นักโบราณคดีกัมพูชาของสำนักงานอัปสรา (Apsara National Authority) ซึ่งเป็นหน่วยงานที่ดูแลโบราณสถานนครวัดนครธม ได้ขุดค้นพบเศียรพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร ที่ปราสาทตาไน เมืองเสียมเรียบ ส่วนพระเศียรมีขนาดความสูงถึง 54 เซนติเมตร ซึ่งคาดว่าส่วนลำตัวที่ยังไม่พบน่าจะมีความสูงมากกว่านี้ประมาณ 4 – 5 เท่า หรือประมาณ 2 – 2.5 เมตร

เศียรพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร เป็นศิลปะแบบบายน สร้างขึ้นในช่วงศตวรรษที่ 12 – 13 ตรงกับรูปแบบสถาปัตยกรรมของปราสาทตาไน ซึ่งสร้างในสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 ในยุคนั้นอาณาจักรเขมรโบราณ นับถือพุทธศาสนามหายาน และมีการสร้างรูปพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวรไว้หลายแห่ง รวมถึงปราสาทหินในเมืองไทย เช่นที่ปราสาทเมืองสิงห์ จังหวัดกาญจนบุรี ก็พบพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวรในยุคสมัยเดียวกัน

ทั้งนี้ พระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวรเป็นพระโพธิสัตว์แห่งความกรุณาตามความเชื่อของพุทธศาสนามหายาน สัญลักษณ์ประจำองค์ที่เห็นได้ชัดคือ ที่ส่วนพระเศียรจะมีพระพุทธรูปประดับไว้ และพระพุทธรูปที่เห็นคือพระอมิตาภพุทธเจ้า ซึ่งพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวรเป็นบริวารประจำองค์

สำหรับปราสาทตาไน (Ta Nei) หรือที่คนไทยนิยมเรียกว่าปราสาทตาเนย ตั้งอยู่ในเขตเมืองโบราณนครวัดนครธม ในเมืองเสียมเรียบ ประเทศกัมพูชา ปราสาทแห่งนี้มีขนาดใหญ่มาก และยังปกคลุมด้วยผืนป่า มีผู้คนเดินทางไปชมน้อย จึงมีบรรยากาศที่ลึกลับชวนให้น่าค้นหา

ภาพจาก Apsara Authority

ภาพจาก Apsara Authority

ภาพจาก Apsara Authority

ภาพจาก Apsara Authority