ตลาดสดบนทางรถไฟ หรือ “ตลาดเสี่ยงตาย” หรือ “ตลาดร่มหุบ” แล้วแต่จะเรียกกันไป เป็นตลาดสดบนทางรถไฟ  สายแม่กลอง-มหาชัย  เป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่ได้รับความนิยมสนใจจากนักท่องเที่ยว ทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศ เป็นอย่างมาก   วันๆหนึ่งมีนักท่องเที่ยว หลั่งไหลเข้ามากัน  วันๆหนึ่งเป็น พันๆคน   โดยนักท่องเที่ยว แบ่งเป็น 2 ประเภท นักท่องเที่ยวต่างประเทศ  ที่เป็นชาวยุโรป  หรือ ชาวฝรั่ง  จะมาเที่ยวในตอนเช้า ถึงเที่ยง  ส่วนนักท่องเที่ยวเป็นชาวเอเชีย จะมาในช่วงบ่าย  ถึงเย็น

นักท่องเที่ยวที่เป็นชาวยุโรป จะไม่ซื้ออะไรกิน เดินสำรวจ  ถ่ายภาพ จุดสำคัญๆ ของสถานที่ท่องเที่ยว จะซื้อของรับทาน ก็จะเป็น  น้ำอัดลมกระป๋อง หรือเบียร์กระป๋อง  และบุหรี่  ส่วนนักท่องเที่ยวที่เป็นเอเชีย  เช่น ชาวจีน ญี่ปุ่น เกาหลี ฮ่องกง ไต้หวัน สิงคโปร์  จะซื้อของกิน ประเภทผลไม้  และเครื่องดื่มประเภท  น้ำผลไม้  แต่จะซื้อไม่มาก ซื้อผลไม้ ครึ่งกิโลกรัม ก็จะกินกันครบคณะทัวร์ บรรดาพ่อค้าแม่ค้า บนทางรถไฟ จึงไม่ชอบนักท่องเที่ยวที่เป็นชาวยุโรป เพราะไม่อุดหนุนสินค้าที่วางขาย จะชื่นชอบนักท่องเที่ยวที่เป็นชาวเอเชีย เพราะจะอุดหนุนซื้อขนม และผลไม้กิน

สำหรับสินค้าที่พ่อค้าแม่ค้านำมาวางจำหน่ายบนทางรถไฟ เป็นสินค้าประเภทของสด เช่น ผักสด ปลาสด ปลาเค็ม เนื้อหมู กุ้ง หอย ปู ปลา และยังมีหอยดอง ปลาทูนึ่ง ปลาทูสด  ปลาไหล ปลาดุก ปลาช่อน แมงดาทะเล  กุ้ง กั้ง กบ-เขียด

จุดบกพร่องของนักท่องเที่ยว ที่เป็นชาวต่างประเทศที่มาเที่ยวตลาดสดบนทางรถไฟ คือ  ความประมาท และไม่ฟังเสียงห้าม  เพราะพูดกันไม่รู้เรื่อง เวลารถไฟวิ่งเข้าออก  จะยืนชม ยืนถ่ายภาพ มักจะยืนเสียติดรางรถไฟ เหลือระยะห่างไม่ถึง 1 เมตร ถ้าเกิดพลาดพลั้งล้มลงไป พาตัวหรือหัวและอวัยวะส่วนใดส่วนหนึ่งอยู่บนรางรถไฟในขณะที่รถไฟวิ่ง ถ้าไม่ตายก็ต้องเลี้ยงไม่โต ที่ผ่านมาก็เคยมีนักเที่ยวชาวญี่ปุ่นประสบอุบัติเหตุทำนองนี้มาแล้ว สาเหตุมาจากยืนชมใกล้ชิดมากเกินไป  พอคนข้างหลังดัน ตัวเองก็เสียหลัก  หกคะเมนหัวทิ่มลงไปบนรางรถไฟ ถูกหัวรถไฟชนจนกระดอนออกมา ทำให้โชคดีไม่ต้องสังเวยชีวิตของตัวเองไป

“ปัญหาการสื่อสาร เป็นปัญหาใหญ่ ในกรณีนี้  เวลาที่รถไฟวิ่งเข้าวิ่งออก แม่ค้าพ่อค้า นักท่องเที่ยวชาวไทย ก็จะสื่อสาร ให้นักท่องเที่ยวชาวต่างประเทศว่า ให้ถอยห่างออกมา  อย่าเข้าไปใกล้ชิดมาก  อันตราย คอยเตือนภัยตลอด แต่ด้วยความดื้อรั้นหรือฟังไม่รู้เรื่อง ก ยิ่งว่า เหมือนยิ่งยุ กลับเข้าไปชิดกว่าเดิมอีก”

ดังนั้น วิธีแก้ปัญหาเฉพาะหน้า คือ จัดเจ้าหน้าที่ดูแลแบบใกล้ชิด  และเจ้าหน้าที่ต้องเก่งภาษา สากล จึงจะสื่อสารกันรู้เรื่อง   หรือไม่ก็ หาเครื่องกรีดขวาง ตลอดระยะทางที่รถไฟวิ่งเข้าออก  แต่ก็จะเป็นปัญหาเกะกะ พ่อค้าแม่ค้าที่มาขายสินค้าอีก เพราะพื้นที่ตรงจุดนั้น  ไม่กว้างมากนัก  ความกว้างไม่ถึง 2 เมตร จากรางรถไฟออกมา

ส่วนการแก้ปัญหาระยะยาวคือ   ตั้งเสาเตาหม้อ   สร้างสะพานลอยค่อมทางรถไฟ  ตลอดเส้นทางการท่องเที่ยว หรือบริเวณตลาดสด บนทางรถไฟ  ให้นักท่องเที่ยว ขึ้นไปอยู่บนสะพานลอย  มีจุดชมวิว และบันทึกภาพ รถไฟวิ่งเข้าออก และบันทึกภาพพ่อค้าแม่ค้าเวลาหุบร่ม และเก็บเต้นท์ เวลารถไฟวิ่งผ่าน  วิธีนี้ลงทุนสูง แต่ก็คุ้มค่า กับการไม่ต้องเสี่ยงชีวิต เพื่อการท่องเที่ยว

ข้อแนะนำนี้  การรถไฟกับการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย หรือ ททท. ตลอดจนเทศบาลเมืองสมุทรสงคราม  และผู้บริหารระดับสูงของจังหวัด ผู้บริหาร ของ อบจ. สมุทรสงคราม และเจ้าหน้าที่ตำรวจ  น่าจะพิจารณา ลงขัน หรือบูรณาการร่วมกัน  ดำเนินการ ก่อนที่จะมีการสูญเสีย ครั้งยิ่งใหญ่เกิดขึ้น ไม่ต้องมาไล่แก้ภาพพจน์ภายหลัง เพราะระยะทางประมาณ 200-300 เมตร ไม่น่าจะใช้งบประมาณมากมายนัก  ถ้าทำได้นับว่าเกินคุ้มกับชีวิตที่เสี่ยงตาย

ความจริง  ตลาดสด บนทางรถไฟ  เป็นสิ่งที่ผิดกฎหมาย  เพราะมี พรบ. อยู่ฉบับหนึ่ง  ออกเมื่อ พ.ศ.2522เรื่องห้ามตั้งวางสินค้าบนทางเดินเท้าและพื้นที่ใช้ในการจราจร  ฝ่าฝืนมีโทษ ทั้งปรับ ทั้งจำคุก   กฎหมายยังระบุอีกว่า  หากจะตั้งสินค้าบนทางเท้า หรือ พื้นที่จราจร ต้องห่างจาก  รางรถไฟ ตั้ง 10 เมตร ขึ้นไป แต่ในปัจจุบัน ตั้งสินค้า ปลูกเพิงหมาแหงน  ตั้งร้านแผงลอย ห่างจากรางรถไฟ ไม่ถึง 2 เมตร จึงไม่ต้องเถียงว่า  ผิดกฎหมายหรือไม่

แต่ที่ไม่ดำเนินการตามกฎมายเพราะ เป็นรายได้กับชุมชน เป็นรายได้ของเกษตรกร ที่นำผลผลิตมาจำหน่าย  แบบขายตรง หรือขายฝาก  สร้างอาชีพให้คน เป็นจำนวนมากในการค้า-ขาย  สร้างรายได้ให้กับ พื้นที่ และเจ้าของกิจการ คือ กรมการรถไฟ  และเทศบาลเมืองสมุทรสงคราม  ในเรื่องของขยะและสิ่งแวดล้อม

สำหรับรถไฟสายแม่กลอง-มหาชัย เดิมชื่อ แม่กลอง-บ้านแหลม แต่คำว่าบ้านแหลมไปซ้ำกับ บ้านแหลมเพชรบุรี   หรือแม่กลอง-ท่าฉลอม -ท่าฉลอมก็มีคนรู้จักไม่มาก นัก เอาเป็นแม่กลอง-มหาชัย ดีที่สุด  จะสมุทรสงคราม-สมุทรสาคร ก็ยาวเกินไป

และรถไฟสายนี้ เป็นสายแรกของประเทศไทย สมัยรัชกาลที่ 5 ทรงพระราชทานและพระราชดำริให้สร้าง จากหัวลำโพง-ถึงวงเวียนใหญ่  เพื่อเชื่อมต่อลงไปใต้ ต่อมาก็ขยายไปถึงมหาชัยและแม่กลอง  ยังไม่ถึงปากท่อราชบุรี ก็มีถนนพระราม 2 และรถไฟสายใต้เกิดขึ้นก่อน  เส้นทางรถไฟจึงหยุดแค่สถานีแม่กลอง

กิจการรถไฟ สายแม่กลอง-มหาชัย ประสบภาวะขาดทุน แทบอยู่ไม่ได้ เกือบจะยุบการเดินรถ   ตอนที่ถนนพระราม 2 และถนนเอกชัย สร้างเสร็จ ผู้โดยสารไปใช้รถยนต์มากกว่ารถไฟ  แต่เมื่อมีการส่งเสริมและนิยม การท่องเที่ยวแบบเสี่ยงตาย คือตลาดสดบนทางรถไฟ  สายแม่กลอง-มหาชัย  เกิดฟื้นฟูขึ้นมาต่อยอดมาจากตลาดน้ำยามเย็นอัมพวา  การรถไฟจึงไปรอด พนักงานการรถไฟอยู่รอด  พ่อค้าแม้ค้ามีทางรอด นักท่องเที่ยว ต้องเอาตัวรอดให้ปลอดภัย  จึงต้องมีการบูรณาการ ขึ้นมาเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยว  เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจการท่องเที่ยวไทย ตามนโยบายของรัฐบาลท่านประยุทธ์ คือ ไทยแลนด์ 4.0

เทศกาลปีใหม่ ไม่รู้จะไปไหนดี  มาเที่ยวที่แม่กลอง มาเสี่ยงตายกัน ตามวันและเวลาดังนี้   รถไฟวิ่งเข้าออกสถานีแม่กลอง  ตั้งแต่เวลา 05.30 น.  เวลา 09.00 น.   เวลา 13.00 น. เวลา 15.00 น.  และเวลา 17.30 น.  ของทุกวัน ไม่มีวันหยุด

ข้อสำคัญยังให้บริการฟรีตามนโยบายของรัฐ และเป็นการส่งกระตุ้นเศรษฐกิจ ในเรื่องของการส่งเสริมท่องเที่ยว  เพราะเป็นทางเดียวที่เป็นรายได้เข้าประเทศแบบเป็นกรอบเป็นกรำ

สราวุฒิ ศรีธนานันท์

ผู้สื่อข่าวประจำ จ.สมุทรสงคราม

รายงาน