ตามที่องค์กรเพื่อความโปร่งใสนานาชาติได้เปิดผลจัดอันดับดัชนีภาพลักษณ์คอร์รัปชันประจำปี 2559 จากทั้งสิ้น 175 ประเทศ ซึ่งปรากฏว่าไทยหล่นจากอันดับที่ 76 ในปี 2558 มาเป็นอันดับที่ 101 ในปี 2559 นั้น นายสมคิด จาตุศรีพิทักษ์ รองนายกฯ กล่าวว่า อันดับที่ลดลงมากเป็นเพราะมีประเทศที่เกาะกลุ่มอยู่ในช่วงคะแนนเดียวกันจำนวนมาก จึงทำให้อันดับของไทยตกลงไปมากจนดูน่าตกใจ ทั้งที่จริงๆคะแนนลดลงเพียงเล็กน้อย

ขณะเดียวกัน การประกาศผลออกมาในจังหวะที่มีข่าวว่าบริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) รับสินบนจากบริษัทโรลส์-รอยซ์ จึงเป็นผลให้คนคิดว่าปีที่ผ่านมาไทยมีคอร์รัปชันมากขึ้น ทั้งๆที่กรณีของการบินไทยเกิดขึ้นเมื่อหลายปีก่อน นอกจากนี้การสำรวจยังใช้คะแนนหลายรูปแบบ ทั้งจากการสัมภาษณ์นักธุรกิจ ซึ่งมักตอบตามอารมณ์ความรู้สึกในแต่ละช่วง แม้บางคนอาจยังมีความรู้สึกไม่แน่ใจ แต่ก็ว่ากันไป นอกจากนี้ การสำรวจยังนำดัชนีจากหลายองค์กรมาผสมกัน และสรุปมาเป็นคะแนนเองด้วย

ด้านนายณัฐพร จาตุศรีพิทักษ์ ที่ปรึกษารมว.พาณิชย์ และ รมต.ประจำสำนักนายกฯ เปิดเผยว่า เมื่อเข้าไปดูในรายละเอียดของการให้คะแนนขององค์กรเพื่อความโปร่งใสนานาชาติในปี 2559 แล้ว จะพบว่าองค์กร 13 แห่งที่ให้คะแนนไทยนั้น มีองค์กรที่เกี่ยวข้องกับประเทศไทยจริงๆเพียง 7-8 แห่งเท่านั้น อย่างไรก็ตาม คะแนนที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงกับไทยมาก มาจากการจัดทำดัชนีของ 4 องค์กรคือ สถาบัน International Institute for Management Development (IMD) มีประกาศการจัดอันดับขีดความสามารถในการแข่งขัน 2016 ในด้านคอร์รัปชัน คะแนนของไทยขึ้นจาก 38 เป็น 44 คะแนน

ขณะที่ World Justice Project Rule of law Index 2016 ให้คะแนนไทยดีขึ้นจาก 26 เป็น 37 คะแนน ตัวนี้น่าสนใจ เพราะคำถามคือรัฐบาลคุณใช้หน้าที่การงานทำประโยชน์ส่วนตนหรือไม่ พบว่าคนถูกสัมภาษณ์คิดว่ารัฐบาลชุดนี้ไม่ได้ใช้ตำแหน่งหน้าที่การงานในการหาผลประโยชน์ส่วนตน ส่วน 2 องค์กรที่ให้คะแนนไทยลดลงคือ Political and Economic Risk Consultancy 2016 จากอันดับที่ 42 เป็น 38 และ World Economic Forum Executive Opi-nion Survey 2016 หรือ WEF ตกจาก 43 เป็น 37 คะแนน ในคำถามว่าเป็นเรื่องปกติแค่ไหนในประเทศคุณที่คนจะจ่ายสินบนด้านการนำเข้า-ส่งออก สาธารณูปโภค ภาษี การจัดซื้อจัดจ้าง และคำตัดสินของศาล

“สรุปคะแนนปีนี้มีทั้งส่วนที่ดีขึ้นและส่วนที่ลดลง สุดท้ายกลายเป็นคะแนนลดลงไปเพียง 3 คะแนน แต่เมื่อจัดอันดับรวมกลุ่มแบบกรุ๊ปปิ้งมา อันดับของประเทศไทยจึงลดลงมาก แต่กระนั้นก็ตาม ภายใต้คะแนนที่ลดลงยังมีแสงสว่างลอดจาก 2 องค์กรที่ให้คะแนนไทยดี และทั้งสององค์กรก็เป็นองค์กรที่สำคัญ โดยเฉพาะ IMD แต่ไม่ว่าคะแนนจะเป็นอย่างไร รัฐบาลไทยจะยังคงพยายามอุดรูรั่ว และกำจัดจุดอ่อนที่มีอยู่เพื่อสร้างความโปร่งใสต่อไป”.