สำนักข่าวเอเอฟพีนำเสนอรายงานเกี่ยวกับธุรกิจหนึ่งที่กำลังเติบโตในเวียดนาม นั่นคือบริการให้เช่าเจ้าบ่าวและแขกเหรื่อ ตัวอย่างลูกค้าเป็นสตรีคนหนึ่ง ชื่อคา (นามสมมุติ) ที่เข้าพิธีวิวาห์อย่างสวยงามเมื่อมองจากภายนอก แต่เบื้องหลังของเจ้าสาววัย 27 คือเธอตั้งครรภ์ 3 เดือน และเจ้าบ่าวเป็นคนที่รับจ้างมาเข้าฉาก ทั้งหมดนี้ก็เพื่อหลีกเลี่ยงการถูกติฉินนินทาจากสังคมว่าท้องไม่มีพ่อ เพราะการแหวกประเพณีในสังคมอนุรักษ์ ยังเป็นเรื่องใหญ่มากสำหรับตระกูล

ภาพ : AFP

วิวาห์เก๊ของหญิงสาวรายนี้ มีค่าใช้จ่าย 1,500 ดอลลาร์ (4.8 หมื่นบาท) คนที่จ่ายเป็นพ่อของเด็กในท้องที่ไปแต่งกับผู้หญิงอีกคนหนึ่ง คา กล่าวว่า พ่อแม่ของเธอจะต้องอับอายขายหน้าอย่างที่สุดหากเธอท้องโดยไม่มีสามี

คาเปรียบเทียบชีวิตของตนเอง ว่าเหมือนกับกำลังจะจมน้ำแต่คว้าเสื้อชูชีพไว้ได้ทัน และจะไม่มีวันลืมบุญคุณของชายคนที่มารับบทสามีต่อหน้าเพื่อนและญาติ ครอบครัวของเธอก็ไม่รู้เรื่องเช่นกัน แต่คาเตรียมแผนจะบอกหลังจากนี้ว่า สามีทิ้งเธอไป อย่างน้อยการเป็นแม่เลี้ยงเดี่ยวหย่าสามีในสายตาชาวบ้าน ย่อมดีกว่าท้องไม่มีพ่อ

ภาพ : AFP

บรรทัดฐานความสัมพันธ์เปลี่ยนไปอย่างรวดเร็วในหมู่คนรุ่นใหม่เวียดนาม ประเทศที่มีประชากรกว่าครึ่งใน 90 ล้านคน มีอายุไม่ถึง 30 ปี และคนอายุ 15 ปีขึ้นไป แต่งงานราว 70% ปัจจุบัน มีคู่รักมากขึ้นลองใช้ชีวิตคู่อยู่ก่อนแต่ง หรือเลี่ยงอยู่กับครอบครัวไปเช่าห้องพักอยู่กันเอง แต่เมื่อมาถึงพิธีสมรส จำนวนมากยังเผชิญแรงกดดันสังคมหรือครอบครัวที่ยึดติดขนบเหนียวแน่น โดยเฉพาะผู้อาวุโส เป็นเหตุให้ไม่ใช่แค่หญิงสาวพลาดพลั้งตั้งครรภ์อย่างคาเท่านั้นที่ต้องพึ่งบริการวิวาห์เก๊ ยังมีคู่รักจำนวนหนึ่งที่ควักกระเป๋าเพื่อเช่าตัวพ่อแม่ ลุงป้าน้าอา และมิตรสหาย ตัดปัญหาแรงกดดันครอบครัวให้ต้องแต่งงาน หรือเลี่ยงปะทะกับครอบครัวอีกฝ่ายที่ไม่เห็นด้วยกับความรักของพวกเขา เช่น เฮือง กับแฟนหนุ่ม ควน ที่ตัดสินใจจัดพิธีวิวาห์ปลอมขึ้นมา เพราะครอบครัวฝ่ายชายไม่ชอบฝ่ายหญิงที่มาจากจังหวัดยากจน แต่พ่อแม่ของเฮือง ยืนยันต้องแต่งงานภายในปีไก่ ตามคำแนะนำของหมอดู ก็เลยต้องจัดวิวาห์กำมะลอขึ้นมาในเมืองบ้านเกิดจังหวัดเหงอัน โดยไม่ขอเปิดเผยว่าจ่ายไปเท่าไหร่

ภาพ : AFP

แขกที่ไปร่วมเป็นสักขีพยานในงานทั้งหมดเป็นตัวจริง แต่พ่อแม่ลุงป้าเพื่อนของเจ้าบ่าวทั้งหมด จ้างมาทั้งคณะ

ถึงจะจัดฉาก แต่ควนกล่าวว่าทั้งคู่ตกลงใจใช้ชีวิตคู่จริงๆ งานแต่งที่จัดเมื่อเดือนที่แล้ว จึงมีทั้งจริงและปลอม ควนเล่าว่า พิธีมงคลสมรสเป็นไปอย่างราบรื่นดี มาใจหายใจคว่ำตอนลุงที่จ้างมา เล่าวัยเด็กของหลานชายผิดตอนขึ้นไปกล่าวอวยพรต่อหน้าแขกเหรื่อหลายร้อย แต่ก็โล่งอกหลังงานทั้งหลายจบลง “การจ่ายเงินไปก้อนหนึ่งเพื่อทำให้ทุกคนมีความสุข ถือเป็นเรื่องดี” ควนกล่าว แม้ยังเป็นคำถามว่าเขาจะจัดการกับความคาดหวังของพ่อแม่ตัวจริงในอนาคตอย่างไร

ควนและเฮือง เป็นหนึ่งในคู่รักหลายร้อยที่ใช้บริการ “วีนาโมสต์” (Vinamost) บริษัทในกรุงฮานอยที่มีบริการให้เช่าแขกร่วมงานวิวาห์ โดยหากเป็นแพ็กเกจแบบครบวงจร ค่าใช้จ่ายอยู่ที่ 1.4 แสนบาท

เหวียน ซวน เทียน ผู้ก่อตั้งบริษัท กล่าวว่า บริษัทจัดวิวาห์หลายพันครั้งในช่วงหลายปีที่ผ่านมา แต่ไม่มีสถิติว่ามีกี่ครั้งที่เป็นงานเก๊ แต่ธุรกิจนี้ขยายตัวต่อเนื่องจนปัจจุบัน มีแขกร่วมงานพร้อมให้เช่ากว่า 400 คน จาก 10 ปีก่อน มีไม่ถึง 12 คน

 เหวียน ซวน เทียน จากวีนาโมสต์ ภาพ : AFP

กระนั้น เหวียนมีความรู้สึกหลากหลายถึงแรงกดดันทางสังคม ที่กลายเป็นการสร้างตลาดแก่ธุรกิจของเขาเอง เขาเปรียบว่าธุรกิจที่ทำอยู่เหมือนกับโรงพยาบาลรักษาคนป่วย ได้ช่วยเจ้าสาวและครอบครัว แต่ไม่ได้อยากให้มันโต เขาจึงถือว่างานของเขาเป็นลักษณะบริการชุมชน และไม่ได้ทำกำไรอะไรมากมาย

สำหรับว่าที่คุณแม่ไร้สามีตัวจริงข้างกาย อย่างคา ซึ่งมีกำหนดคลอดในเดือนเมษายน กล่าวว่า วิวาห์กำมะลอช่วยปลดปล่อยเธอจากการพูดโกหกซ้ำๆ “การปกปิดเรื่องตั้งท้องมันเหนื่อยมาก แต่ตอนนี้ ฉันรู้สึกมั่นใจมากกับปัจจุบันและอนาคต”