โลกยุคปัจจุบันถือว่าเป็นยุค “ออนไลน์” อย่างแท้จริง เมื่ออินเตอร์เนตความเร็วสูงมาบรรจบกับอุปกรณ์เชื่อมต่อที่นับวันล้ำสมัยมากขึ้นเรื่อยๆ สวนทางกับราคาที่ “ถูกแสนถูก” มือถือสมาร์ทโฟนเครื่องละไม่กี่พันบาท นำพาผู้คนเข้าไปสู่ “พื้นที่เสมือน” ที่การแสดงออกแทบจะไร้ขีดจำกัด

ในจำนวนนี้ “คนรุ่นใหม่” ถือเป็นประชากรกลุ่มใหญ่บนโลกออนไลน์ ดังการสำรวจพฤติกรรมผู้ใช้อินเตอร์เนตในไทย ปี 2558 จากกลุ่มตัวอย่างทั้งหมด 10,434 คน โดย สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (สพธอ.) พบว่า ร้อยละ 64.4 ของผู้ตอบแบบสอบถามเป็น “คนเจ็นวาย” (Gen-Y) หรือช่วงอายุ 15-34 ปี ซึ่งเฉลี่ยแล้วคนกลุ่มนี้ใช้อินเตอร์เนตราว 54.2 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ หรือเกือบ 8 ชั่วโมงต่อวัน

และ “เฟซบุ๊ค” (Facebook) ยังคงได้รับความนิยมมากที่สุด!!!

อะไรทำให้คนรุ่นใหม่ให้ความสำคัญกับโลกออนไลน์ได้ขนาดนั้น?..สกุลศรี ศรีสารคาม หัวหน้าสาขาวารสารศาสตร์คอนเวอร์เจ้นท์ คณะนิเทศศาสตร์ สถาบันการจัดการปัญญาภิวัฒน์ (PIM) กล่าวในงานเสวนา “Live Streaming กับวิถีการสร้างตัวตนบนโลกออนไลน์ของวัยรุ่นไทย” เมื่อปลายเดือน ก.ค.2559 ณ สถาบันการจัดการปัญญาภิวัฒน์ ระบุว่า เพราะแต่ละคนก็มีการ “สร้างตัวตน” ขึ้นมาบนโลกเสมือนด้วย

อาจารย์สกุลศรี อธิบายว่า การสร้างตัวตนบนโลกออนไลน์ โดยเฉพาะในเฟซบุ๊คนั้น จะมองจากยอด “ถูกใจ” (like) และยอด
“คำชม” (Comment) เป็นหลัก หากมีมากแสดงว่าคนติดตาม “ชื่นชอบ” ที่จะเห็นการแสดงออกในลักษณะนั้น ทำให้เกิดความพยายามที่จะ “ทำซ้ำๆ” จนกลายเป็นพฤติกรรมติดตัว

“ทุกอย่างบนโลกออนไลน์มันประกอบสร้างได้ เพราะฉะนั้นคนที่ต้องการหาตัวตนของตัวเองบนโลกออนไลน์ สิ่งที่เขามองหาคือ หาสิ่งที่สอดคล้องกับที่เขาคิดอยู่ หรือเขากำลังหาว่าถ้าเขาเป็นแบบนี้เขาจะได้การยอมรับ Feedback (เสียงสะท้อน) จากคนที่เห็นเราคือพลังมากๆ ที่จะผลักดันให้คนคนหนึ่ง หล่อหลอมตัวตนหรือพฤติกรรมบางอย่างขึ้นมา” อาจารย์สกุลศรี กล่าว

ทว่าอีกมุมหนึ่ง..การสร้างตัวตนบนโลกออนไลน์ก็ถือเป็น “ดาบสองคม” อยู่เช่นกัน “หมอแอร์” พ.ต.ท.พญ.อัญชุลีย์ ธีระวงศ์ไพศาล จิตแพทย์ประจำโรงพยาบาลตำรวจ กล่าวถึงการแสดงออกต่างๆ อาทิ การใช้ภาษา มุมมองความคิดภาพประกอบ ความสนใจเลือกติดตามเนื้อหาบนสื่อออนไลน์สิ่งเหล่านี้ “ไม่เคยหาย..และไม่มีทางหาย” แม้จะผ่านไปนานแค่ไหนและถึงเจ้าของจะลบไปแล้ว ก็อาจมีใครบางคนบันทึกไว้ได้

วันใดที่คุณ “โด่งดัง” ขึ้นมา..แล้วมีคน “หมั่นไส้” ไม่ชอบหน้า!!!

“อดีต” เหล่านี้จะถูก “ขุด” เพื่อ “สอยให้ร่วง” สกัดอย่าให้แจ้งเกิด!!!

“ต้องยอมรับว่าปัจจุบันมีบริษัทอยู่ไม่น้อยที่ใช้วิธีการคัดคนเข้าทำงานผ่านการดู Timeline ย้อนหลังการใช้งาน Social Media เกี่ยวกับทัศนคติของบุคคล นอกจากนี้จะเห็นได้จากกรณีข่าวดาราหรือคนที่เพิ่งจะเริ่มก้าวเข้าวงการได้ไม่นาน ถูกผู้ไม่หวังดีนำภาพ หรือข้อความที่เคยโพสต์ลง Social ไว้ในสมัยยังไม่มีชื่อเสียงออกมาโจมตี จนแทบไม่มีที่ยืนในสังคมกันเลยทีเดียว” หมอแอร์ ฝากทิ้งท้าย

คนยุคปัจจุบันจำนวนมากมีชีวิตที่ผูกติดอยู่กับสื่อออนไลน์ ไม่ว่าจะ กิน เที่ยว นอน ฯลฯ ต้องแสดงออกทั้งการโพสต์ภาพและ
บอกเล่าสถานะ เพื่อให้คนที่ติดตามรับรู้ความเป็นไปในแต่ละวัน ล่าสุดกับ “เฟซบุ๊ค ไลฟ์” (Facebook Live) ที่ให้ผู้ใช้งานสามารถ “ถ่ายทอดสด” กิจกรรมต่างๆ ของตนได้ ซึ่งการสร้างตัวตนนี้ก็มีทั้งข้อเด่นและความเสี่ยง

ฉะนั้นแล้วต้อง “คิด-ไตร่ตรอง” ทุกครั้งก่อน “โพสต์-แชร์” จะได้ไม่ “เสียอนาคต”!!!!

แก้วกานดา ตันเจริญ

SCOOP@NAEWNA.COM