จัดสร้างพระเมรุมาศ จัดทำบัวปลายเสา รับเครื่องยอดบุษบกประธาน กาบพรหมศร สูงกว่า 2 เมตร

การจัดสร้างพระเมรุมาศ และอาคารประกอบพระเมรุมาศ ในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ในหลวงรัชกาลที่ 9 บริเวณท้องสนามหลวงฝั่งทิศใต้ โดยเมื่อวันที่ 8 มิ.ย.บริเวณโรงขยายแบบ กรมศิลปากรได้เปิดพื้นที่ให้สื่อมวลชน เข้าติดตามความคืบหน้า

“เฉพาะโครงสร้างพระเมรุมาศเสร็จสมบูรณ์แล้ว 100% ภาพรวมการก่อสร้างคืบหน้า 52% เริ่มการประดับตกแต่ง ฐานชั้นที่ 1 ดำเนินการเสร็จเรียบร้อยแล้ว เหลือการประดับกระดาษ  50-60%  ขึ้นโครงสร้างหลักของบุษบกทั้งเก้าองค์ ปูพื้นและติดตั้งขั้นบันไดทุกด้านแล้วเสร็จ อยู่ระหว่างการกรุผิวและติดตั้งองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมของฐานชาลาชั้นที่1,2และ 3ได้แก่ ฐานสิงห์ รั้วราชวัตร เสาหัวเม็ด และฐานเทวดาแล้วเสร็จไปกว่า 50-60%”นายก่อเกียรติ ทองผุด นายช่างศิลปกรรม กรมศิลปากร กล่าว

นายก่อเกียรติ กล่าวต่อไปว่า ปัจจุบันผู้รับจ้างได้ตั้งนั่งร้านรอบบุษบกทั้งเก้าองค์ เพื่อเตรียมกรุหน้าเสา ผนัง เพดาน และชั้นเชิงกลอน  ขณะที่สถาปนิกได้ดำเนินการขยายแบบเท่าจริงองค์ประกอบบุษบกพระเมรุมาศเพื่อนำไปผลิต ที่แล้วเสร็จได้แก่ เสา คันทวย และชั้นเชิงกลอน และอยู่ระหว่างการขยายแบบส่วนบนของเครื่องยอดบุษบก

“การออกแบบพระเมรุมาศครั้งนี้ ความพิเศษส่วนหนึ่งจะอยู่ตรงที่ซุ้มคูหาที่มีลายหน้ากาล ประดับตรงกลางห้อยเฟื่อง ที่ปลายสุดเป็นพญานาค โดยลายหน้ากาล เทียบเคียงเหมือนกาลเวลาที่กลืนกินทุกสิ่งทุกอย่าง ส่วนพญานาคแสดงถึงความอุดมสมบูรณ์ เมื่อมาผสมผสานกับลายหน้ากาลที่หมายถึงแสงสว่าง จึงเป็นความสมสมบูรณ์ ทั้งแสงสว่างและน้ำ ประเทศเราก็จะมีความอุดมสมบูรณ์ไปด้วย ถัดมาจะเป็นบัวปลายเสาประดับบุษบกองค์ประธาน ได้ทำการขยายแบบขยายลาย 1:1 เรียบร้อยแล้ว  เตรียมส่งให้ช่างนำไปผลิต โดยส่วนนี้จะอยู่บริเวณย่อมุม ทั้ง 4 มุมของยอดบุษบกประธาน หรือที่เรียกว่า บัวปลายเสารับเครื่องยอดบุษบกประธาน  เปรียบเสมือนดอกบัวที่ไปรองรับสิ่งสำคัญที่สุดของอาคาร ดังนั้นจึงตั้งใจออกแบบให้เป็นรูปบัวเกลี้ยง เรียบเพื่อให้การวางลายมีความสมส่วน ไม่มากไม่น้อยเกิดไป”นายก่อเกียรติ กล่าว

นายช่างศิลปกรรม กล่าวต่อไปว่า สำหรับการติดตั้งม่านในส่วนของพระเมรุมาศ อยู่ระหว่างดำเนินการวางแผนการติดตั้ง ดูรายละเอียดว่าจะใช้โครงเหล็กอย่างไร ซึ่งทั้งหมดต้องมีความสัมพันธ์กับซุ้มคูหา อีกส่วนที่สำคัญคือกาบพรหมศร ซึ่งอยู่บริเวณโคนเสาพระเมรุมาศ  ปลายสุดคือดอกบัว ล่างสุดคือกาบพรหมศร เป็นองค์ประกอบตามหลักสถาปัตยกรรมไทยถือเป็นครั้งแรก มีการออกแบบและสร้างกาบพรหมศรทีมีความสูง วัดจากพื้นพระเมรุมาศชั้นที่ 4 ขึ้นไปถึงยอดอยู่ที่ 3.5 เมตร ตัวกาบสูงประมาณเกือบ 2 เมตร ซึ่งค่อนข้างใหญ่  ส่วนหนึ่งที่ดำเนินการแล้วคือ คัดทวย เป็นงานซ้อนไม้ เพื่อความสวยงานตามสัดส่วนที่ได้ออกแบบ

ในส่วนบุษบกหอเปลื้อง เริ่มกรุหน้าเสาและฐานเตรียมขยายแบบขยายลาย 1:1 โดยจะดำเนินการติดตั้งเครื่องยอดหอเปลื้องจนเสร็จ 100% ก่อนจากนั้นจึงจะเริ่มดำเนินการในส่วนเครื่องยอดบุษบกประธาน  ถัดมาจึงเริ่มดำเนินการในส่วนเครื่องยอดบุษบกซ่าง  ส่วนที่ยังไม่ได้นำมาติดตั้งในพื้นที่ อยู่ระหว่างดำเนินการจัดทำที่โรงงาน เช่นกระจัง ฐานเทวดา เทพชุมนุม รวมถึงบันไดนาคอยู่ระหว่างการจัดสร้าง โดยได้กรุทำฐานและแท่นเรียบร้อยแล้ว  โดยงานในส่วนของประติมากรรมตกแต่งในส่วนของพระเมรุมาศ ได้เตรียมงานไปค่อนข้างมากแล้ว เหลือในส่วนของการติดตั้งซึ่งจะเริ่มทยอยดำเนินการตามลำดับ

นายก่อเกียรติ กล่าวต่อว่า สำหรับพระที่นั่งทรงธรรม ขณะนี้อยู่ระหว่างมุงหลังคาส่วนสุดท้ายบริเวณเหนือโถงประธาน ได้ทยอยติดตั้งซุ้มคูหาลายซ้อนไม้และเริ่มงานตกแต่งภายในทั้งสองปีกของอาคาร ขึ้นโครงผนังแล้วเสร็จ และกรุหุ้มเสา ผนัง ฝ้าเพดาน ศาลาลูกขุน 1 และ 2 คืบหน้ารวมประมาณ 50% โครงสร้างทั้งหมดแล้วเสร็จ อยู่ระหว่างมุงหลังคาและเริ่มกรุพื้นผิวภายในอาคาร ส่วน ศาลาลูกขุน 3 ขณะนี้อยู่ระหว่างการประกอบชิ้นโครงสร้างและทดลองติดตั้งที่โรงงาน ทับเกษตร ทิม คืบหน้ารวมประมาณ 41% อยู่ระหว่างการติดตั้งโครงเครื่องยอดมณฑปสามชั้น ซึ่งเป็นส่วนสุดท้ายของงานโครงสร้าง ติดตั้งขอบคันดินแล้วเสร็จ และเริ่มติดตั้งเชิงชาย กรุเสาและขื่อ ไปแล้วประมาณ 25% รวมทั้งติดตั้งระบบสุขาภิบาลแล้วเสร็จ 50% พลับพลายกสนามหลวง ขึ้นโครงสร้างไปแล้ว 58% ขึ้นโครงหลังคาปะรำแล้วเสร็จ

ขณะนี้อยู่ระหว่างการประกอบโครงสร้างหลังคาจั่วที่โรงงาน พลับพลาหน้าพระที่นั่งสุทไธสวรรย์ปราสาท และพลับพลายกหน้าวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม โครงสร้างทั้งสองหลังแล้วเสร็จ ขณะนี้อยู่ระหว่างการมุงหลังคา ติดตั้งรางน้ำ และเดินท่อระบบไฟฟ้า เกยลา ขณะนี้โครงสร้างและทดลองประกอบที่โรงงานแล้วเสร็จ อยู่ระหว่างการประสานขอเข้าติดตั้งในพื้นที่ บริเวณกำแพงแก้วหน้าพระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท

นายก่อเกียรติ กล่าวต่ออีกว่า ความคืบหน้าประติมากรรมประดับพระเมรุมาศ เทวดานั่งอัญเชิญฉัตรและอัญเชิญบังแทรก 32 องค์ เขียนสีแล้วเสร็จ 8 องค์ เทวดายืนอัญเชิญฉัตรและอัญเชิญพุ่ม 12  องค์ อยู่ระหว่างประดับลวดลายผ้านุ่ง มหาเทพ ได้แก่ พระนาราณ์ และพระพรหม การเขียนสีค่อนข้างลงตัวไปกว่า 80-90% พระอินทร์กับพระศิวะ อยู่ในขั้นตอนปั้นแต่งเก็บรายละเอียดเครื่องทรง และปั้นรายละเอียดส่วนฐาน ปรับแก้รายละเอียด เครื่องทรง  และเครื่องศิราภรณ์ ท้าวจตุโลกบาลทั้งสี่ ได้แก่ ท้าวเวสสุวรรณ และท้าวธตรฐ ดำเนินการหล่อไฟเบอร์กลาสแล้วเสร็จ  อยู่ระหว่างขัดแต่งผิวเพื่อเขียนสี ท้าววิรุฬหก และท้าววิรูปักษ์ อยู่ระหว่างปรับแก้รายละเอียดเครื่องทรง เพื่อเขียนสี

สัตว์ประจำทิศ ได้แก่ ช้าง ทิศเหนือ ดำเนินการปั้นแล้วเสร็จทั้ง 2 ตัว อยู่ระหว่างการประกอบกับฐานและปั้นส่วนฐานประกอบ  ม้า ทิศตะวันตก และโค ทิศใต้ ดำเนินการเขียนสีแล้วเสร็จ สิงห์ ทิศตะวันออก อยู่ระหว่างการเขียนสี ลงตัวที่โทนสีขาว ครีม อยู่ระหว่างการประดับตกแต่งลวดลาย ส่วนราชสีห์  ดำเนินการปั้นแต่งเก็บรายละเอียดและทำพิมพ์ยางซิลิโคน เหลือแต่คชสีห์อยู่ระหว่างดำเนินการปั้น