หลังโลกสิ้นสุดยุคสงครามเย็นได้ไม่นาน ความหวาดระแวงกันระหว่างประเทศมหาอำนาจยังไม่จาง ทำให้การพัฒนาอาวุธยุทโธปกรณ์ของหลายชาติยังดำเนินต่อไป จนเกิดเป็นโครงการพัฒนาเครื่องบินขับไล่โจมตีร่วม (JSF) ซึ่งริเริ่มโดยรัฐบาลสหรัฐฯและอังกฤษในปี 2537 ก่อนที่แคนาดา เนเธอร์แลนด์ ออสเตรเลีย อิตาลี และตุรกี จะทยอยเข้าร่วมและให้การสนับสนุนด้านเงินทุนด้วยในเวลาต่อมา

โครงการเจเอสเอฟยังดำเนินการต่อมาถึงปัจจุบัน และมีการพัฒนาเครื่องบินขับไล่รุ่นเอฟ-35 เอ ไลท์นิ่ง 2 โดยบริษัทล็อคฮีดมาร์ตินเป็นผู้รับผิดชอบด้านการออกแบบและผลิต ซึ่งเครื่องบินเอฟ-35 เอ ถูกตั้งเป้าให้เป็นเครื่องบินที่ปฏิบัติการได้หลากหลายรูปแบบ และมีจุดแข็งที่สามารถบินขึ้นและลงแนวดิ่งได้ รวมถึงเทคโนโลยีการล่องหนและระบบรบกวนสัญญาณที่ทันสมัยกว่าเครื่องบินขับไล่ในอดีต

เมื่อวันที่ 3 ก.พ.ที่ผ่านมา กระทรวงกลาโหมของสหรัฐฯ เพิ่งเผยแพร่รายงานความคืบหน้าการทดสอบเครื่องบินเอฟ-35 เอ ซึ่งยังอยู่ระหว่างการพัฒนาก่อนนำไปใช้ในปฏิบัติการจริง และสื่อต่างประเทศพากันรายงานว่าเครื่องบินรุ่นนี้ใช้งบประมาณในการผลิตสูงสุดในประวัติศาสตร์ไปแล้ว เพราะการผลิตเอฟ-35 เอ รวม 2,443 ลำ ใช้เงินไปแล้วกว่า 4 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐฯ แต่ขณะเดียวกันก็ยังมีปัญหาทางเทคนิคที่ต้องแก้ไข เพราะโปรแกรมควบคุมระบบการทำงานไม่เสถียร และเก้าอี้ดีดตัวอาจทำให้นักบินที่น้ำหนักน้อยกว่า 62 กก.เสียชีวิตเพราะคอหักได้

ในยุคที่กระแสต่อต้านก่อการร้ายกลับมา เป็นประเด็นหลักในเวทีโลกรอบใหม่ ส่งผลให้การพัฒนาโครงการเครื่องบินขับไล่ร่วมถูกจับตามองมากขึ้น แม้เครื่องบินเอฟ-35 เอ จะถูกวิจารณ์ ว่าแพงเกินเหตุ แต่ก็ยังมีรัฐบาลอีกหลายประเทศ ยอมทุ่มงบพัฒนาต่อไปจนกว่าจะได้เครื่องมาใช้งานอย่างเป็นรูปเป็นร่าง.

ตติกานต์ เดชชพงศ