วิถีชีวิตของคนไทยนั้นมีความผูกพันกับพระพุทธศาสนามาช้านาน และเกี่ยวพันนับตั้งแต่ลืมตาดูโลกจวบจนลมหายใจสุดท้าย โดยเฉพาะครอบครัวไทยนั้นหากมีบุตรชายอายุครบ 20 ปีบริบูรณ์ ก็ขอให้ได้ “บวช” เป็นพระภิกษุสงฆ์สักอย่างน้อยพรรษาหนึ่ง หรือก็คือ “3 เดือนในช่วงเข้าพรรษา” นั่นเอง เพราะในช่วงนี้พระสงฆ์จะต้องอยู่จำวัดที่ใดที่หนึ่งมิได้ไปค้างแรมที่อื่น จึงเป็นโอกาสดีที่พระบวชใหม่จะได้ “ศึกษาพระธรรม” จากพระอาวุโสทั้งหลาย

นอกจากพระสงฆ์แล้ว เทศกาลเข้าพรรษายังเป็นช่วงเวลาที่ฆราวาส ในฐานะพุทธศาสนิกชนยังนิยมทำบุญ รวมทั้งหลายคนเลือกใช้วันเข้าพรรษาเป็น “จุดเริ่มต้น” ของการ “ลด-ละ-เลิก” สิ่งไม่ดีไม่งามที่เคยประพฤติปฏิบัติ อาทิ โครงการ “งดเหล้าเข้าพรรษา” ที่รณรงค์โดย สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) อย่างต่อเนื่องยาวนาน และได้รับผลตอบรับเป็นอย่างดีตลอดหลายปีที่ผ่านมา

ดวงเดือน อินทนู หญิงวัย 52 ปี ชาว กทม. อาชีพพนักงานบริษัทเอกชน บอกเล่าในงานแถลงข่าว “เชิดชูเกียรติ คนหัวใจหิน สู่คนหัวใจเพชร” เมื่อวันที่ 9 ต.ค. 2560 ณ วัดพระราม ๙กาญจนาภิเษก เขตห้วยขวาง กทม. ว่า เธอเริ่มดื่มเครื่องดื่มมึนเมาตั้งแต่ช่วงแรกๆ ของชีวิตวัยทำงาน เป็นการดื่มเพื่อเข้าสังคม อาทิ การสังสรรค์หลังเลิกงาน ด้วยความที่ส่วนใหญ่เลือกดื่มเครื่องดื่มที่มีดีกรีไม่สูงมาก จึงไม่คิดว่าเป็นการสร้างปัญหา แต่ต่อมาเมื่อคำนวณค่าใช้จ่ายค่าเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ที่เสียไปต่อปี จึงพบว่าเป็นเงินที่เสียไปโดยไม่ก่อประโยชน์

จุดเริ่มต้นที่ทำให้หญิงรายนี้คิดอยากเลิกดื่มเหล้า คือ ปี 2549 เธอได้รับเลือกให้เป็นคณะกรรมการชุมชน จึงรู้สึกว่าน่าจะทำตนให้เป็นแบบอย่างที่ดี ทำให้ค่อยๆ ออกห่างจากการร่วมดื่มในวงสังสรรค์ กระทั่งตัดสินใจเลิกอย่างจริงจังในปี 2550 เมื่อ ชาญ รูปสม ผู้ประสานงานเครือข่ายงดเหล้า กทม. มาให้รณรงค์งดเหล้า จึงคิดว่าถ้างดเหล้าเด็ดขาดคงเป็นประโยชน์กับงานมากขึ้นกว่ายังดื่มเหล้าแล้วไปชวนคนอื่นให้เลิก

“ปี 2558 สามีป่วยหนักเพราะดื่มเหล้าจนต้องเข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาล จึงตัดสินใจอธิษฐานที่วัดหลวงพ่อขาวหลักสี่ ว่าจะขอตั้งใจทำงานรณรงค์ช่วยเหลือสังคมเพื่อมอบความดีอันเป็นกุศลต่อสามี” เธอกล่าว

ขณะที่ นพ.บัณฑิต ศรไพศาล รองผู้จัดการ สสส. เปิดเผยว่า จากโครงการประเมินผลการรณรงค์ “งดเหล้าเข้าพรรษาปี 2559” ของศูนย์วิจัยเพื่อการพัฒนาสังคมและธุรกิจ พบว่า ร้อยละ 67.1 ตัดสินใจงดดื่มและลดปริมาณการดื่มในช่วงเข้าพรรษา ในจำนวนนี้ ร้อยละ 32.2 งดดื่มตลอดช่วงเข้าพรรษา (ครบพรรษา) ร้อยละ 16.3 งดเป็นบางช่วง และร้อยละ 18.6 ไม่งดแต่ลดปริมาณการดื่มลง

เมื่อสอบถามความตั้งใจที่จะงดต่อไป พบว่า “ผู้ที่งดเหล้าตลอดเทศกาลเข้าพรรษามีความตั้งใจที่จะเลิกดื่มอย่างเด็ดขาดถึงร้อยละ 21” ในขณะที่ผู้งดดื่มเป็นบางช่วง และผู้ที่ไม่งดแต่ลดการดื่มลง มีความตั้งใจที่จะเลิกดื่มอย่างเด็ดขาดเพียงร้อยละ 3.7 และ 4.4 ตามลำดับ และยังพบว่าตัวอย่างร้อยละ 90.9 ทราบว่าการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์มีผลเสียต่ออวัยวะภายในคือ “ตับ” และ ร้อยละ 92.7 ทราบว่าหากการทำงานของตับผิดปกติ จะมีผลเสียต่อร่างกาย

อนึ่ง..สำหรับโครงการงดเหล้าเข้าพรรษา ประจำปี 2560 หรือปีนี้ ยังมี “ความหมายพิเศษ” อีกประการ นั่นคือการได้ร่วม “ทำความดี” เพื่อถวายเป็นพระราชกุศลแด่ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช “ในหลวงรัชกาลที่ 9” พระมหากษัตริย์ผู้เป็นที่เคารพรักยิ่งของปวงชนชาวไทย ซึ่งสวรรคตเมื่อวันที่ 13 ต.ค. 2559 และจะมีพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ ในวันที่ 26 ต.ค. 2560 ที่จะถึงนี้

ศิริศักดิ์ หาญชนะ หนุ่มรายนี้ เล่าว่า ก่อนเข้าโครงการตนเป็นคนดื่มเหล้าหนักพอสมควร แต่พอเป็นผู้นำชุมชนจึงได้เข้าใจว่า เหล้าเป็นปัญหาต่อสุขภาพ สังคม และปัญหาครอบครัว ซึ่งตนเลิกเหล้าได้เพราะ “จิตใจ” เท่านั้น โดยเริ่มจากเข้าร่วมโครงการงดเหล้าครบพรรษา เพื่อถวายเป็นพระราชกุศลแด่ในหลวงรัชกาลที่ 9 และแม้จะผ่านพ้นวันออกพรรษามาแล้ว แต่ก็ตั้งใจว่าจะงดดื่มต่อไป

อย่างไรก็ตาม ศิริศักดิ์ ยอมรับว่า แม้จะมีความตั้งใจดี แต่หลังจากนี้ยังมีความท้าทายไม่น้อย เนื่องจากมีคนรอบข้างในชุมชนดื่มเหล้าเป็นจำนวนมาก ทำให้ต้อง “ใจแข็ง” ปฏิเสธเวลาเพื่อนฝูงชักชวนให้ดื่มอยู่เสมอ ซึ่ง ณ วันนี้ที่ไม่ได้ดื่ม ยอมรับว่าชีวิตเปลี่ยนแปลงไปพอสมควร แต่เป็นในเชิงบวกคือ “สุขภาพดีขึ้น” จากที่เคยป่วยหนักเกือบถึงขั้นเสียชีวิตเพราะ “ดื่มจัด” ประกอบกับการไม่ค่อยได้พักผ่อน ทำให้ถูกสารพัดโรคภัยรุมเร้า

“เดือนนี้เป็นเดือนสำคัญ จึงตั้งใจถวายเป็นพระราชกุศลแด่ในหลวงรัชกาลที่ 9 และอีกด้านที่ภูมิใจก็คือเป็นต้นแบบให้กับสังคมและชุมชน ให้เห็นชัดเจนว่าจากแต่ก่อนการตั้งวงสังสรรค์จะเป็นวงเหล้า แต่ในปัจจุบันเป็นการสังสรรค์กินข้าวพร้อมหน้าพร้อมตากัน” ศิริศักดิ์ กล่าว

ด้าน ภก.สงกรานต์ ภาคโชคดี ผู้อำนวยการสำนักงานเครือข่ายองค์กรงดเหล้า กล่าวว่า การดำเนินงานงดเหล้าครบพรรษา แบ่งออกเป็น “ช่วงก่อนเข้าพรรษา” เตรียมชวนคนดื่มมา “บวชใจ” ปฏิญาณตนงดเหล้าเข้าพรรษาและคัดกรองผู้ดื่ม “ช่วงระหว่างพรรษา” ชุมชนร่วม “ช่วย-ชม-เชียร์” ให้ผู้ที่บวชใจได้มีกำลังใจ มีสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการงดเหล้าตลอดพรรษา และ “ช่วงหลังออกพรรษา” เชิดชูชื่นชมผู้ที่งดดื่มได้ตลอดพรรษา 3 เดือน

ภก.สงกรานต์ กล่าวต่อไปว่า สำหรับการจัดกิจกรรมเชิดชูเกียรติคนหัวใจหิน สู่คนหัวใจเพชร ในครั้งนี้ จัดพร้อมกับอีก 199 ชุมชนทั่วประเทศ เพื่อเชิดชูและชื่นชมคนที่ “เข้มแข็ง-มุ่งมั่น” ในการฝ่าฟันอุปสรรคนานา จนสามารถงดเหล้าได้ครบพรรษาเป็นคนหัวใจหิน รวมทั้งประกาศตั้งชมรม “อ.สคล.คนหัวใจเพชร” ใน 199 ชุมชนทั่วประเทศ เพื่อน้อมเกล้าฯถวายความดีอันเป็นกุศลจากการงดเหล้า แด่ในหลวงรัชกาลที่ 9 โดยใช้ “วันจันทร์” ซึ่งเป็น “วันคล้ายวันพระราชสมภพ” ของพระองค์ “วันที่ 9” คือพระนามแห่งรัชกาล

และ “เดือนตุลาคม” ซึ่งเป็นเดือนที่จะอยู่ในความทรงจำของชาวไทย..ตราบชั่วนิรันดร์!!!