คอลัมน์…  กระดานความคิด   โดย…  บางนา บางปะกง

บ้านเมืองของเรามีการฉีกรัฐธรรมนูญเป็นระยะๆ สลับกับการร่างรัฐธรรมนูญใหม่ ในห้วงเวลา 20 กว่าปีมานี้เรามีคณะกรรมการปฏิรูปการเมืองมากมายจนนับไม่ถ้วน

ท่ามกลางพายุมรสุมพัดผ่านในหลายภาคของประเทศไทย เสียงปี่กลองการเมืองเรื่อง “แก้ไขรัฐธรรมนูญ 2560” ดังมาจากทุกทิศทุกทาง

เมื่อวันที่ 19 กันยายน 2562 ภาคประชาชน นักวิชาการ นักศึกษา อย่างน้อย 28 เครือข่าย รวมตัวกันจัดงานเปิดตัว “คณะรณรงค์เพื่อรัฐธรรมนูญฉบับประชาชน” (ครช.) วางเป้าหมายสื่อสารและรณรงค์เกี่ยวปัญหารัฐธรรมนูญปัจจุบันและแสวงหาฉันทามติร่วมต่อการสร้างรัฐธรรมนูญฉบับประชาชน

ก่อนหน้านั้นคณะกรรมการรณรงค์เพื่อประชาธิปไตย (ครป.) ร่วมกับเครือข่ายภาคประชาชน 30 องค์กรประชาธิปไตย จัดประชุมระดมความเห็นแก้ไขรัฐธรรมนูญ 2560

“ไอติม” พริษฐ์ วัชรสินธุ

ดูรายชื่อองค์กรที่เข้าร่วมทั้ง 2 เวทีแล้ว ก็มีซ้ำซ้อนกันบ้าง จะต่างที่หัวขบวนคือ คณะรณรงค์เพื่อรัฐธรรมนูญฉบับประชาชน (ครช.) มีอนุสรณ์ อุณโณ คณบดีคณะสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เป็นประธาน ครช. ส่วนอีกเครือข่ายหนึ่ง น่าจะเป็น ครป.เป็นแกนหลัก

ครป.เป็นองค์กรเก่าแก่เคยเป็นธงนำในการเคลื่อนไหวเรียกร้องให้นายกรัฐมนตรีมาจากการเลือกตั้งเมื่อปี 2535 และรณรงค์ให้มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญ 2534 มรดกของ รสช.

สำหรับ “อนุสรณ์” ประธาน ครช. มีบทบาทต่อต้านเผด็จการทหาร และให้การสนับสนุนคนรุ่นใหม่ จัดกิจกรรมเชิงสัญลักษณ์ต้าน คสช.มาโดยตลอด

เข้าใจว่าอนุสรณ์อาจจะอึดอัดในการทำงานกับครป.ยุคใหม่ ที่มีอดีตคนเสื้อเหลืองหลายคนอยู่ในองค์กรนี้ จึงหาช่องทางจัดตั้งองค์กรใหม่

ไอติมเสนอต่อที่ประชุม ครช.

ครช.วางเป้าหมายไว้การรณรงค์ไว้ 3 ประการ ภายในเวลา 3 เดือน 1.สร้างการรับรู้และเข้าใจในปัญหาของรัฐธรรมนูญ 2.ทำให้ดูว่ามีประเด็นอะไรที่สังคมให้ความสำคัญ และจำเป็นต้องระบุในรัฐธรรมนูญ 3.วิธีการ รูปแบบ กลไกใดที่สามารถนำเราไปสู่การสร้างรัฐธรรมนูญฉบับประชาชนได้

ที่เรียกเสียงฮือฮาก็คือ “ไอติม” พริษฐ์ วัชรสินธุ อดีตสมาชิกพรรคประชาธิปัตย์ ในนามเครือข่ายรัฐธรรมนูญก้าวหน้า ได้เข้าร่วมประชุมกับ ครช.ด้วย

“ไอติม” ได้ก่อตั้งเครือข่ายรัฐธรรมนูญก้าวหน้า พยายามรวบรวมความเห็นจากหลายแวดวง ทั้งภาคเอกชน ภาควิชาการ ภาคประชาสังคม และไม่อยากให้รัฐธรรมนูญเป็นต้นตอความขัดแย้งในอนาคต

กลุ่มรัฐธรรมนูญก้าวหน้ายึด 3 หลัก คือ 1.กติกาต้องเป็นกลาง ทำให้คนที่แตกต่างอยู่ร่วมกันได้โดยไม่แตกแยก 2.ประเทศต้องเดินไปข้างหน้าได้ ไม่ใช่คัดค้านกันตลอด หาคุณค่าหลักที่ทุกฝ่ายเห็นด้วยกันได้ 3.ทำอย่างไรให้รัฐธรรมนูญของเราแก้ปัญหาในอนาคตตั้งแต่วันนี้ เช่น สังคมสูงวัย ความเหลื่อมล้ำ

อีกกลุ่มหนึ่งไม่พูดถึงไม่ได้คือ “กุล่ม 24 มิถุนาประชาธิปไตย” โดยการนำของ “สมยศ พฤกษาเกษมสุข” ที่พยายามรวบรวมคนเสื้อแดงในจังหวัดต่างๆ ให้กลับมารวมตัวกันใหม่

สมยศ พฤกษาเกษมสุข

“สมยศ” ได้รวบรวมล่าชื่อเสนอการแก้ไขรัฐธรรมนูญ โดยอาศัยแกนนำเสื้อแดงแต่ละจังหวัดปรึกษาหารือกันผลักดันส.ส.ฝ่ายค้าน หรือฝ่ายประชาธิปไตย ผลักดันให้เกิดการทำประชามติ

ช่วงต้นเดือนกรกฎาคมที่ผ่านมา “สมยศ” ร่วมกับเยี่ยมยอด ศรีมันตะ กลุ่มสังคมนิยมประชาธิปไตย จัดแถลงข่าวรณรงค์ล่ารายชื่อแก้ไขรัฐธรรมนูญ 2560

วันนั้นสมยศวิเคราะห์ว่าการจะยกเลิกหรือแก้ไขรัฐธรรมนูญทำได้ 3 วิธีคือ 1.รัฐประหาร โดยต้องมีมวลชนปูทางให้ทหาร 2.พรรคการเมืองดำเนินการ แต่จะแก้ไขได้แค่เรื่องเล็กๆ น้อยๆ 3.การลุกฮือของประชาชน ซึ่งต้องลงสู่ท้องถนน

แนวทางการลงท้องถนน สมยศยอมรับว่าพรรคการเมืองต่างๆ ล้วนปฏิเสธแนวทางนี้ แต่ตัวเขากลับเห็นว่าประชาธิปไตยไทยและทั่วโลกล้วนได้มาจากการลงท้องถนน ไม่เคยได้มาจากห้องประชุม

ขณะที่แกนนำ นปช. ทั้งสายพิราบและสายเหยี่ยว ติดบ่วงคดีความจนกระดิกตัวไม่ได้ สมยศ พฤกษาเกษมสุข จึงลุกขึ้นมาประสานกับแกนนำแดงรากหญ้าทั่วประเทศ

วันข้างหน้าถ้าสถานการณ์สุกงอม สมยศและพลพรรคพร้อมจะลงท้องถนนแน่ แต่ “ไอติม” จะกระโจนขึ้นหลังคารถปราศรัยไปกับเขาด้วยหรือเปล่า?