นผู้ตรวจการเลือกตั้งตามจำนวนที่เพียงพอแก่การปฏิบัติหน้าที่ครบทุกจังหวัด

พร้อมกำหนดคุณสมบัติผู้ตรวจการเลือกตั้งว่าต้องไม่เป็นข้าราชการซึ่งมีตำแหน่ง หรือเงินเดือนประจำ พนักงานหรือลูกจ้างของหน่วยงานของรัฐ กรรมการหรือที่ปรึกษาของหน่วยงานของรัฐ ไม่เป็นสมาชิกพรรคการเมืองใดในเวลา 5 ปีที่ผ่านมาก่อนการแต่งตั้ง

อีกทั้งยังต้องเป็นบุคคลที่เชื่อได้ว่ามีความซื่อสัตย์สุจริต ไม่มีความประพฤติเสื่อมเสีย และต้องมีคุณสมบัติอื่นตามที่คณะกรรมการ กกต.กำหนด และไม่มีลักษณะต้องห้ามที่กำหนดไว้สำหรับผู้สมัครรับเลือกตั้งเป็น สส.

ที่สำคัญต้องไม่เป็นผู้มีคู่สมรส ผู้สืบสันดาน หรือผู้บุพการี เป็นหรือสมัครรับเลือกตั้งหรือรับเลือกเป็น สส. สว. หรือสมาชิกสภาท้องถิ่น

ทั้งนี้ จะมีการจัดทำบัญชีรายชื่อบุคคลที่ได้รับการคัดเลือกไว้ เมื่อถึงเวลาจะปฏิบัติหน้าที่ ให้ กกต.ดำเนินการแต่งตั้งบุคคลจากบัญชีรายชื่ดังกล่าวจังหวัดละ 5-8 คน ด้วยการจับสลากรายชื่อบุคคลที่มีภูมิลำเนาอยู่ในจังหวัดที่จะแต่งตั้ง 2 คน และจับสลากรายชื่อบุคคลจากบัญชีบุคคลที่มีภูมิลำเนาในจังหวัดที่จะแต่งตั้งจนครบจำนวน

ในมุมหนึ่งแนวคิดนี้ถือเป็นการตอบโจทย์ที่ต้องการแก้ปัญหาเรื่องการแทรกแซงการเลือกตั้งจากกลุ่มอิทธิพลในพื้นที่ได้พอสมควร เพราะมีสัดส่วนคนนอกพื้นที่มารับหน้าที่จัดการควบคุมดูแลเลือกตั้งในพื้นที่มากกว่าสัดส่วนจากคนในพื้นที่

ผู้ตรวจการเลือกตั้งจะมีหน้าที่เมื่อพบการกระทำใดที่จะเป็นเหตุทำให้การเลือกตั้งไม่เป็นไปโดยสุจริตหรือเที่ยงธรรม หรือเป็นไปโดยไม่ชอบด้วยกฎหมายให้รายงาน กกต.เพื่อดำเนินการตามหน้าที่

ส่วนกรณีเกี่ยวกับการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ ให้ผู้ตรวจการเลือกตั้งมีอำนาจแจ้งเตือนให้ปฏิบัติให้ถูกต้อง ถ้าไม่มีการดำเนินการแก้ไขให้ถูกต้องให้รายงานให้ กกต.ทราบโดยเร็ว

ทว่าในมุมกลับแนวคิดเรื่องผู้ตรวจเลือกตั้งที่มาจากคนนอกพื้นที่กลับถูกมองว่าอาจเป็นจุดอ่อนที่ไม่รู้จักพื้นที่หรือรู้ว่าใครเป็นใคร มีสายสัมพันธ์เชื่อมโยงกับใคร

อีกด้าน สมชัย ศรีสุทธิยากร กกต. ยังมองว่าข้อครหาเรื่อง กกต.จังหวัดเอนเอียงการเมืองท้องถิ่นเป็นการพูดแบบลอยๆ ไม่สามารถพิสูจน์ได้ ที่สำคัญที่คาดว่าผู้ตรวจการเลือกตั้งที่ว่าจะไม่เชื่อมโยงการเมืองก็เป็นการคาดหวังที่ไม่รู้ว่าความจริงแล้วจะเป็นอย่างไร เพราะฝ่ายการเมืองที่คิดเอาประโยชน์ก็สามารถแทรกแซงได้อยู่แล้ว

ไม่ต่างจาก คณิน บุญสุวรรณ อดีตสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ (ส.ส.ร.) ปี 2540 กกต.มองว่าการไปให้ความสำคัญกับทั้ง กกต.จังหวัดและผู้ตรวจเลือกตั้งนั้นเป็นการตั้งโจทย์ที่ผิด ต่างประเทศเมื่อถึงเวลาเลือกตั้งก็สั่งข้าราชการทั้งประเทศช่วยดูแลเป็นหูเป็นตาแทน กกต. ไม่เห็นจำเป็นต้องใช้ กกต.จังหวัด หรือผู้ตรวจการเลือกตั้ง

สุดท้ายคงต้องรอดูว่าผู้ตรวจการเลือกตั้งจะเป็นทางออกช่วยทำให้การเลือกตั้งโปร่งใสได้มากน้อยแค่ไหน