เครือข่ายวัฒนธรรมข้าว จับมือพันธมิตรฟื้นมรดกข้าวไทย จัด “เทศกาลข้าวใหม่” โดยมหาวิทยาลัยรังสิต จัดงานข้าวใหม่ ปลา(ปลาอันดา)มัน ระหว่างวันที่ 6-7 ธันวาคม 2560 ณ มหาวิทยาลัยรังสิต โดย ศ.ธีรยุทธ บุญมี ตัวแทนเครือข่ายวัฒนธรรมข้าว กล่าวว่า นับตั้งแต่อดีต เมืองไทยเป็นเสมือน “อู่ข้าวอู่น้ำ” ของดินแดนสุวรรณภูมิ ซึ่งคำว่าอู่ข้าวอู่น้ำนี้เป็นพื้นฐานของอารยธรรมไทยเรื่อยมา จากรัชกาลที่ 4-5 เป็นต้นมา “ข้าว” เป็นสินค้าส่งออกที่มีมูลค่าถึง 70-80% ของ GDP ประเทศติดต่อกันมาหลายสิบปี ไม่ว่าจะเป็นข้าวหอมไทย ข้าวเหนียว ข้าวพันธุ์พื้นเมือง ซึ่งต่างมีเรื่องราวตำนานที่น่าสนใจก็จะถูกรื้อฟื้นขึ้นมา เพื่อให้ข้าวไทยยังคงเป็นเสาหลักของสินค้าเกษตรของไทยต่อไป

ศ.ธีรยุทธ บุญมี ศ.ธีรยุทธ บุญมี

ศ.ธีรยุทธ กล่าวต่อไปว่า คนไทยนั้น มีความเชื่อเรื่องความเป็นสิริมงคล เชื่อในเรื่องขวัญดี ขวัญเข้มแข็ง ในช่วงปีใหม่หรืองานมงคลเราจึงมอบ “ของขวัญ” อันมีความหมายลึกซึ้งมากกว่าคำว่า giftของฝรั่ง ซึ่งมีที่มาจากคำว่า “ให้” ความหมายของไทย คือ การเพิ่มพูนมิ่งขวัญ ความเป็นสิริมงคลแก่ผู้รับ เป็นพื้นฐานของชีวิตคนไทย เราจึงเชื่อว่า “ข้าวมีขวัญ” มีความเป็นสิริมงคลในตัวเอง เห็นได้ว่าชาวนาไทยทำขวัญข้าวฤดูกาลละหลายๆ รอบ เช่น ตอนเริ่มปลูก ตอนข้าวตั้งท้อง ออกรวง ฯลฯ ข้าวจึงมีความศักดิ์สิทธ์อยู่ในตัว หลังฤดูเก็บเกี่ยว ก่อนจะเฉลิมฉลองข้าวใหม่ซึ่งมีความหอมหวานอร่อยมากที่สุด เราต้องถวายข้าวใหม่ให้กับสิ่งศักดิ์สิทธิ์ หรือพระสงฆ์ก่อน

นับว่าเป็นการเริ่มเทศกาลข้าวใหม่ แล้วจึงกินข้าวใหม่ในครอบครัวหรือชุมชน และมักจะหาฤกษ์งามยามดีและให้ผู้อาวุโสรับประทานก่อน ชาวคริสเตียน ในยุโรป อเมริกา แคนาดา ก็เคยมีประเพณีหลังเก็บเกี่ยว ซึ่งแต่ละบ้านจะต้องนำ “ขนมปังใหม่” ไปถวายบาทหลวงในโบสถ์ประจำท้องถิ่นตน ในอดีตการจัดงานเทศกาลข้าวใหม่จัดไม่พร้อมกัน เช่น ชาวเขาบางเผ่าอาจจะมีงานฉลองตั้งแต่เดือนตุลาคม หรือในบางท้องถิ่นมักมีงานประมาณปลายเดือนธันวาคมถึงต้นเดือนมกราคม เป็นต้น ไม่ว่าจะเป็นช่วงเวลาไหน เราจะเห็นได้ว่า ข้าวใหม่เหมาะที่จะให้เป็นของขวัญปีใหม่และงานเฉลิมฉลองต่างๆ นั่นเอง

“เทศกาลข้าวใหม่ เปรียบเสมือน เทศกาลต้อนรับสิ่งใหม่ นำมาซึ่งความปีติ ความหวังใหม่ ความปรารถนาดีต่อกันของผู้คนในสังคม ในเชิงเศรษฐกิจ เห็นได้ชัดจากเรื่องของรายได้ที่เพิ่มขึ้นของชาวนาซึ่งอยู่ในส่วนการผลิต โดยเฉพาะเกษตรกรที่ผลิตระบบอินทรีย์ การรื้อฟื้นสายพันธุ์ข้าวดั้งเดิมที่มีความโดดเด่นเฉพาะ จะได้ประโยชน์เพิ่มขึ้นโดยตรง ทั้งนี้ผลจะปรากฏชัดมากขึ้นเมื่อเทศกาลนี้เกินขึ้นอย่างต่อเนื่อง”ศ.ธีรยุทธ กล่าว

นายอานันท์ หาญพาณิชย์พันธ์

นายอานันท์ หาญพาณิชย์พันธ์ รองอธิการบดีฝ่ายพัฒนาสังคม มหาวิทยาลัยรังสิต กล่าวเกี่ยวกับการจัดงานข้าวใหม่ ปลา(ปลาอันดา)มัน ที่มหาวิทยาลัยรังสิตจัดขึ้นในครั้งนี้ว่า มหาวิทยาลัยรังสิตเป็นหนึ่งในเครือข่ายที่ร่วมจัดงานเทศกาลข้าวใหม่ มีแนวคิดการจัดงานเพื่อน้อมรำลึกถึงในหลวงรัชกาลที่ 9 ซึ่งพระองค์ทรงเป็นพระมหากษัตริย์นักพัฒนา โดยเฉพาะทางด้านการเกษตรและพัฒนาชนบท หรือทรงเป็นกษัตริย์แห่งเกษตร” ที่แท้จริง สำหรับเทศกาลข้าวใหม่ที่จัดขึ้นที่มหาวิทยาลัยรังสิตนั้น จัดขึ้นภายใต้ชื่องาน “ข้าวใหม่ ปลา(อันดา)มัน” ระหว่างวันที่ 6-7 ธันวาคม 2560 ณ บริเวณด้านหน้าอาคารอาทิตย์ อุไรรัตน์ (อาคาร 1) มหาวิทยาลัยรังสิต

“ภายในงานข้าวใหม่ ปลา(อันดา)มัน ที่จัดขึ้นนี้มีการตักบาตรข้าวสารใหม่ พระสงฆ์ 89 รูป ถวายเป็นพระราชกุศลแด่ในหลวงรัชกาลที่ 9 การจัดตลาดข้าวใหม่ โดยเป็นข้าวใหม่จากภาคต่างๆ ของประเทศไทยและจำหน่ายโดยชาวนา พร้อมกันนี้เชิญชวนผู้เข้าร่วมงานได้ชิมข้าวใหม่ด้วยกัน และร่วมรณรงค์มอบของขวัญปีใหม่ด้วยข้าวและการบริโภคข้าวใหม่ในวันปีใหม่ เพื่อสร้างความเป็นมงคล และส่งเสริมมูลค่าทางเศรษฐกิจในสินค้าเกษตร ซึ่งก็คือ ข้าวใหม่ จากข้าวสายพันธุ์ต่างๆ นอกจากนี้ยังมีกิจกรรมอื่นๆ อีกมากมาย” รองอธิการบดีฝ่ายพัฒนาสังคม ม.รังสิต กล่าว