เมื่อคนพูดถึงการขับเคลื่อนประเทศไทยสูงไทยแลนด์ 4.0 มีแง่มุมวิเคราะห์อยู่ 3ประเด็น ดังนี้ 1.สังคมต้องทำความเข้าใจการพัฒนาเป็นองค์รวม ไม่ใช่เพียงมิติเศรษฐกิจ แต่เป็นการรวมถึงสภาพสังคมใหม่ของประเทศไทย ที่อาศัยความทันสมัยของดิจิตอลมาช่วยขับเคลื่อนในทุกด้าน 2.สังคมควรส่งเสริมให้เกิดการเรียนในสายอาชีพ วิชาชีพ มากกว่ามุ่งเรียนปริญญา เพราะดูจากข้อมูลอีก 3 ปี ข้างหน้าโดยเฉพาะยอดการส่งออกของประเทศไทย พบว่า ธุรกิจจะมีการปรับตัวภายใน 5 ปี แต่ไทยยังขาดแรงงานคุณภาพ ซึ่งหากสามารถยกกลุ่มแรงงานกลุ่มล่างสุดที่เรียกว่า “bottom 40%” นี้ขึ้นมาได้ ไทยจะสามารถถีบตัวให้เท่าทันการเปลี่ยนแปลงยุค 4.0 และ 3.ระบบการศึกษาต้องหนุนเสริมให้เกิดการเรียนรู้สายอาชีพ 4.0

      จากโครงการวิจัยสถานการณ์ตลาดแรงงานใน 18 กลุ่มจังหวัด ซึ่งมีการวิเคราะห์ข้อมูลแนวโน้มในการจ้างงานในระดับจังหวัด ซึ่งมาจากเสียงสะท้อนของผู้ประกอบการทั่วประเทศจำนวน 40,000 แห่ง โดยดร.เกียรติอนันต์ ล้วนแก้ว ผู้ช่วยรองอธิการบดีฝ่ายวิจัย มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ (มธบ.) กล่าวสรุปความก้าวหน้าของโครงการดังกล่าว ในงานพัฒนาศักยภาพและสร้างเครือข่ายสื่อสารด้านการปฏิรูป จัดโดยสำนักงานส่งเสริมสังคมแห่งการเรียนรู้และคุณภาพเยาวชน (สสค.) และองค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย

       “สิ่งที่เด็กเรียนในโรงเรียนต้องเน้นการเรียนแบบประยุกต์ใช้เครื่องจักรในยุคดิจิตอล ไม่ใช่เรียนแต่ฟังก์ชั่น เพราะตลอด 25 ปีที่ผ่านมา โครงสร้างการจ้างงานในประเทศไทยแทบไม่เปลี่ยนแปลง นั่นเป็นเพราะเราไม่ได้รวยจากการพัฒนาทักษะให้เก่งขึ้น แต่เป็นเพราะเราทำงานหนักมากขึ้น ดังนั้น ต้องเปลี่ยนวิธีคิดในการทำงาน และเปลี่ยนกระบวนการเรียนรู้ เช่น ไทยใช้แรงงานต่างด้าวในช่วง 10 ทั้งที่ความเป็นจริงควรเปลี่ยนไปใช้เทคโนโลยีที่ดีขึ้นแต่เป็นการใช้แรงงานต่างด้วย หากปล่อยให้เกิดเหตุการณ์แบบนี้เรื่อยๆ โดยไม่มีการปรับโครงสร้างการผลิต เตรียมคนที่ดี สุดท้ายประเทศไทยจะสู้ประเทศอื่นไม่ได้”ดร.เกียรติอนันต์ กล่าว

        ดร.ไกรยศ ภัทราวาท ผู้ช่วยผู้จัดการด้านวิจัยและนโยบาย สสค. กล่าวว่า การเตรียมพร้อมทักษะเด็กเยาวชนไทยเพื่อรองรับเศรษฐกิจไทยแลนด์ 4.0 ต้องลดความเหลื่อมล้ำของสังคมให้ได้ ซึ่งโครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติ(United Nations Development Programme:UNDP)กลับพบว่า ความเหลื่อมล้ำของทางเศรษฐกิจและสังคม การศึกษาเป็นช่องว่างที่ทำให้ดัชนีการพัฒนามนุษย์(the Human Development Index:HDI)ของประเทศไทยต่ำกว่าคะแนนที่ควรจะเป็นถึงร้อยละ 20 ทั้งนี้ สัดส่วนประชากรไทยที่อยู่ใต้เส้นความเหลื่อมล้ำต้องลดลงร้อยละ 7.4 และระดับความเหลื่อมล้ำทางสังคม ต้องลดลงร้อยละ16.25 ภายใน 5 ปีข้างหน้า นอกจากนั้น เมื่อ HDI ให้ความสำคัญคุณภาพชีวิตที่ยืนยาว วัดโดยอายุไขเฉลี่ยของประชากรไทยโดยรวม และความรู้วัดโดยจำนวนปีที่นักเรียนอยู่ในระบบการศึกษา ซึ่งปัจจุบันมีค่าเฉลี่ยสูงราว 13.6 และจำนวนปีการศึกษาของประชากร ค่าเฉลี่ยราว 7.9 ปี

      อย่างไรก็ตาม รัฐบาลจำเป็นต้องให้ความสำคัญต่อการศึกษาในสายอาชีพ และควรมีนโยบายเพื่อลดอัตราการออกจากการศึกษาในระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน เพราะหากรัฐบาลสามารถเปลี่ยนเยาวชนที่จะเข้าสู่ตลาดแรงงาน มีฝีมือด้วยวุฒิปวช.ซึ่งเป็นที่ต้องการของตลาดแรงงานจะช่วยแก้ไขปัญหาความเหลื่อมล้ำ และทำให้คุณภาพความรู้และคุณภาพชีวิตของคนไทยมีแน้มโน้มที่ดีขึ้น ตามเป้าหมายที่รัฐบาลวางไว้ใน 5 ปีแรกได้