Chula Zero Waste ประสบความสำเร็จ 3 เดือนลดปริมาณการใช้ถ้วยพลาสติก เกือบ 4 แสนใบ 5.7 ตัน มีการใช้ถ้วยกระดาษ Zero-Waste Cup ย่อยสลายได้ ใน 11 โรงอาหาร เพิ่มขึ้น 95% เตรียมเดินหน้าเฟส 3 ขยายผลสู่ทุกพื้นที่จุฬาฯ ประกาศใช้ถ้วยกระดาษแทนถ้วยพลาสติก วันสถาปนาจุฬาฯ 26 มีนาคม 2562 ฝากประชาชนงดใช้ถุง OXO ชี้ย่อยสลายไม่ได้จริง ไม่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ทั่วโลกแบนไม่ให้ใช้ เหตุแตกเป็นไมโครพลาสติก อันตรายต่อสิ่งแวดล้อมและมนุษย์

เมื่อวันที่ 19 ธันวาคม ศ.ดร.ปราโมช รังสรรค์วิจิตร ผู้อำนวยการศูนย์ความเป็นเลิศด้านเทคโนโลยีปิโตรเคมีและวัสดุ (PETROMAT) จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พร้อมด้วยนายวรุณ วารัญญานนท์ ที่ปรึกษาเพื่อภาคีอุตสาหกรรม ศูนย์ความเป็นเลิศด้านเทคโนโลยีปิโตรเคมีและวัสดุ จุฬาฯ แถลงข่าวความคืบหน้าการดำเนินการโครงการ “Chula Zero Waste” ปีที่ 3 เพื่อการลดปริมาณการเกิดขยะ การคัดแยกขยะ และการสร้างจิตสำนึกและวินัยให้แก่นิสิตและบุคลากร โดยจะเป็นโครงการต้นแบบของสถาบันการศึกษาแห่งแรกของไทยในการบริหารจัดขยะแบบครบวงจร

ศ.ดร.ปราโมช กล่าวว่า จุฬาฯ มีนโยบายมหาวิทยาลัยยั่งยืนแห่งประเทศไทย จึงได้ดำเนินโครงการดังกล่าว ร่วมกับ บริษัท พีทีที โกลบอล เคมิคอล จำกัด (มหาชน) หรือ GC ในการนำพลาสติกชีวภาพ นวัตกรรมใหม่ หรือ BioPBS คือการนำถ้วย Zero-Waste Cup ที่มีคุณสมบัติในการย่อยสลายได้ 100% มาใช้ในโรงอาหารจุฬาฯ จำนวน 11 แห่ง ตั้งแต่เดือนสิงหาคมที่ผ่านมา ซึ่งพบว่า โครงการดังกล่าวประสบความสำเร็จอย่างมาก ทั้งในแง่ของการลดขยะ ถุงพลาสติก 2 ล้านกว่าใบ และขณะนี้สามารถลดถ้วยพลาสติก ได้เดือนละ 1.6 แสนใบ

โดยใช้กลไกทางเศรษฐศาสตร์ อาทิ งดแจกถุงพลาสติกใช้มาตรการทางเศรษฐศาสตร์ อย่างการเก็บเงินค่าถุงพลาสติก คือให้ร้านสะดวกซื้อในจุฬาฯ งดแจกถุงฟรี เปลี่ยนเป็นเก็บเงิน 2 บาทถ้าใครต้องการถุงใหม่ ก็จะเกิดการเปลี่ยนพฤติกรรมในทันใดเพราะไม่มีใครอยากจ่ายเงินค่าถุงพลาสติก เป็นต้น

นอกจากนั้น ใช้กลไกทางเทคโนโลยี มีการผลิตถ้วยกระดาษ Zero-Waste Cup ที่สามารถย่อยได้ 100% ทำให้ปริมาณการใช้ถ้วยพลาสติกลดลงไป 95% รวมถึงมีการรณรงค์สร้างความตระหนักรู้ถึงการคัด แยก กระบวนการจัดเก็บขยะ และการใช้ถุงพลาสติก ถ้วยพลาสติก ทั้งนิสิต คณาจารย์บุคลากรของจุฬาฯ และประชาชนภายนอก ชุมชนต่างๆ อีกทั้งมีมูลนิธิต่างๆ และดารานักแสดงได้เข้ามาช่วยสนับสนุน ส่งเสริมโครงการดังกล่าว ทำให้ขณะนี้การลดใช้พลาสติกได้รับความสนใจและเกิดการเปลี่ยนแปลงที่เป็นรูปธรรมอย่างชัดเจน

นายวรุณ กล่าวว่า จุฬาฯ ได้ให้ความสำคัญในการลดปริมาณขยะ และการใช้พลาสติกอย่างจริงจังโดยในวันที่ 26 มีนาคมนี้ วันสถาปนามหาวิทยาลัย จุฬาฯ จะประกาศเป็นมหาวิทยาลัยที่ทุกพื้นที่ของมหาวิทยาลัยจะมีการลดใช้ถ้วยพลาสติกผ่าน 2 กิจกรรมหลัก คือ การใช้ถ้วยล้างได้ กับใช้ถ้วยกระดาษ Zero-Waste Cup ย่อยสลายได้ 100% ซึ่งจะขยายผลไปยังพื้นที่การศึกษาของจุฬาฯ อาทิ ศูนย์หนังสือจุฬาฯ สหกรณ์จุฬาฯ ร้านสะดวกซื้อ 7-11 ในจุฬาฯ ทุกโรงอาหารของจุฬาฯ เป็นต้น

เพราะจากการสำรวจปริมาณการใช้ถ้วยพลาสติกตามโครงการ Chula Zero Waste ที่มีการเริ่มรณรงค์ให้ใช้ถ้วยกระดาษย่อยสลายได้ แทนถ้วยพลาสติกตั้งแต่เดือนสิงหาคม-ตุลาคมนั้น พบว่า ทำให้ลดปริมาณขยะถ้วยพลาสติกได้ 382,500 ใบ หรือ 5.7 ตัน ซึ่งถ้ามีการดำเนินการอย่างต่อเนื่อง เชื่อว่าจะช่วยลดปริมาณขยะพลาสติกได้มากกว่านี้ และจะช่วยเรื่องปัญหาสิ่งแวดล้อมได้อย่างแน่นอน

ดร.ดาว สุวรรณแสง จั่นเจริญ

“จากการรณรงค์ให้นิสิต บุคลากรและประชาชนทั้งภายในและภายนอก จุฬาฯ ลดปริมาณการใช้พลาสติก ไม่ว่าจะเป็นถุงพลาสติก หรือถ้วยพลาสติก รวมถึงในการจัดกิจกรรมต่างๆ ก็มีการนำถ้วยกระดาษไปใช้ อย่างงานรับปริญญา งานรับน้อง หรืองานฟุตบอลประเพณีจุฬาฯ–ธรรมศาสตร์ ที่จะเกิดขึ้นในเดือนกุมภาพันธ์ 2562 ก็จะมีการออกแบบลายใหม่ให้เข้ากับธีมของกิจกรรม รณรงค์แยกขยะ การรับขยะเพื่อมาทำปุ๋ยหมัก และการไปให้ความรู้แก่หน่วยงานทั้งภายในและภายนอกจุฬาฯ ขณะนี้ได้รับการตอบรับที่ดีจากนิสิต บุคลากรของจุฬาฯ และบุคลากรในหน่วยงานอื่นๆ มหาวิทยาลัยพระจอมเกล้าธนบุรี มหาวิทยาลัยราชภัฏนครพนม และมูลนิธิต่างๆ เห็นความสำคัญของการลดปริมาณขยะ การใช้พลาสติกและสนใจการใช้ถ้วยกระดาษ Zero-Waste Cup มากขึ้นเรื่อยๆ ดังนั้น โครงการดังกล่าว ถือเป็นอีกหนึ่งโครงการที่จะช่วยลดปริมาณขยะที่มีระบบอย่างครบวงจร และสามารถทำได้จริง” นายวรุณ กล่าว

ศ.ดร.ปราโมช รังสรรค์วิจิตร – นายวรุณ วารัญญานนท์

อย่างไรก็ตาม หลังจากนี้โครงการดังกล่าว จะมีกิจกรรมรณรงค์ขยายไปยังมหาวิทยาลัย องค์กร หน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชนมากขึ้น รวมถึงมีแผนการดำเนินการในการผลิตหลอดที่สามารถย่อยสลายได้แทนหลอดพลาสติกต่อไป อยากให้ทุกคนหันมาให้ความสำคัญลดการใช้ถุงพลาสติก ถ้วยพลาสติก มากขึ้น เพราะขยะเหล่านี้ใช้เวลานานในการย่อยสลายและมีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมอย่างมาก

อีกทั้ง อยากฝากไปยังผู้บริโภคให้งดใช้ถุงพลาสติกที่บอกว่าย่อยสลายได้ อย่างถุงพลาสติกชนิด OXO นั้น ที่ใช้อยู่ในประเทศไทยขณะนี้ ไม่ใช่ถุงที่สามารถย่อยสลายได้อย่างแท้จริง เพราะถุงดังกล่าวในต่างประเทศ เช่น สหรัฐอเมริกา ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ เป็นต้น ได้มีประกาศไม่ให้ใช้ถุงพลาสติกดังกล่าว

ทั้งนี้จากรายงานของสหภาพยุโรปเรื่องถุงพลาสติก ชนิด OXO ระบุว่า ถุงพลาสติกดังกล่าวที่ผู้ผลิตในประเทศอ้างว่าสามารถย่อยสลายได้ในระยะเวลา 2-5 ปี ภายใต้สภาวะธรรมชาตินั้น ข้อเท็จจริงไม่ย่อยสลาย แต่เป็นการแตกตัวเป็นชิ้นเล็กๆ จนกลายเป็นไมโครพลาสติก ซึ่งเป็นอันตรายต่อสิ่งแวดล้อมและมนุษย์อย่างมาก ดังนั้น ถุง OXO จึงไม่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เนื่องจากสร้างปัญหาไมโครพลาสติกที่ไม่สามารถรีไซเคิลได้และไม่เหมาะกับการใช้ซ้ำ

ด้าน ดร.ดาว สุวรรณแสง จั่นเจริญ อาจารย์ภาควิชาวิศวกรรมสิ่งแวดล้อม จุฬาฯ กล่าวว่า นอกจากนี้ยังได้มีการติดตั้งตู้น้ำดื่มให้ประมาณ 30 จุด และมีการตรวจสอบคุณภาพของน้ำทุกๆ 6 เดือน เพื่อให้นักศึกษาและบุคลากรได้ใช้บริการ ทำให้สามารถลดจำนวนขวดพลาสติกลงได้ และมีการรณรงค์ให้นำแก้วส่วนตัวมาใช้ ทุกเดือนจะมีการจับรางวัลเพื่อเป็นการสร้างแรงจูงใจบุคลากรในการลดขยะพลาสติก ซึ่งได้รณรงค์ทำควบคู่ไปกับการแยกขยะเปียก ขยะแห้ง รวมทั้งขยะเศษอาหารจากโรงอาหารด้วย

“การแยกขยะและการลดขยะพลาสติกทุกคนในสังคม จะต้องมีส่วนร่วมด้วยกัน เพื่อช่วยให้ปัญหาขยะลดลง เป็นการลดโรคร้อนได้อีกทางหนึ่ง หากทุกคนช่วยกันแล้วปัญหาสิ่งแวดล้อมทุกๆ ด้านจะสามารถแก้ไขรับมือได้” ดร.ดาว กล่าวทิ้งท้าย