มนุษย์นั้นมีความฝันที่จะบินโลดแล่นบนท้องฟ้ามาตั้งแต่ครั้งบรรพกาล และก่อนที่ยานพาหนะอย่างเครื่องบินจะถือกำเนิดขึ้นในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 มนุษย์ก็ได้สร้าง บอลลูน (Balloon) ยานพาหนะที่ทำงานด้วยการปล่อยอากาศร้อนเข้าไปในโครงซึ่งขึงโดยผ้าปิดทึบ ยกเอาแท่นที่นั่งโดยสารลอยขึ้นสู่ท้องฟ้า และนับจากบอลลูนลูกแรกซึ่งเป็นฝีมือของ พี่น้องมงกอลฟีเย (Montgolfier brothers) ชาวฝรั่งเศส ในปี ค.ศ.1783 (พ.ศ.2326) ก็มีการพัฒนาต่อเนื่องเกิดเป็น เรือเหาะ (Airship) อากาศยานขนาดใหญ่ 

ค.ศ.1783 (พ.ศ.2326) บอลลูนของพี่น้องมงกอลฟีเย 

เรือเหาะมีโอกาสร่วมในสงครามใหญ่เพียงหนเดียว คือ สงครามโลกครั้งที่ 1 ระหว่างปี ค.ศ.1914 – 1918 (พ.ศ.2457 – 2461) เพราะยุคนั้นเครื่องบินเพิ่งเกิดยังไม่ค่อยมีเทคโนโลยีอะไรมากนัก แต่หลังจากนั้นก็ไม่มีการนำเรือเหาะมาใช้ในการรบอีกเลย โดยเฉพาะหลังเกิด โศกนาฏกรรมฮินเดนเบิร์ก ที่เรือเหาะฮินเดนเบิร์ก (Hindenburg) ของเยอรมนี เกิดเพลิงไหม้กลางอากาศก่อนร่วงลงสู่พื้นดิน ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตเป็นผู้โดยสาร 13 ศพ ลูกเรืออีก 22 ศพ พร้อมๆ กับเครื่องบินถูกพัฒนาให้มีสมรรถนะสูงขึ้น การใช้เรือเหาะเดินทางระยะไกลก็พลอยเสื่อมความนิยมไปด้วย

โศกนาฏกรรมเรือเหาะฮินเดนเบิร์ก ปี ค.ศ.1937 (พ.ศ.2480)

สำหรับประเทศไทย..เมื่อพูดถึงเรือเหาะ เชื่อว่าคนไทยจำนวนมากคงนึกถึง “โครงการจัดหาเรือเหาะเพื่อใช้ในภารกิจ 3 จังหวัดชายแดนใต้” โดยกองทัพบก (ทบ.) ซึ่งย้อนไปในปี 2552 ครั้งนั้น “บิ๊กป๊อก” พล.อ.อนุพงษ์ เผ่าจินดา ดำรงตำแหน่ง ผู้บัญชาการทหารบก (ผบ.ทบ.) ลงนามความตกลงจัดซื้อชุดเรือเหาะ “Sky Dragon” ประกอบด้วยตัวเรือเหาะ กล้องตรวจการณ์ และระบบประสานภาคพื้น มูลค่ารวม “350 ล้านบาท” จากบริษัทสัญชาติอเมริกัน เวิล์ดไวด์ แอโร่ คอปเปอร์เรชั่น (Worldwide Aero Corporation) และได้เข้าประจำการในเดือน ธ.ค. ปีดังกล่าว

เรือเหาะ “Sky Dragon” และ “พล.อ.อนุพงษ์ เผ่าจินดา” ผบ.ทบ. ผู้ลงนามจัดหา

ทว่าเดือน ม.ค. 2553 ที่ ทบ. ต้องการให้มี “เที่ยวบินปฐมฤกษ์” ของเรือเหาะลำนี้ กลับพบ “ข้อขัดข้องทางเทคนิค” บางประการ ทำให้ต้องยกเลิกการบิน ต่อมาในเดือน มี.ค. ปีเดียวกัน คณะกรรมการตรวจรับเรือเหาะของ ทบ. เข้าตรวจสอบโดยไม่อนุญาตให้สื่อมวลชนทำข่าว แต่จากข้อมูลที่ปรากฏในเวลาต่อมา พบว่ามีปัญหา “เพดานบินต่ำกว่าที่โฆษณาไว้” กล่าวคือ จากที่เรือเหาะควรจะบินได้ที่ความสูง 3 กิโลเมตร กลับบินได้จริงเพียงความสูงที่ 1 กิโลเมตร “ไม่พ้นระยะยิงจากพื้นดิน” แต่ท้ายที่สุด “เรือเหาะก็ถูกตรวจรับทั้งชุด” ท่ามกลางความคาใจของสังคมไทย

เดือน ก.ย. 2555 เวลาผ่านไปเกือบ 2 ปี หลัง “บิ๊กตู่” พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา เข้ามาเป็น ผบ.ทบ. รับไม้ต่อจาก พล.อ.อนุพงษ์ ซึ่งเกษียณอายุราชการไปเมื่อสิ้นเดือน ก.ย. 2553 ซึ่ง พล.อ.ประยุทธ์ พยายาม “คืนชีพ” เรือเหาะลำนี้ ด้วยการว่าจ้างให้ บ.เวิล์ดไวด์ฯ ผู้ผลิต จัดการซ่อมแซมเรือเหาะให้เรียบร้อย ใช้งบประมาณทั้งสิ้น “50 ล้านบาท” หวังจะให้ใช้ทำภารกิจได้จริงๆ จังๆ เสียที

ทว่า 13 ธ.ค. 2555 เรือเหาะลำดังกล่าวที่เสร็จสิ้นภารกิจอารักขา ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร นายกรัฐมนตรี (ขณะนั้น) ลงพื้นที่ จ.ปัตตานี เกิดอุบัติเหตุลื่นไถลขณะลงจอดที่ สนามบินบ่อทอง ต.บ่อทอง อ.หนองจิก แต่หลังจากนั้นเพียง 1 วัน ศูนย์ประชาสัมพันธ์กองทัพบก ชี้แจงว่า อุบัติเหตุครั้งนั้นเกิดขึ้นจาก “อากาศแปรปรวน” และย้ำว่าที่ผ่านมาเรือเหาะมีการใช้งานบินขึ้นลงอยู่ตลอด แต่นั่นก็เป็นครั้งที่ 2 ที่สังคมไทยตั้งคำถามถึง “ความคุ้มค่า” ของเงิน 350 ล้านที่เสียไปกับการซื้อเรือเหาะลำนี้

5 ก.ย. 2557 ไม่กี่เดือนหลัง คณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ที่มี พล.อ.ประยุทธ์ เป็นหัวหน้า เข้าควบคุมอำนาจการบริหารประเทศ และเป็นเพียงไม่กี่วันที่ พล.อ.ประยุทธ์ เข้ารับตำแหน่งนายกรัฐมนตรี รวมถึง พล.อ.อนุพงษ์ รับตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เรือเหาะ Sky Dragon ได้กลับมาเป็นข่าวอีกครั้ง หลังต้องร่อนลงจอดฉุกเฉินกลางทุ่งนา ในพื้นที่ ต.ยะรัง อ.ยะรัง จ.ปัตตานี สาเหตุมาจากกระแสลมแรงและทัศนวิสัยไม่ดี แต่ครั้งนี้ไม่มีความเสียหายเกิดขึ้น

 5 ก.ย. 2557 เรือเหาะ Sky Dragon ลงจอดกลางทุ่งนา ในพื้นที่ ต.ยะรัง อ.ยะรัง จ.ปัตตานี

กระทั่งล่าสุด 14 ก.ย. 2560 หลังจากเกิดเรื่องราวมากมายกับเรือเหาะลำนี้มาหลายปี พล.อ.เฉลิมชัย สิทธิสาท ผบ.ทบ. คนปัจจุบัน กล่าวยอมรับว่า “บอลลูนหมดอายุการใช้งานแล้ว” ซึ่งแปลได้ง่ายๆ ว่า “ปิดฉาก” สำหรับเรือเหาะ Sky Dragon ที่เข้าประจำการมาร่วม 8 ปี ส่วนกล้องตรวจการณ์นั้นจะถูกนำไปประยุกต์ใช้กับอากาศยานอื่นๆ ต่อไป แต่ก็ยัง “ย้ำคำเดิม” ว่าที่ผ่านมาเรือเหาะใช้การได้จริง
“ที่ผ่านมาก็ใช้ได้นะ สมัยที่ผมลงไปปฏิบัติหน้าที่ในจังหวัดชายแดนภาคใต้ เมื่อปี 2554 เรือเหาะตรวจการณ์ก็สามารถใช้งานได้อยู่” พล.อ.เฉลิมชัย ยืนยัน

พล.อ.เฉลิมชัย สิทธิสาท 

ขณะที่ในวันเดียวกัน ผู้สื่อข่าวได้สอบถามเรื่องนี้กับ พล.อ.อนุพงษ์ ก็ได้รับเพียงคำตอบสั้นๆ ว่า..

“ผมไม่ทราบ ออกมา 7 ปีแล้ว”!!!
อ่านข่าว 7 ปี ‘บิ๊กป๊อก’ไม่รู้ เรือไม่เหาะปลดประจำการ โยนแซะ ‘บิ๊กเจี๊ยบ‘