15 พ.ย.60 มีรายงานว่า Freedom House ซึ่งเป็นองค์กรรณรงค์เพื่อความเป็นประชาธิปไตยทั่วโลก เผยแพร่รายงาน “Freedom of the Net 2017” โดยเป็นการจัดอันดับเสรีภาพการใช้สื่อออนไลน์ พบว่า ประเทศไทยนั้นอยู่ในกลุ่ม “ไม่มีเสรีภาพ” ได้คะแนน 67 จากเต็ม 100 คะแนน ทั้งนี้ การจัดอันดับดังกล่าว ประเทศใดยิ่งได้คะแนนสูงหมายถึงประเทศนั้นยิ่งมีเสรีภาพบนโลกออนไลน์ต่ำ

รายงานฉบับนี้ระบุว่า เมื่อแยกเป็นคะแนนย่อยซึ่งใช้เกณฑ์คะแนนยิ่งมากยิ่งไม่ดีเช่นกัน ด้านอุปสรรคการเข้าถึง ไทยได้ 10 จาก 25 คะแนน ด้านการจำกัดเนื้อหา ไทยได้ 24 จาก 35 คะแนน และด้านการละเมิดสิทธิของผู้ใช้งานสื่อออนไลน์ ไทยได้ 33 จาก 40 คะแนน นอกจากนี้ยังระบุด้วยว่า มีการปิดกั้นการเข้าถึงเนื้อหาที่เกี่ยวข้องทางการเมืองและสังคม มีผู้ใช้สื่อออนไลน์ถูกจับกุมดำเนินคดี และเสรีภาพของสื่อมวลชนถูกจำกัด

“คะแนนยิ่งมาก เสรีภาพยิ่งน้อย” คะแนนเสรีภาพชาวเน็ตไทยปี 2560

รายงานดังกล่าวยังเผยให้เห็นการจัดอันดับย้อนหลังตั้งแต่ปี 2554 เป็นต้นมา ซึงพบว่า เสรีภาพในการใช้สื่อออนไลน์ของประเทศไทยลดลงภายหลังการเข้าควบคุมอำนาจการปกครองโดยคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) เมื่อปี 2557 โดยก่อนหน้านั้น ในปี 2554 – 2555 ไทยได้ 61 คะแนน ในปี 2556 ได้ 60 คะแนน และเป็นครั้งแรกที่ไทยหลุดจากกลุ่มประเทศที่ไม่มีเสรีภาพบนโลกออนไลน์ ขึ้นไปอยู่ในกลุ่มกึ่งมีเสรีภาพ

ก่อนจะตกมาลงอีกครั้งในปี 2557 ที่ไทยได้ 62 คะแนน และตกลงมาเรื่อยๆ ในปี 2558 ได้ 63 คะแนน ปี 2559 ได้ 66 คะแนน และปี 2560 ได้ 67 คะแนน ตามลำดับ โดยยกหลายเหตุการณ์ประกอบ อาทิ การดำเนินคดีกับนายวีระ สมความคิด ในข้อหานำเข้าเข้ามูลอันเป็นเท็จตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ กรณีเผยแพร่ผลสำรวจความคิดเห็นประชาชนบนโลกออนไลน์เกี่ยวกับความเชื่อมั่นต่อรัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา และ คสช.ที่ลดลง เมื่อ 9 มี.ค.60

เสรีภาพชาวเน็ตไทย 2554-2560 ที่ลดลงตั้งแต่ปี 2557

หรือกรณีที่ กองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับอาชญากรรมทางเทคโนโลยี (ปอท.) แจ้งความเอาผิดกับนายวัฒนา เมืองสุข แกนนำพรรคเพื่อไทย เมื่อ 19 เม.ย. 2560 ในข้อหานำเข้าเข้ามูลอันเป็นเท็จตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ เนื่องจากนายวัฒนา โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊คส่วนตัวว่า “หมุดคณะราษฎร” ที่หายไปจากลานพระบรมรูปทรงม้าเป็นโบราณวัตถุ

รวมทั้งกรณีต่อเนื่องจากปี 2559 ที่เจ้าหน้าที่ทหารจาก กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในภาค 4 ส่วนหน้า (กอ.รมน.ภาค 4 สน.) ได้แจ้งความหมิ่นประมาทและความผิดตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ กับ น.ส.พรเพ็ญ คงขจรเกียรติ ผอ.มูลนิธิผสานวัฒนธรรม นายสมชาย หอมลออ อดีตคณะกรรมการปฏิรูปกฎหมาย (คปก.) และ น.ส.อัญชนา หีมมิหน๊ะ นักต่อสู้เพื่อสิทธิมนุษยชนในพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ กรณีเผยแพร่รายงานการทรมานโดยเจ้าหน้าที่รัฐต่อผู้ต้องสงสัยคดีก่อความไม่สงบ ซึ่งในเวลาต่อมา ในเดือน มี.ค.60 ทางฝ่ายทหารได้รับปากว่าจะถอนฟ้อง และวันที่ 24 ต.ค.60 อัยการได้สั่งไม่ฟ้องและยุติการดำเนินคดีกับทั้ง 3 ในที่สุด เป็นต้น

(จากขวาไปซ้าย) : สมชาย หอมลออ , พรเพ็ญ คงขจรเกียรติ , อัญชนา หีมมิหน๊ะ

ที่มา : deepsouthwatch.org

นอกจากนี้ รายงานฉบับดังกล่าวยังระบุอีกว่า จีนเป็นประเทศที่มีเสรีภาพบนโลกออนไลน์ต่ำที่สุดในโลก 3 ปีติดต่อกัน โดยเฉพาะความพยายามของรัฐบาลแดนมังกรที่จะทำระบบ “เครดิตทางสังคม” (Social Credit) ซึ่งสอดส่องการใช้ชีวิตทุกฝีก้าวของประชาชน รวมถึงพฤติกรรมบนโลกออนไลน์ แล้วนำมาประเมินเป็น “คะแนนความประพฤติ” สำหรับคัดกรองบุคคลเข้าสู่บริการต่างๆ อาทิ การเข้าศึกษาต่อ การกู้เงิน ฯลฯ

หมายเหตุ : สามารถอ่านรายงานฉบับเต็มของแต่ละประเทศได้ที่https://freedomhouse.org/report/freedom-net/freedom-net-2017 โดยคลิกไปยังแผนที่ประเทศที่สนใจ