สมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่ งประเทศไทย ได้มีการนำเสนอผลการติดตาม ตรวจสอบสื่อหนังสือพิมพ์โคร
งการ “จับจ้องส่องจริยธรรมสื่อ” ทั้งหมด สะท้อนปัญหาการละเมิดจริยธรรมที่มีการวิพากษ์วิจารณ์ถึงและมีการร้องเรียน สภาหนังสือพิมพ์ออสเตรเลีย   ส่วนหนึ่งคนไม่เชื่อมั่นสภาหนังสือพิมพ์ และอีจุดหน่งที่ต้องยอมรับ คนไทยเป็นนักเลงคีย์บอร์ด ชอบวิจารณ์ในโซเซียลมีเดีย แต่ไม่มีการฟ้องร้องสื่อโดยตรง ออสเตรเลียจะมีทีม แปะลิงค์ให้ร้องเรียน อนาคตสภาหนังสือพิมพ์ไทย อาจจะต้องดำเนินการดังกล่าวบ้าง

นายมงคล บางประภา อนุกรรมการฝ่ายส่งเสริมจริยธรรม สภาการหนังสือพิมพ์แห่งชาติ กล่าวว่า2 ปีจนถึงตอนนี้ มีการวิพากษ์วิจารณ์สื่ออย่างรุนแรง   เป็นปรากฎการณ์ที่เกิดขึ้นในวงการสื่อ และมีเสียงสะท้อนว่า สื่อมวลชนกระแสหลักจะอยู่ไม่ได้ เพราะสื่อโซเซียลมีเดีย อีกทั้งมีการละเมิดสิทธิ เสรีภาพ โครงการ จับจ้องส่องจริยธรรมสื่อ จึงเป็นการให้ นักศึกษาเป็นผู้เข้าไปตรวจสอบ  เอาผลการวิเคราะห์ วิจัยนำร่องเพื่อให้สังคมได้รู้ ว่าการที่สังคมตรวจสอบสื่อมวลชน และสื่อตรวจสอบกันเองจะเป็นทางรอดของสื่อได้หรือไม่ หรือต้องให้ทางรัฐเข้ามาควบคุมสื่อ

โครงการดังกล่าว จะสำรวจองค์กรสื่อที่เป็นสมาชิกของสมาคมนักข่าวฯ 9 แห่ง ได้แก่ เดลินิวส์ ไทยรัฐ คมชัดลึก ผู้จัดการ โพสต์ทูเดย์ กรุงเทพธุรกิจ สยามรัฐ  ไทยโพสต์  และโลกวันนี้   โดยใช้ระยะเวลา 1 เดือน ระหว่างวันที่ 1 -31 มีนาคม โดยทีมนักศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย นำเสนอผลการสำรวจหนังสือพิมพ์ออนไลน์ ,ทีมนักศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม นำเสนอผลการสำรวจหนังสือพิมพ์ฉบับพิมพ์ และทีมนักศึกษามหาวิทยาลัยรังสิต นำเสนอผลการสำรวจหนังสือพิมพ์ภูมิภาค

ทีมสำรวจหนังสือพิมพ์ออนไลน์ เปิดเผยว่าการสำรวจใช้ 2 วิธี คือ วิธีการTopdown ซึ่งเป็นการสำรวจหนังสือพิมพ์ออนไลน์ ทั้ง 9 แห่ง ในช่วงเวลา4ทุ่มถึงเที่ยวคืน พิจารณาเฉพาะหน้าแรกประเด็นเด่นของหนังสือพิมพ์ออนไลน์แต่ละแห่ง ตาม 8 ประเด็นที่เข้าข่ายผิดจริยธรรม ได้แก่ ให้ข้อมูลคลาดเคลื่อนจากข้อเท็จจริง อุจาดหวาดเสียว  โฆษณาแฝง อคติ งมงาย  ลามกอนาจาร Hate speech(ใช้ถ้อยคำที่สร้างความเกลียดชัง) ละเมิดศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์  พบว่า มีข่าวที่เข้าข่ายผิดจริยรรม 149 ข่าว หรือ9.97% และข่าว จากข่าว ทั้งหมด 1,494  ข่าว

ประเด็นที่มีการทำผิดมากที่สุดคือ การนำเสนอข่าวโดยอคติ จำนวน 25 ข่าว คิดเป็น 16.78% โฆษณาแฝง 20 ข่าว คิดเป็น13.42% ละเมิดศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์  16 ข่าว คิดเป็น10.74% อุจาดหวาดเสียว 13ข่าว คิดเป็น8.72% งมงาย 12ข่าว คิดเป็น 8.05% ใช้ถ้อยคำที่สร้างความเกลียดชัง 10 ข่าว คิดเป็น6.71% ใช้ข้อมูลคลาดเคลื่อนจากข้อเท็จจริง 6 ข่าว คิดเป็น4.01 และลามกอนาจาร 2 ข่าว คิดเป็น1.34 นอกจากนั้น ยังพบข่าวที่เข้าข่ายประเด็นอื่นๆ เช่น ใช้คำกำกวม แหล่งที่มาไม่น่าเชื่อถือ พบ 45 ข่าว คิดเป็น 30.20%

นอกจากนั้น ในส่วนของBottom-up โดยใช้เครื่องมือ Zocial Eye ตรวจสอบความเคลื่อนไหวบนสื่อสังคมออนไลน์ พบว่า มีความเคลื่อนไหวบนสื่อสังคมออนไลน์ของสำนักข่าวต่างๆ จำนวน 1,122,521 ข้อความ มีข้อความที่ผู้รับสื่อให้ความรู้สึกเป็นกลาง ต่อการนำเสนอข่าวของสื่ออนไลน์มากที่สุด โดยมีจำนวน 911,165 ข้อความ  คิดเป็น81.17% รองลงมาให้ความรู้สึกเป็นลบ159,295 ข้อความ คิดเป็น14.19% และให้ความรู้สึกในแง่บวก 52,061  ข้อความ คิดเป็น 4.64%

การใช้ Social Eye สะท้อนให้เห็นว่า  ผู้รับสื่อแสดงความคิดเห็นคล้อยตาม เสียดสี ไปตามที่สำนักข่าวนำเสนอ มากกว่าที่จะไปดูว่าสำนักข่าวนำเสนอผิดพลาดหรือผิดจริยธรรมอย่างไร ดังนั้น จึงเป้นหน้าที่ขององค์กรวิชาชีพที่ต้องช่วยกันสอดส่องและสร้างภูมิคุ้มกันให้ผู้รับสาร รู้เท่าทันสื่อ ไม่ควรกดถูกใจหรือแชร์ข่าวที่ผิดจริยธรรม

ทีมมหาวิทยาลัยมหาสารคาม สำรวจหนังสือพิมพ์ฉบับพิมพ์  เปิดเผยว่าผลการตรวจสอบหนังสือพิมพ์ทั้ง 9 ฉบับ พบว่า มีข่าวหน้าหนึ่งจำนวน 1,426 ข่าว และข่าวที่มีความเสี่ยงว่าละเมิดจริยธรรมทั้งสิ้น 91ข่าวคิดเป็น6.31% ส่วนภาพข่าวหน้าหนึ่ง มีจำนวน586 ภาพและมีความเสี่ยงจะละเมิดจริยธรรม 42 ภาพ คิดเป็น 7.17% และมีประกาศ/โฆษณา 3,028 ชิ้น มีความเสี่ยง 45 ชิ้น คิดเป็น 1.49%

โดยหนังสือพิมพ์จะทำการละเมิดจริยธรรม มากที่สุด 5 ข้อแรก ได้แก่ 1.หนังสือพิมพ์พึงหลีกเลี่ยงการใช้คำที่ไม่สุภาพหรือภาษาที่สื่อความหมายเชิงเหยียดหยาม 2. หนังสือพิมพ์ต้องแสดงให้เห็นชัดว่าข้อความที่เป็นบทความซื้อพื้นที่ ประกาศโฆษณาแอบแฝงเป็นการเสนอข่าวหรือแสดงความคิดเห็นมิได้ 3.หนังสือพิมพ์ระมัดระวังการนำเสนอข่าว ภาพ ต่อสถานการณ์ที่มีความขัดแย้ง รุนแรงอันเป็นการสร้างหรือเพิ่มความหวาดระแวงที่มีอยู่แล้วในชุมชนและสังคม4.มีการละเมิดจริยธรรมวิชาชีพทั้งข่าว ภาพและประกาศโฆษณา5.หนังสือพิมพ์พึงระมัดระวังการนำเสนอข่าว ภาพ หรือเนื้อหาอันเป็นการไม่เคารพต่อเชื้อชาติ ศาสนาและชาติพันธุ์

ทีมมหาวิทยาลัยรังสิต สำรวจหนังสือพิมพ์ท้องถิ่น เปิดเผยว่าจากการสำรวจ หนังสือพิมพ์ท้องถิ่น 6 ฉบับ ได้แก่ นสพ.นิวส์เชียงใหม่ นสพ.เชียงใหม่นิวส์ นสพ.โคราชคนอีสาน นสพ.เสียงใต้รายวัน นสพ.ภาคใต้โฟกัส และนสพ.ตรังไทม์ พบว่านสพ.ภูมิภาคมีการกระทำผิดหลักจริยธรรม มากที่สุด ได้แก่ นสพ.มีการพาดหัวข่าวและความนำเกินไปจริง  มีการนำเสนอข่าวเร้าอารมณ์ ชวนเชื่อ ไม่เป็นประโยชน์ต่อสาธารณะ มีการเสนอข่าวอุจาด ลามก อนาจาร หรือน่าหวาดเสียวโดยไม่คำนึงถึงความรู้สึกของสาธารณชน มีการใช้คำที่ไม่สุภาพหรือภาษาที่สื่อเชิงเหยียดหยาม