นางสาววราภรณ์ พรหมพจน์ รองอธิบดีกรมวิชาการเกษตร เปิดเผยว่า เพื่อเป็นการสนับสนุนและขับเคลื่อนนโยบายรัฐบาลที่วางแผนฟื้นฟูป่าต้นน้ำเสื่อมสภาพบนพื้นที่สูงชันหรือเขาหัวโล้นเป้าหมาย 15 จังหวัด รวมกว่า 8.6 ล้านไร่ภายในระยะเวลา 20 ปี (ปี 2558-2578) รวมทั้งแผนขับเคลื่อนพัฒนาและส่งเสริมอาชีพ ภายใต้ยุทธศาสตร์การบูรณาการจัดการป่าต้นน้ำเสื่อมสภาพบนพื้นที่สูงชันของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กรมวิชาการเกษตรได้จัดสรรทุนวิจัย จำนวน 30 ล้านบาท จากเงินรายได้จากการดำเนินงานวิจัยด้านการเกษตรกรมวิชาการเกษตร เพื่อดำเนินโครงการวิจัยการพัฒนาระบบการผลิตพืชอย่างยั่งยืนบนพื้นที่เขาหัวโล้นภูทับเบิก หรือ ทับเบิกโมเดล อำเภอหล่มเก่า จังหวัดเพชรบูรณ์

โครงการฯดังกล่าว จะสร้างต้นแบบระบบการผลิตพืชที่มีไม้ยืนต้นเป็นพืชหลักอย่างยั่งยืน เช่น มะคาเดเมีย อะโวกาโด กาแฟ และพลับหวาน โดยปลูกแบบผสมผสานกับพืชเสริม เช่น กล้วยน้ำว้า และสมุนไพรที่มีศักยภาพทางการตลาด เช่น บัวหิมะ ขมิ้นชัน ขิง ไพล ว่านชักมดลูกกระเจี๊ยบแดง และปัญจขันธ์หรือเจียวกู่หลาน เป็นต้น เพื่อเพิ่มพื้นที่ป่าต้นน้ำบนพื้นที่เขาหัวโล้นภูทับเบิก สร้างป่าเศรษฐกิจ 3 ชั้นที่เกื้อกูลกัน และลดการปลูกพืชเชิงเดี่ยว ได้แก่ กะหล่ำปลี ผักกาดขาว และข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ เพื่อใช้เป็นต้นแบบขยายผลสู่พื้นที่เขาหัวโล้นรอยต่อ 3 จังหวัด ได้แก่ จังหวัดเพชรบูรณ์ เลย และพิษณุโลก

“การพัฒนาต้นแบบระบบการผลิตพืชผักปลอดภัยตามมาตรฐานจีเอพี (GAP)และพืชผักอินทรีย์บนพื้นที่สูง เพื่อลดการใช้สารเคมีทางการเกษตรและส่งเสริมการผลิตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม พร้อมส่งเสริมและพัฒนาการแปรรูปผลิตภัณฑ์เกษตรโดยเฉพาะกาแฟที่มีรสชาติเฉพาะถิ่นของภูทับเบิก และสมุนไพรต่างๆ เพื่อเพิ่มมูลค่าสินค้าและสร้างอัตลักษณ์ให้แก่ชุมชน ตลอดจนเชื่อมโยงเครือข่ายการผลิตและการตลาดอย่างยั่งยืนภายใต้รูปแบบประชารัฐ ทั้งตลาดชุมชน ตลาดโมเดิร์นเทรด ตลาดเฉพาะรวมถึงนักท่องเที่ยว เพื่อสร้างโอกาสและเพิ่มช่องทางจำหน่ายผลผลิตให้กับเกษตรกรด้วย” นางสาววราภรณ์ กล่าว

นางสาววราภรณ์กล่าวว่า เบื้องต้นมีแผนบูรณาการร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องสร้างแปลงต้นแบบนำร่องในพื้นที่ภูทับเบิก จำนวน 20 แปลง เกษตรกร 20 รายๆ ละ 5 ไร่ รวม 100 ไร่ คาดว่า จะสามารถใช้เป็นแนวทางลดการบุกรุกพื้นที่ป่าได้อย่างยั่งยืนและเป็นรูปธรรม ทั้งยังช่วยฟื้นฟูป่าต้นน้ำเสื่อมสภาพบนพื้นที่เขาสูงชัน นอกจากนี้ ยังเป็นการเพิ่มพื้นที่ป่าเศรษฐกิจทำให้เกษตรกรในพื้นที่เขาหัวโล้นสามารถประกอบอาชีพเกษตรกรรมได้อย่างยั่งยืนและมีรายได้ที่มั่นคง อนาคตคาดว่า จะสามารถนำ ทับเบิกโมเดล ไปใช้เป็นต้นแบบขยายผลแบบบูรณาการเพื่อแก้ไขปัญหาการบุกรุกพื้นที่ป่าต้นน้ำเสื่อมสภาพบนพื้นที่สูงในพื้นที่จังหวัดอื่นๆ ครอบคลุม 15 จังหวัดเป้าหมายที่รัฐบาลตั้งไว้ และสามารถใช้เป็นต้นแบบในการพัฒนาพื้นที่ที่ ส.ป.ก.ยึดคืนไม่ต่ำกว่า 300,000 ไร่
“ขณะนี้ทีมนักวิจัยของกรมวิชาการเกษตรได้เริ่มลงพื้นที่สำรวจการปลูกพืชในพื้นที่ภูทับเบิกแล้ว ทั้งยังมีการสำรวจศัตรูพืช การใช้วัตถุอันตรายทางการเกษตร สำรวจประเมินสารเคมีตกค้างในดินและแหล่งน้ำ สำรวจสมุนไพรพื้นที่ที่ปลูกอยู่เดิม สำรวจความต้องการของเกษตรกรและวิเคราะห์ชุมชนด้วย จากนั้นจะเร่งคัดเลือกเกษตรกรที่สนใจและมีศักยภาพเข้าร่วมโครงการฯนำร่อง คาดว่า กลุ่มเกษตรกรนำร่องจะเริ่มปลูกไม้ผลไม้ยืนต้นได้ในฤดูเพาะปลูกปี 2560 นี้ ซึ่งกรมวิชาการเกษตรได้จัดเตรียมต้นพันธุ์ดีไว้ให้เกษตรกรแล้ว ทั้งกาแฟอาราบิก้า อะโวกาโด มะคาเดเมีย กล้วยน้ำว้า และสมุนไพร” นางสาววราภรณ์ กล่าว

นอกจากนี้ยังจะเร่งส่งเสริมให้เกษตรกรนำร่องผลิตพืชผักปลอดภัยตามมาตรฐานGAPและผลักดันให้เกษตรกรที่มีความพร้อมปรับเปลี่ยนการผลิตเข้าสู่ระบบเกษตรอินทรีย์ด้วย คาดว่า จะเกิดการสร้างเครือข่ายผลิตพืชผักปลอดภัยบนพื้นที่ภูทับเบิก ซึ่งจะช่วยลดปริมาณการใช้สารเคมีการเกษตรลงได้ และทำให้ผู้บริโภคได้รับสินค้าพืชผักที่มีคุณภาพและมีความปลอดภัยสูงขึ้นด้วย