ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือเทคโนโลยีชาวบ้าน

http://info.matichon.co.th/techno/techno.php?srctag=05088150859&srcday=2016-08-15&search=no

คิดเป็นเทคโนฯ

กิตติพจน์ กาญจนเพ็ญ

หนุนสู่ชุมชน ผลิตเตาชีวมวล ไม่ง้อแก๊ส แถมได้ขี้เถ้าปรับปรุงดิน

อาจารย์ประจำหลักสูตรรายวิชาวิทยาศาสตร์ คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล (มทร.) ศรีวิชัย ประกอบด้วย อาจารย์พลชัย ขาวนวล อาจารย์สมบูรณ์ ประสงค์จันทร์ และ ดร. สุปราณี วุ่นศรี ได้ออกแบบ “เตาชีวมวลประหยัดพลังงาน” สำหรับประกอบอาหารในครัวเรือน โดยแปรสภาพจากวัสดุเหลือใช้สู่ชิ้นงานยอดนิยมในครัวเรือน ต้นทุนต่ำ คุณภาพ 100%

อาจารย์พลชัย ขาวนวล ได้กล่าวถึงแนวคิดในการผลิตเตาชีวมวลว่า มาจากปัญหาสภาวะวิกฤติทางด้านพลังงานของประเทศไทยในปัจจุบัน พลังงานส่วนใหญ่ใช้แล้วหมดไป และไม่มีการสร้างขึ้นใหม่เพื่อทดแทน ซึ่งอาจก่อให้เกิดผลกระทบโดยตรงทางเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม หลายหน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชนจึงมีการคิดริเริ่มสรรหาพลังงานจากแหล่งพลังงานทางเลือก เช่น พลังงานนิวเคลียร์ พลังงานทดแทน และพลังงานชีวมวล เป็นต้น

การนำพลังงานทดแทนมาใช้ในปัจจุบัน จึงได้รับความนิยมสูงขึ้น โดยเฉพาะพลังงานความร้อนจากเตาชีวมวล เป็นหนึ่งในพลังงานทางเลือกที่นำวัสดุเหลือใช้ในบ้านเรือนหรือชุมชน นำกิ่งไม้ เศษไม้ ที่ไม่สามารถนำมาใช้ประโยชน์มาแปรสภาพเป็นพลังงานความร้อนเพื่อใช้ในการหุงต้ม ประกอบอาหาร ทำให้ลดต้นทุน ลดค่าใช้จ่าย เพิ่มรายได้

นอกจากนี้ ยังเป็นการลดมลพิษที่เกิดจากการเผาขยะบางส่วน และยังนำขี้เถ้าที่เกิดจากการเผาชีวมวลไปใช้ประโยชน์ในการทำวัสดุปรับปรุงดินเพื่อการเพาะปลูกพืชได้อีกด้วย

สำหรับวัสดุที่นำมาใช้ในการประกอบเตาชีวมวลเพื่อใช้ในครัวเรือน อาจารย์สมบูรณ์ ประสงค์จันทร์ กล่าวว่า สามารถหาได้ทั่วไป หรือหาซื้อได้ที่ร้านรับซื้อของเก่าในงบประมาณไม่เกิน 500 บาท ซึ่งประกอบด้วย ท่อเหล็ก หรือแผ่นเหล็กที่เหลือจากการใช้งาน เศษเหล็กดัดหน้าต่าง เศษเหล็กเส้น ขนาด 0.25 นิ้ว และถังสีโลหะ ขนาด 18 ลิตร ซึ่งวัสดุดังกล่าวหาได้ในท้องถิ่นและสามารถประกอบเองได้ที่บ้าน

วิธีการใช้งานเตาชีวมวล เริ่มจากการเรียงกิ่งไม้ ขนาดยาว 6 นิ้ว หรือ 1 ฝ่ามือ ลงในเตาชีวมวล และควรเรียงแบบขัด เพื่อลดออกซิเจนในห้องเผาไหม้ โดยวางกิ่งไม้ขนาดใหญ่สุดลงก้นเตาและไล่ระดับขึ้นมาจนถึงกิ่งไม้ขนาดเล็กสุดอยู่ด้านบน และความสูงของการเรียงกิ่งไม้ไม่ควรเกินช่องอากาศด้านบน จากนั้นให้จุดกิ่งไม้ในเตาชีวมวล จากด้านบน เนื่องจากจะทำให้มีควันไฟน้อยกว่าจุดจากด้านล่าง รอจนไฟติดกิ่งไม้ก็สามารถใช้งานในครัวเรือนได้ตามปกติ

ดร. สุปราณี วุ่นศรี กล่าวเพิ่มเติมว่า หากครัวเรือนใดที่ไม่สามารถหาท่อเหล็กหรือแผ่นเหล็กที่จะนำมาสร้างเตาชีวมวลได้ ก็สามารถดัดแปลงโดยการใช้ปีบเป็นวัสดุทดแทน และไม่ต้องทำขาตั้งเตาเพื่อเป็นการประหยัดต้นทุน ก็สามารถใช้งานได้เช่นกัน

ด้าน คุณธนินธรณ์ ขุนจันทร์ ประธานศูนย์การเรียนรู้หมู่บ้านพลังงานทางเลือก ตั้งอยู่ หมู่ที่ 9 บ้านป่าพงศ์ ตำบลตะโหมด อำเภอตะโหมด จังหวัดพัทลุง กล่าวว่า เตาชีวมวล เป็นผลิตภัณฑ์ชนิดหนึ่งที่สามารถนำมาใช้ประโยชน์ในครัวเรือนได้อย่างหลากหลายและช่วยประหยัดต้นทุนได้เป็นอย่างดี

“เพราะโดยปกติการใช้แก๊สหุงต้ม ต้นทุนจะอยู่ที่ราคาเดือนละ 400 บาท/ถัง ใช้ได้ประมาณ 1 เดือน แต่เตาชีวมวลลงทุนไม่เกิน 500 บาท ใช้ได้ตลอดทั้งปี”

เชื้อเพลิงที่นำมาใช้ก็เป็นวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรที่สามารถหาได้ในท้องถิ่น เรียกได้ว่าทำให้ชาวบ้านประหยัดค่าใช้จ่ายได้เยอะพอสมควร

“รู้สึกประทับใจมาก ที่ทาง มทร. ศรีวิชัย เข้ามาให้ความช่วยเหลือแก่ชาวบ้านในพื้นที่ตำบลตะโหมด ชาวบ้านทุกคนให้ความร่วมมือเป็นอย่างดี เพราะสามารถนำผลงานมาใช้ได้จริง และยังต่อยอดในการผลิตเตาชีวมวลจำหน่ายเพื่อเป็นการสร้างอาชีพให้คนในชุมชนได้” คุณธนินธรณ์ กล่าวทิ้งท้าย

จะเห็นได้ว่า เตาชีวมวล มีประโยชน์หลากหลายทั้งในด้านครัวเรือน และด้านการสร้างรายได้เข้าสู่ชุมชน หากสนใจและต้องการเรียนรู้วิธีการผลิตเตาชีวมวล สามารถสอบถามรายละเอียดได้ที่ อาจารย์พลชัย ขาวนวล อาจารย์ประจำหลักสูตรรายวิชาวิทยาศาสตร์ คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล (มทร.) ศรีวิชัย สงขลา โทร. (089) 653-5235