ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า
http://www.naewna.com/likesara/311029

‘ตลาดน้ำบางน้อย’กับรอยยิ้มพ่อค้าแม่ค้า พายเรือขายของตามลำคลองกว่า60ปี
ตลาดน้ำบางน้อย ต.กระดังงา อ.บางคนที จ.สมุทรสงคราม เป็นตลาดน้ำเก่าแก่ตลาดหนึ่ง ในเมืองแม่กลอง เมื่อประมาณ 40 ปีที่ผ่านมา สมัยก่อนจะจัดตลาดนัดในน้ำ จึงเรียกตลาดน้ำบางน้อย จัดตลาดนัดตรงปากคลองบางน้อยและจะนัดกันเป็นค่ำ ทั้งข้างขึ้นข้างแรมเหมือนกับตลาดน้ำโดยทั่วไป ในขณะนั้นที่ใช้ตัวภูมิศาสตร์และกายภาพของพื้นที่เป็นตัววัดและใช้ระบบน้ำขึ้นน้ำลงเป็นตัวตั้งตลาดน้ำ ก็จะจัดตลาดน้ำในวันข้างขึ้นข้างแรม
เช่น ตลาดนัดวัดบังปืน ที่จัดตลาดนัดในวันขึ้น-แรม 1 ค่ำ 6 ค่ำ และ 11 ค่ำ สำหรับตลาดนัดท่าคา ก็จะจัดตลาดนัดในวันขึ้นแรม 2 ค่ำ 7 ค่ำ และ 12 ค่ำ สำหรับตลาดนัดบางน้อย ก็จะจัดตลาดนัดในวันขึ้นแรม 3 ค่ำ 8 ค่ำ และ 13 ค่ำ จะหมุนเวียนกันไปอย่างนี้ ทุกตลาดนัดและตลาดน้ำ รวมทั้งตลาดน้ำอัมพวา ก็กำหนดเป็นค่ำเช่นกัน

ตลาดน้ำบางน้อยในอดีต เป็นตลาดน้ำที่มีชื่อเสียงโด่งดังมาก จะมีเรือมาซื้อขายและแลกเปลี่ยนสินค้ากันเต็มปากคลอง แทบไม่มีช่องให้เรือพายเข้าออกได้ จะซื้อขายกันในเรือ จึงเกาะกันเป็นแพ จะได้ยินแต่เสียงใบพายกระทบข้างเรือและเสียงเรือกับเรือกระทบกัน บ่งบอกว่า การจราจรจอแจแออัด ทุกตลาดนัดจะเชื่อมโยงกันไปหมด บางครั้งเชื่อมโยงไปถึงตลาดน้ำตลาดนัดปากท่อราชบุรี
ตลาดน้ำบางน้อยในอดีตจะซื้อขายสินค้าที่เป็นผลผลิตทางเกษตรหรือพืชสวนเป็นส่วนใหญ่ เช่น กล้วย อ้อย ส้มโอ ลิ้นจี่ ลำไย ละมุด พุดซา มะเฟือง มะไฟ ขนุน เป็นต้น ส่วนผักสดและผลไม้บางชนิดก็มาจากดำเนินสะดวก ราชบุรี เช่น มะม่วงมะนาว ผลไม้จากบางช้างหรืออัมพวา น้ำตาลมะพร้าวก็จากตลาดน้ำวัดปากลัด ถ้ากุ้งหอยปูปลาและเกลือก็มาจากตลาดนัดบางแก้วและลาดใหญ่ ปลาน้ำจืด ก็ต้องมาจากตลาดนัดวัดบังปืนและตลาดน้ำวัดโรงเข้ สมุทรสาคร ข้าวสาร ก็ต้องมาจากตลาดนัดปากท่อ ราชบุรี
ตลาดนัดในตลาดน้ำในอดีต เปรียบเหมือนกับวิสาหกิจชุมชนในปัจจุบัน เพียงแต่ขั้นตอนการดำเนินการต่างกันเท่านั้น มีการซื้อขายสินค้ากัน เหมือนกับการขายตรง แต่ในปัจจุบันจะมีรัฐ มาจัดการบริหารให้ มีสภาพคล่องตัวมากยิ่งขึ้น แต่ตลาดน้ำกลับสูญสลายไปกับระบบการขนส่ง จากทางน้ำมาเป็นทางบก แทน ตลาดน้ำจึงกลายมาเป็นตลาดบก จนถึงปัจจุบันนี้ หากไม่มีตลาดน้ำยามเย็นอัมพวา จุดประกายขึ้นมา คำว่าตลาดน้ำคงเป็นเพียงตำนานเท่านั้น
เมื่อตลาดน้ำยามเย็นอัมพวา ติดตลาดท่องเที่ยวแบบฉุดไม่อยู่ ตลาดน้ำอื่นๆที่เคยโด่งดังในอดีตก็พยายามที่จะต่อยอดจากตลาดน้ำยามเย็นอัมพวา เช่น ตลาดน้ำท่าคา ตลาดน้ำบางนกแขวก ตลาดน้ำวัดดอนมโนรา ตลาดน้ำวัดอินทารามและตลาดน้ำบางน้อยก็เป็นตลาดน้ำอีกแห่งหนึ่งที่พยายามจะปลุกตลาดน้ำบางน้อย ที่ล้มลุกคลุกคลานเรื่อยมาพอจะอยู่ตัวได้แต่ก็ยังไม่แข็งแรงนักหากเทียบกับตลาดน้ำอัมพวาและตลาดน้ำท่าคา

ล่าสุดนี้ สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดสมุทรสงคราม ก็มอบให้พัฒนากรอำเภอบางคนที จัดตลาดนัด ตลาดน้ำบางน้อยโดยมีสภาองค์กรชุมชน 3 อำเภอ ลงขันกันจัดงานมหกรรมวัฒนธรรมอาหารพื้นบ้าน ชาวบางคนที โดยมีนายคันฉัตร ตันเสถียร ผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรสงคราม พร้อมนายกเหล่ากาชาดจังหวัด เป็นประธานเปิดมหกรรมวัฒนธรรม อาหารพื้นบ้าน บางคนที ณ ตลาดน้ำบางน้อย วัดเกาะแก้ว ต.กระดังงา อ.บางคนที จ.สมุทรสงคราม เหมือนกับการ ปลุกผีตลาดน้ำขึ้นมาอีกครั้งหนึ่ง ถ้าครั้งนี้ไม่สำเร็จ ตลาดน้ำบางน้อยก็คงเหลือตำนานดังกล่าวมา
สำหรับที่ตลาดน้ำบางน้อย เดินไม่ตรงในเวลาเกือบ 10 ปีที่ผ่านมา เกิดจากผู้บริหารตลาดน้ำบางน้อยหรือเจ้าภาพหลักคือ เทศบาลตำบลกระดังงา เจ้าของพื้นที่ และเป็นผู้ที่มีส่วนได้ส่วนเสียนั้นไม่เข้มแข็งและไม่ทุ่มเทเต็มที่เหมือนตลาดน้ำอื่นๆ เช่น ตลาดน้ำท่าคาและตลาดน้ำอัมพวา ที่ประสบความสำเร็จเพราะ ความเป็นปึกแผ่นแน่นเหนียว ในการดำเนินการสิ่งสำคัญคือความตั้งใจทำ เสียสละและความสามัคคีในหมู่คณะ และในตัวชาวบ้านเองที่ยังรวมตัวกันไม่ได้ จึงเป็นปัญหาในการบริหารงานและการจัดการที่ลงตัว

คุณยาย มะลิ ช้วนพานิชย์ อายุ 78 ปี อยู่บ้านเลขที่ 38/3 ต.กระดังงา อ.บางคนที จ.สมุทรสงคราม เป็นผู้หนึ่งที่ความดีใจมากที่มีการฟื้นฟูตลาดน้ำบางน้อยขึ้นมา คุณยายเล่าให้ฟังว่า คุณยายพายเรือขายพืชผักผลไม้ตั้งแต่รุ่นสาว ราวๆอายุ 17-18 ปี ตอนนี้อายุ เกือบ 80 ปีแล้ว ก่อนนี้ นั่งหัวเรือมากับแม่ พายมาขายของที่ตลาดน้ำบางน้อย ตอนนั้นยังเป็นตลาดน้ำ อยู่ตรงปากคลองบางน้อย เรือเยอะมาก วันไหนไม่ใช่วันตลาดนัดก็จะพายเรือ ขายตามลำคลองบางน้อย พายขายถึงดำเนินสะดวก ราชบุรี
เวลาน้ำแห้ง หรือน้ำลง ขอดคลอง ก็จะพายขายริมแม่น้ำแม่กลอง ล่องเรือพายขายจนถึงปากอ่าวแม่กลอง ขากลับก็ซื้อ เกลือ กุ้งหอยปูปลาที่ตากแห้งไว้ เอาติดเรือมาขายด้วย เหมือนไปขายที่ดำเนินสะดวกก็เอาผักสดจากดำเนินมาขาย ขายดีมาก ผักมันสด ไม่มีสารพิษเหมือนในตอนนี้
คุณยายเล่าต่อไปอีกว่าพอตลาดน้ำซบเซา จนสูญสลาย ก็ยังพายเรือขาย ตามปกติบางทีก็พายเรือไปขายที่ ตลาดน้ำท่าคาและตลาดน้ำวันดอนมโนรา ขายดี แต่ตลาดน้ำอัมพวาพายไปขายไม่ได้ เพราะเรือเครื่องมันเยอะ เดี๋ยวมันชนเอา มันยิ่งชนกันบ่อยๆอยู่ด้วย ยายกลัวตาย คุณยายพูดไปยิ้มไป แล้วกล่าวว่า อยากให้ตลาดน้ำบางน้อยติดตลาด ยายยังสนุกอยู่
คุณยายมะลิ จะยิ้มเก้อหรือไม่หรือคุณยายจะยิ้มไม่ออก ก็ต้องแล้วแต่ผู้นำชุมชนและเทศบาลตำบลกระดังงา ที่จะเดินหน้าร่วมกันอย่างไร ที่ให้เป็นตลาด “ประชารัฐ”ให้ได้ หลายหน่วยงานที่ทุ่มเทให้กับตลาดน้ำบางน้อย รวมทั้งคุณยายด้วย
ตลาดน้ำบางน้อยจะจัดตลาดนัดตลาดน้ำ ในวันเสาร์และวันอาทิตย์ แต่เวลา 9.00 น. เป็นต้นไปถึง 16.00 น. ต่อจากนั้นก็ไปต่อที่ตลาดน้ำยามเย็นอัมพวา เพราะเป็นเส้นทางเดียวกัน หากมาตลาดน้ำอัมพวาถูก ก็มาบางน้อยถูกเช่นกัน
