เทศกาลศิลปะนานาชาติ ปี 2018  ของเมืองไทย ประเดิมที่จังหวัดกระบี่ ในโครงการ Thailand Biennale Krabi 2018 ภายใต้แนวคิด  Edge of the Wonderland  (เขตแดนแห่งความมหัศจรรย์) ด้วยความร่วมมือของเทศบาลเมืองกระบี่และสำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย (สศร.)

ซึ่งความพิเศษของการจัดแสดงศิลปกรรมร่วมสมัยนานาชาติครั้งแรกของไทยคือ“พื้นที่” จัดแสดง โดยผลงานศิลปะจะถูกจัดวางอยู่กลางแจ้งในพื้นที่ทางธรรมชาติหลายพื้นที่ในจังหวัดกระบี่

อาทิ หาดนพรัตน์ธารา ทะเลแหวก เกาะปอดะ ไร่เลย์ สุสานหอย อุทยานแห่งชาติธารโบกขรณี    ในรูปแบบของศิลปะเฉพาะที่ (Site-specific) โดยมีศิลปินทั่วโลก 70 คน  8 ประเทศ ได้แก่ จีน เกาหลีใต้ ญี่ปุ่น สิงคโปร์ เวียดนาม อังกฤษ นอร์เวย์ และไทย

หนึ่งในนั้นคือ Toshihiro KOMATSU (โทชิฮิโระ โคมัสทซุ)  ศิลปินชาวญี่ปุ่น ที่มีแนวคิดในการสร้างสรรค์ผลงานโดยใช้คนกับพื้นที่ เข้าร่วมงานในครั้งนี้

Toshihiro KOMATSU (โทชิฮิโระ โคมัสทซุ)

Toshihiro เกิดปี 1966 ที่ Hamamatsu City ประเทศญี่ปุ่น จบการศึกษาระดับปริญญาตรีและปริญญาโทที่สถาบัน Tokyo National University of Arts and Music จบปริญญาโทในสาขา Visual Studies จาก Massachus Institute of Technology สหรัฐอเมริกาถูกคัดเลือกเข้าศึกษาที่ Rijksakademievan Beeldende Kunsten ประเทศเนเธอร์แลนด์

Toshihiro ได้รับคัดเลือกไปแสดงผลงานในเทศกาลศิลปะนานาชาติปี 2012ที่ Echigo-Eumahi Art Triennale และในปี 2013 ได้ไปแสดงนิทรรศการเดี่ยวและกลุ่มในสถาบันศิลปะทั่วโลก เช่น MoMa Ps1 นิวยอร์ด (1999)

“Toshihiro” เล่าว่า เขารู้สึกดีใจมากที่ได้มากระบี่ เขาคาดหวังว่าจะได้รับประสบการณ์ใหม่ๆ ที่ได้เดินทางไปสถานที่ต่างๆ ธรรมชาติของกระบี่มีความคล้ายคลึงกับโอกินาว่าในญี่ปุ่น มีความเป็นทะเลมากแต่ความแตกต่างก็คือสถานที่ตั้งของทะเลกระบี่จะไม่มีฐานทัพอเมริกันและเรื่องของการเมือง ซึ่งเป็นธรรมชาติล้วนๆ ที่หาชมได้ยาก

สำหรับงานของ”Toshihiro” ส่วนใหญ่จะเกี่ยวกับพื้นที่และคน ในครั้งนี้จะนำเสนอผลงานจัดวางเป็นหาดทรายจำลอง มีการใช้กระจกเพื่อสะท้อนธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เกิดเป็นพื้นที่พิเศษเชื่อมโยงบนบกและทะเล ขยายมุมมองในการรับรู้ของคน และจะเน้นการโต้ตอบระหว่างคนกับพื้นที่ เพื่อให้ผลงานใกล้เคียงมากที่สุดในโลกความเป็นจริง

ความแตกต่างระหว่างศิลปะในห้องสี่เหลี่ยมกับศิลปะกลางแจ้ง “Toshihiro” เล่าว่า ถ้าเอางานศิลปะมาวางข้างนอก ก็ต้องคิดว่างานศิลปะต้องอยู่กับแดด ฝน ลม คน ก็จะให้ความสำคัญกับวัสดุที่นำมาใช้มีคุณลักษณะแบบไหน ถ้าเกิดว่าอยากได้ให้มันสลายไปกับธรรมชาติ ก็เลือกใช้วัสดุที่สามารถย่อยสลายได้ แต่ถ้าเลือกให้คงทนก็ต้องเลือกใช้วัสดุอีกอย่างหนึ่ง ถ้านำไปแสดงในพื้นที่ปิดมันก็ปลอดภัยจากอันตรายและธรรมชาติ

“กระบี่ที่น่าสนใจคือเรื่องของอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว วิถีการใช้ชีวิตของคนในพื้นที่กับนักท่องเที่ยวมันมาเจอกันตรงไหน แล้วมันแยกกันตรงไหน ผมสนใจอีกอย่างคือเรื่องพืชท้องถิ่นว่ามีอะไรบ้าง และสำคัญกับชาวกระบี่อย่างไร” “Toshihiro” เล่า

Jiang Jiehong  (เจียง เจฮง)

นาย Jiang Jiehong  (เจียง เจฮง) ภัณฑารักษ์โครงการ กล่าวถึงการแสดงศิลปกรรมร่วมสมัยกลางแจ้งที่กระบี่ ไม่ได้กระทำบนพื้นฐานของการจัดแสดงผลงานศิลปะในแบบดั้งเดิม เช่น งานประติมากรรมหรือจิตรกรรมภายใต้แนวคิด “ศิลปะสาธารณ” แต่จะสนับสนุนให้เกิดการสร้างสรรค์งานตามกลยุทธ์และนวัตกรรมใหม่

สำหรับการสร้างศิลปะจัดวางเฉพาะที่ (site-specific installations) ภายนอกพิพิธภัณฑ์ศิลปะและหอศิลป์ พื้นที่ของการจัดแสดงศิลปกรรมร่วมสมัยนานาชาติ Thailand Biennale Krabi 2018  นี้จะไม่ใช่พื้นที่จัดแสดงนิทรรศการขาวดำตามธรรมเนียมหรือเป็นโครงสร้างที่หยุดนิ่ง แต่จะเป็นการแสดงศิลปกรรมที่เปลี่ยนแปลงไปในแต่ละวันตามสภาพอากาศและโอกาสต่างๆ

โครงการแสดงศิลปกรรมร่วมสมัยนานาชาติ จึงถือเป็นการบุกเบิกที่เกิดจากแรงกระตุ้นของการสร้างสรรค์ด้านทัศนศิลป์ ซึ่งรวมถึงสิ่งที่สรรสร้างด้วยฝีมือมนุษย์ โดยนำพาทุกคนออกเดินทางสู่ความสร้างสรรค์ที่มีจุดเริ่มต้นจาก Edge of the Wonderland  (เขตแดนแห่งความมหัศจรรย์) “เจียง เจฮง”กล่าว

นายวีระ โรจน์พจนรัตน์

นายวีระ โรจน์พจนรัตน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม กล่าวว่า Thailand Biennale ถือเป็นโครงการสำคัญภายใต้นโยบาย 4.0 นโยบายเศรษฐกิจสร้างสรรค์ และนโยบายด้านศิลปวัฒนธรรมของ วธ. โดยใช้มิติศิลปวัฒนธรรมขับเคลื่อน

ซึ่งกระบี่เป็น 1 ใน 3 เมืองที่ได้รับการผลักดันให้เป็นเมืองศิลปะและศูนย์กลางศิลปะภาคใต้ ซึ่งมีความพร้อมทั้งศิลปินผู้สร้างผลงาน ตลอดจนจังหวัดมีศักยภาพในการสร้างเมืองศิลปะ เหนือสิ่งอื่นใดการจัดงาน

Thailand Biennale Krabi 2018 จะเป็นส่วนช่วยเสริมสร้างรายได้ให้จังหวัด กระตุ้นการบูรณาการทางการท่องเที่ยวในพื้นที่ และช่วยผลักดันจังหวัดกระบี่สู่การเมืองศิลปะได้อย่างเต็มภาคภูมิ นายวีระกล่าว

ดร.วิมลลักษณ์ ชูชาติ

ดร.วิมลลักษณ์ ชูชาติ ผู้อำนวยการสำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย (สศร.) กล่าวว่า Thailand Biennale , Krabi 2018 จะเริ่มจัดแสดงตั้งแต่วันที่ 2 พฤศจิกายน 2561 ถึง 28 กุมภาพันธ์ 2562 เป็นระยะเวลา 4 เดือนเต็ม และมีความพิเศษกว่าการจัดเทศกาลศิลปะอื่นๆ

เนื่องจากผลงานศิลปะจะถูกจัดวางอยู่กลางแจ้งตามพื้นที่ธรรมชาติหลายแห่งในจังหวัดกระบี่ ในรูปแบบของศิลปะเฉพาะที่ สร้างงานศิลปะบนตำแหน่งเฉพาะเจาะจง

โดยศิลปินจะนำเอาบริบททางวัฒนธรรม สิ่งแวดล้อมในพื้นที่มามีส่วนในการสร้างผลงานด้วย จึงถือได้ว่า Thailand Biennale , Krabi 2018 จะเป็นการแสดงศิลปกรรมร่วมสมัยนานาชาติที่มีความแตกต่างและสำคัญที่สุดของประเทศไทย