12 ก.พ. 60 – นายสุริยะใส กตะศิลา รองคณบดีฯ วิทยาลัยนวัตกรรมสังคม ม.รังสิต และ ผอ.สถาบันปฏิรูปประเทศไทย (สปท.) กล่าวถึงการเดินหน้ากระบวนการปรองดองของ ป.ย.ป.ในขณะนี้ ว่า จะต้องไม่คำนึงถึงเฉพาะเป้าหมายปลายทาง จนลืมกระบวนการระหว่างทาง ที่มีความละเอียดอ่อนสูงจนทำให้ไม่บรรลุเป้าหมายได้ ฉะนั้นการออกแบบกระบวนการปรองดองจึงสำคัญไม่น้อยไปกว่าเป้าหมาย ซึ่งมีประเด็นที่ ป.ย.ป.ควรพิจารณา

ประการแรก กระบวนการปรองดองต้องเน้นการมีส่วนร่วมทุกภาคฝ่าย เพื่อสร้างความไว้วางใจให้มากที่สุด และต้องรับฟังแม้กระทั่งคนที่เห็นต่างหรือคนที่ถูกมองว่าเป็นฝ่ายตรงกันข้าม โดยเริ่มจากการเน้นประเด็นที่เห็นตรงกัน ไม่ใช่เริ่มจากความต้องการของแต่ละกลุ่ม

ประการที่สอง ป.ย.ป. ไม่ควรตั้งธงไว้ล่วงหน้า แต่ต้องเริ่มจากการรับฟังความเห็น ข้อเสนอและสังเคราะห์ความคิดเห็นจากทุกส่วน รวมทั้งการสังเคราะห์จากบทเรียนในอดีตและข้อเสนอของคณะกรรมการชุดต่างๆ ก่อนหน้านี้

ประการที่สาม ควรระมัดระวังไม่ใช้วิธีหักดิบด้วยอำนาจหรือมัดมือชกเหมือนกรณีนิรโทษกรรมสุดซอย เพราะนอกจากจะไม่แก้ปัญหาระยะยาวแล้วยังจะสร้างปัญหาใหม่ขึ้นมา ต้องเน้นสร้างความเข้าใจและฉันทานุมัติทางสังคมให้มากที่สุด

ประการที่สี่ ควรมีกลไกสื่อสารทำความเข้าใจกับสังคมอย่างเป็นทางการ ไม่ใช่เน้นความเห็นส่วนตัวของผู้นำเหล่าทัพ จนบางครั้งทำให้เกิดความสับสนหวาดระแวง เจ้าภาพควรงดความเห็นชี้นำแต่ควรมุ่งเน้นสร้างความร่วมมือและแสวงหาข้อเท็จจริง

ประการที่ห้า ควรมีกระบวนการทั้งระยะสั้น ระยะกลางและระยะยาว โดยกำหนดกรอบเวลาและแผนงานในแต่ละช่วงให้ชัดเจนในแต่ละประเด็นเพื่อสามารถประเมินผลงานและความสำเร็จหรือความล้มเหลวได้.