เมืองอัจฉริยะ จะช่วยลดปัญหาทางด้านสิ่งแวดล้อม ปัญหามลภาวะทางอากาศ น้ำเสีย ช่วยส่งเสริมให้เกิดสภาวะแวดล้อมที่ดี ซึ่งผลที่ตามมาก็จะได้คุณภาพอากาศที่ดี มีการเพิ่มพื้นที่สีเขียว ลดปรากฏการณ์เกาะความร้อน และยังสนับสนุนการใช้พลังงานได้อย่างมีประสิทธภาพและยังช่วยส่งเสริมให้เกิดการพัฒนาดด้านนวัตกรรมเชิงงสร้างสรรค์

ปริญญา เทวานฤมิตรกุล

ปริญญา เทวานฤมิตรกุล รองอธิการบดีฝ่ายบริหารและความยั่งยืน มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เผยว่า มนุษย์ต้องมีการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม เปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตทุกอย่าง เพราะในปัจจุบันนี้โลกมีสภาวะที่ร้อนขึ้นอย่างเห็นได้ชัด ก่อนที่จะสายเกินไป จึงเล็งเห็นว่าต้องทำอะไรซักอย่าง ความยั่งยืนคือการทำให้โลกนี้เป็นบ้านของมนุษย์ต่อไป มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต ได้จัดทำการปรับปรุงผังแม่บท ศูนย์รังสิตระยะยาว พ.ศ. 2557 (ธรมมศาสตร์ 100 ปี) โดยตั้งเป้า อีก 17 ปี ให้เป็นมหาวิทยาลัยที่ผลิตพลังงานใช้ได้เอง และไม่มีขยะส่งออกข้างนอก แผนที่ตั้งไว้มุ่งสำเสร็จช่วงธรรมศาสตร์ครบ 100 ปี และใช้เทคโนโลยีในปัจจุบันเข้ามาช่วยในการทำงาน

         วัตถุประสงค์ในการจัดตั้งโครงการเพื่อแก้ปัญหาเชิงกายภาพด้านการขาดศูนย์กลางชุมชน และความไม่ชัดเจนของอัตลักษณ์ธรรมศาสตร์ พร้อมกับเตรียมปรับระบบพื้นที่ทั้งหมดให้สอดคล้องกับการใช้งานในปัจจุบันและแผนการพัฒนาในอนาคต โดยเฉพาะประเด็นด้านการเชื่อมต่อพื่นที่มหาวิทยาลัยเข้ากับสถานีรถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดง

      โดยการจัดกระบวนการมีส่วนร่วมกับผู้บริหารและประชาคมธรรมศาสตร์ ทบทวนนโยบายและวางเป้าหมายธรรมศาสตร์ 100 ปี ร่วมกันกำหนดแนวคิดเบื้องต้นในการพัฒนาและจัดทำ ผังแม่บท ก่อให้เกิดทิศทางการพัฒนาอย่างยั่งยืนที่มีแผนรองรับการพัฒนาด้วยหลัการสร้างสมดุลระหว่างการ พัฒนาและอนุรักษ์สภาพแวดล้อมตามแนวคิด“เมืองมหาวิทยาลัยสีเขียวยั่งยืน ”

         แนวคิดหลักของโครงการ เพื่อส่งเสริมอัตลักษณ์และบทบาทที่ชัดเจนของศูนย์รังสิต ให้สอดคล้องกับวิสัยทัศน์ธรรมศาสตร์ 100 ปี ผู้บริหารประชาคมธรรมศาสตร์จึงมีแนวคิดในการสร้างศูนย์รังสิตให้เป็น “สังคมการเรียนรู้ อย่างยั่งยืน เพื่อรับใช้ประชาชน และผู้อยู่มีความสุข” โดยมี 5 แนวทางหลักในการพัฒนาพื้นที่ ได้แก่การเป็นศูนย์ธรมมศาสตร์เพื่อประชาชน , ชุมชนแห่งการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ , เมืองมหาวิทยาลัยสีเขียวอย่างยั่งยืน ,มหาวิทยาลัยแห่งความสุข และศูนย์กลางบ่มเพาะเศรษฐกิจสร้างสรรค์

แบบจำลองเมืองอัจฉริยะ

        การแบ่งส่วนพื่นที่ การสัญจร พื้นที่เปิดโล่งสีเขียว แกนเอกลักษณ์ จุดรวมกิจกรรม และระบบสาธารณูปโภคต่างๆ เพื่อสร้างความเป็น “เมืองธรรมศาสตร์” ที่เชื่อมโยงกันด้วย3 องค์ประกอบ สำคัญ คือ ศูนย์ธรรมศาสตร์บริการ เพื่อสะท้อนถึงอัตลักษณ์ดั่งเดิมของมหาวิทยาลัย จึงส่งเสริมการใช้งาน และปรับลักษณะทางกายภาพของการเป็น ศูนย์ธรรมศาสตร์เพื่อประชาชน

        ต้นแบบเมืองมหาวิทยาลัย ครอบคลุมพื้นที่ส่วนการศึกษาและส่วนพักอาศัย ซึ่งตั้งอยู่บริเวณใจกลางมหาวิทยาลัย และเป็นหัวใจสำคัญของสถาบันการศึกษา และการปรับพื้นที่คำนึงการใช้งานที่ครบถ้วน สะดวกสบาย และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม สร้างความสะดวกในการเดินเท้า การใช้ระบบจักรยานและระบบขนส่ง มวลชน สร้างความใกล้ชิดของกลุ่มคณะต่างๆ เพื่อให้เกิดศูนย์รวมที่ชัดเจนทางด้านกิจกรรม การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และการสร้างสุนทรยภาพในการใช้ชีวิต

       สวนธรรมศาสตร์สาธารณะ องค์ประกอบหลัก 2 ส่วน ทั้งด้านการบริการประชาชนและด้านการศึกษา จะเชื่อมโยงเข้าหากัน โดยยึดแนวทางการจัดพื้นที่สีเขียวภายในศูนย์รังสิตให้เกิดประโยชน์สูงสุด ทั้งด้านกิจกรรมพักผ่อนนันทนาการ พบปะสร้างสรรค์ การอนุรักษ์ฟื้นฟูระบบนิเวศ และการใช้งานด้านสาธารณูปโภคโดยการสร้างให้เกิด เครือข่ายสีเขียว (Green Network ) ที่เชื่อมโยง คนทุกกลุ่มและสิ่งมีชีวิตอื่นๆให้อยู่ร่วมกันอย่างเกื้อกูล

       โครงการนี้ก่อให้เกิดประโยชน์ต่อมหาวิทยาลัย 3 ด้าน ได้แก่ ด้านกายภาพ เกิดการแก้ไขปัญหาและนำไปสู่การพัฒนาที่สื่อเอกลักษณ์ ,ด้านการบริหารจัดการ เกิดการวางแผน ทบทวนระบบกายภาพภายในมหาวิทยาลัย , ด้านการมีส่วนร่วมของประชาคมธรรมศาสตร์ ก่อให้เกิดความร่วมมือและประสานงานในทุกระดับ และขั้นตอน ของการจัดทำแผนพัฒนากายภาพเพื่อลดปัญหาความขัดแย้ง ส่งเสริมการใช้ทรัพยากรร่วมกันอย่างคุ้มค่า