คร่ำหวอดในวงการเมือง ออกโรงเตือน คสช.และรัฐบาลเป็นระยะๆ คำเตือนแต่ละครั้งเปรียบเสมือนเป็นเข็มทิศชี้ทิศทางลมให้ คสช.และรัฐบาลเดิน

เขาคนนั้นจะเป็นใครไม่ได้นอกจาก นายบัญญัติ บรรทัดฐาน อดีตหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ และกรรมการสภาที่ปรึกษาพรรคประชาธิปัตย์ ซึ่งกำลังส่งสัญญาณสะกิด คสช.และรัฐบาลอีกครั้ง ผ่านการให้สัมภาษณ์ ทีมข่าวการเมือง

โดยกะเทาะเปลือกให้เห็นถึงแก่นของร่างรัฐธรรมนูญ (รธน.) ฉบับนายมีชัย ฤชุพันธุ์ ประธานคณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ (กรธ.)

ขอเริ่มจากท่าทีของพรรคประชาธิปัตย์ต่อร่าง รธน.กันก่อน เพราะมีเสียงวิพากษ์วิจารณ์ว่าแทงกั๊ก ไม่เหมือนบางพรรคที่ประกาศคว่ำกันล่วงหน้าไปแล้ว

ก็เข้าใจได้ เพราะบางพรรคเป็นคู่กรณีโดยตรงที่ได้รับผลกระทบจากการรัฐประหาร แต่เราทำเช่นนั้นทันทีไม่ได้ เพราะยังเป็นแค่ร่างแรก กรธ.ยังสามารถปรับแก้ไขได้อีก

และตอนนี้บรรยากาศบ้านเมืองสับสน ถ้าไปประกาศคว่ำร่าง รธน. ประชาชนคงใจหายใจคว่ำเช่นกัน บรรยากาศแบบนี้ต้องมีความรับผิดชอบ ไม่ทำให้สังคมแตกตื่น

หาก กรธ.ปรับแก้เนื้อหาสาระทำให้ประชาธิปไตยถอยหลังจนน่าเป็นห่วงก็ยากที่จะรับได้ แต่วันนี้ขอดูร่าง รธน.ฉบับสุดท้าย แล้วจะหารือกันก่อนประกาศท่าทีที่ชัดเจนต่อไป ขอให้เข้าใจว่าพรรคประชาธิปัตย์ไม่มีวันทรยศต่ออุดมการณ์ประชาธิปไตย ไม่ทรยศต่อประชาชนและไม่ปลุกระดมประชาชนแน่นอน

ตอนนี้เนื้อหาในร่าง รธน.มีจุดแข็งและจุดอ่อน โดยจุดแข็งมีอยู่หลายส่วนด้วยกัน อาทิ การเปลี่ยนสิทธิเสรีภาพมาเป็นหน้าที่ของรัฐที่ต้องดำเนินการ จะทำให้เห็นผลชัดเจน มาตรการป้องกันการโกงถือว่าใช้ได้

ทั้งหมดเริ่มจาก กรธ.ได้นำเอาสภาพรวมปัญหาของประเทศเป็นตัวตั้งในการยกร่าง รธน. โดยเฉพาะคิดว่านักการเมืองเลวเป็นตัวตั้ง ไม่คิดว่านักการเมืองมีทั้งคนดี คนเลว น่าเสียดายที่ กรธ.อยู่ในวิสัยที่น่าจะแหวกกรอบเหล่านี้ให้ได้และควรที่จะกระทำด้วย

หากเป็นการยกร่างกฎหมายธรรมดาก็ไม่มีปัญหา เพราะต้องการเขียนไว้ไม่อยากให้สิ่งที่เกิดขึ้นมาเกิดซ้ำอีก และเขียนป้องกันว่าจะมีอะไรเกิดขึ้นตามมาอีก

ต่างจากการร่าง รธน.ที่เป็นกติกาสูงสุด เป็นโครงร่างใหญ่ของประเทศไทย คนทำรัฐธรรมนูญต้องคิดถึงการพัฒนาไปข้างหน้าด้วยว่า สิ่งใดจะเป็นอุปสรรคขัดขวางการพัฒนา

เปรียบให้เห็นภาพมีลูกหลานที่ซุกซน ชอบเดินสะดุดนั่นสะดุดนี่ ทำข้าวของแตกเป็นประจำ เรานึกรำคาญก็จับมามัดแข้งมัดขาไม่ให้เดิน ซึ่งทำแบบนี้ไม่ถูกต้อง

เพราะธรรมชาติของเด็กต้องเดินเหิน ให้ร่างกายมีการพัฒนาการ ยิ่งพ่อแม่เป็นคนชอบกีฬาจะคิดให้ลูกเป็นนักกีฬาระดับชาติในอนาคต เมื่อลูกถูกกระทำแบบนั้น โอกาสที่ลูกจะพัฒนาเป็นนักกีฬาระดับชาติก็ยาก

เฉกเช่นการพัฒนาประชาธิปไตยที่กลับถอยหลัง ไประงับยับยั้งทำให้พรรคการเมืองอ่อนแอ ทั้งที่ต้นเหตุทำให้ประชาธิปไตยลุ่มๆดอนๆ ถอยหลังซ้ำซาก ไม่จบสิ้น เกิดจากพรรคการเมืองยังไม่เป็นสถาบันการเมือง

ทางหนึ่งที่จะแก้ไขจะต้องทำให้พรรคการเมืองเข้มแข็ง ภายใต้อุดมการณ์ทางการเมืองและความพร้อมของบุคลากร ถือเป็นจุดเริ่มต้นแบ่ง ส.ส.แบบเขตเลือกตั้ง ซึ่งผูกพันกับประชาชนในเขตเลือกตั้ง แต่ไม่มีเวลามาทำนโยบายรวมของประเทศ

เป็นที่มาของ ส.ส.บัญชีรายชื่อ ซึ่งเข้ามาเป็นคลังสมองของพรรค จึงเกิด ส.ส. 2 ประเภทในรัฐธรรมนูญปี 40 ทำให้พรรคการเมืองเข้มแข็ง

ถ้ายึดหลักพรรคการเมืองเข้มแข็งประชาธิปไตยเข้มแข็ง รัฐธรรมนูญปี 40-50 เดินมาถูกทางแล้ว

แต่มาถึงร่าง รธน.ฉบับนี้มีจุดอ่อน ทั้งระบบเลือกตั้งใช้บัตรเลือกตั้งใบเดียว จะทำให้พรรค การเมืองลดความเข้มแข็งลงเรื่อยๆ ไปให้ความสำคัญผู้สมัคร ส.ส.เขต

จะเกิดปรากฏการณ์ประมูลตัวผู้สมัคร ส.ส.ประเภทดี เด่น ดังเหมือนสมัย 30-40 ปีที่ผ่านมา ซึ่งเป็นการซื้อรอบแรกและขั้นต่อไปยังจะต้องใช้เงินซื้อเสียงแพงขึ้น เพราะต้องซื้อให้ตัวบุคคลและพรรคไปด้วย

หรือว่าวันนี้ต้องการทำให้พรรคการเมืองเล็กลงเป็นรัฐบาลผสมหลายพรรค ซึ่งรัฐบาลผสมหลายพรรค จะทำให้นโยบายหลักดีๆคลอดได้ยาก

ส่วนจุดอ่อนในปมที่มาของนายกรัฐมนตรี ที่เปิดช่องให้คนนอกเข้ามาเป็นได้ แม้จะปรับเปลี่ยนให้พรรคการเมืองจะต้องประกาศรายชื่อแคนดิเดตนายกฯก่อน

ถือว่าเป็นประเด็นที่ถอยหลัง เพราะญาติวีรชนพฤษภา 35 ได้ต่อสู้ให้นายกฯต้องมาจาก ส.ส. และการเปิดให้พรรคการเมืองเสนอชื่อนายกฯได้หลายคน จะเป็นการหลอกหาเสียงมากกว่าว่าจะเอาคนนั้นคนนี้เป็นนายกฯ

จะเกิดความสับสน เกิดปัญหาความขัดแย้ง แตกแยก โจมตีระหว่างกันทันทีที่พรรคการเมืองเอาชื่อคนนอกไปแจ้งต่อคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) จะเปิดฉากละเลงประวัติในอดีตก่อนลงเลือกตั้ง ฝุ่นตลบแน่ แทนที่พรรคการเมืองจะสู้เรื่องนโยบายก็กลายเป็นโจมตีทำลายตัวแคนดิเดตนายกฯ

และประชาชนที่อยากเห็นรัฐธรรมนูญก้าวหน้าก็จะโจมตีพรรคการเมืองนั้นๆทันทีเช่นกันว่าเป็นพรรคการเมืองที่ถอยหลัง

ส่วนจุดอ่อนในเรื่องการเลือกตั้ง ส.ว. ซึ่งเปิดให้กลุ่มอาชีพเลือกกันเองทางอ้อม เห็นด้วยที่จับกลุ่มอาชีพมาเป็นกลุ่มเบื้องต้น จะได้คนละฐานกับ ส.ส. ทำให้ช่วยตรวจสอบกลั่นกรองตามอำนาจของวุฒิสภาแล้ว ยังมีประโยชน์ที่คนเหล่านี้จะกลับไปดูแลประโยชน์ให้กลุ่มอาชีพของตัวเอง เพื่อไม่ให้เกิดความเหลื่อมล้ำกับกลุ่มอาชีพอื่น

แต่การเลือกตั้งระหว่างกลุ่มอาชีพเดียวกันเองจะมีการฮั้ว และที่สำคัญเคยมี ส.ว.มาจากการเลือกตั้งโดยตรง แล้วจะถอยหลังกลับไปไม่ให้มาจากการเลือกตั้งโดยตรง

ประเด็นนี้ล่อแหลมต่อการจะผ่านประชามติหรือไม่ เพราะ กรธ.อย่าลืมว่าขณะนี้มีอดีต ส.ว.ที่มาจากการเลือกตั้งอยู่ทั่วประเทศ และหลายฝ่ายยืนยันว่า ส.ว.ควรมาจากการเลือกตั้ง

ฉะนั้นขอเสนอ กรธ.ว่าเมื่อเริ่มต้นกลุ่มอาชีพให้เลือกตั้งกันเองแล้ว จะขอให้เลือกเกินมาเป็น 3 เท่าของจำนวนแต่ละสาขาอาชีพ และนำมาทำเป็นบัญชีรายชื่อเหมือนระบบบัญชีรายชื่อของพรรคการเมือง

เพื่อให้ประชาชนทั้งประเทศเลือกให้เหลือแค่ 10 คน ในแต่ละกลุ่มอาชีพ วิธีนี้จะตอบโจทย์ในคราวเดียวกัน ได้ ส.ว.จากกลุ่มอาชีพและยึดโยงกับประชาชน

จุดอ่อนเรื่องสิทธิเสรีภาพในร่าง รธน.ก็ไม่ควรมองข้ามเด็ดขาด เพราะมีผลต่อการทำประชามติไม่ผ่านด้วย

ขณะที่ประเด็นอำนาจขององค์กรอิสระ ไม่กังวลเท่าไหร่ อำนาจและหน้าที่ของศาลรัฐธรรมนูญก็สมเหตุผล เพียงแต่อยากให้รัดกุมการสรรหากรรมการในองค์กรอิสระและการตรวจสอบถ่วงดุล

ส่วนการแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญที่ทำได้ยากมาก ถือเป็นจุดที่อันตราย มีผลต่อการทำประชามติมากที่สุด แม้หลักการแก้ไขรัฐธรรมนูญต้องทำได้ยาก แต่ไม่ได้หมายความว่าจะแก้ไม่ได้จนต้องกำหนดให้แก้ยากเกินไป

การใช้เสียงข้างน้อยแค่ 25 คนที่มาจากพรรคที่มี ส.ส.ไม่ถึง 10 เปอร์เซ็นต์ ไม่เห็นชอบด้วย มากำหนดทิศทางแทนเสียงข้างมากอีก 675 คนจากจำนวนสมาชิกรัฐสภา 700 คน ซึ่งเห็นว่าควรแก้ไขรัฐธรรมนูญ ถามว่ามันเป็นประชาธิปไตยหรือไม่ เมื่อแก้ยากเกินไปสุดท้ายจะเกิดวิกฤติ รัฐธรรมนูญจะถูกฉีกอีก

จุดอ่อนเหล่านี้เป็นชนวนหลักที่จะทำให้ร่าง รธน.ไม่ผ่านประชามติได้ ซึ่งจะเกิดวิกฤติตามมา

ร่าง รธน.ไม่ผ่านจะเกิดวิกฤติอย่างไร นายบัญญัติ บอกว่า ภาวะเศรษฐกิจจะแย่ไปกว่านี้อีก

คสช.และ กรธ.ปฏิเสธไม่ได้ว่าทุกวันนี้บรรยากาศการเมืองอยู่บนความไม่ไว้วางใจระหว่างกัน

ในช่วงร่าง รธน.ฉบับนายบวรศักดิ์ อุวรรณโณ ถูกคว่ำ มีคนบางกลุ่มระบุว่าเพราะ คสช.ต้องการต่ออายุ

ถ้าร่าง รธน.ฉบับนี้ถูกคว่ำโดยประชามติอีก ความเสียหายจะมากกว่านั้น อาทิ จะมีการนำไปพูดว่าร่าง รธน.ฉบับนี้ออกมาอย่างนี้เพื่อให้คว่ำ แม้มองในทางร้าย แต่ไปห้ามไม่ได้

ถือเป็นยุทธวิธีในการต่อสู้อย่างหนึ่ง ภาพเช่นนี้สะท้อนไปถึงความรู้สึกของประชาชนเกิดความไม่ไว้วางใจเกิดขึ้นในบ้านเมืองและต่างชาติเกิดความไม่เชื่อมั่น

ฉะนั้นขอวิงวอน คสช.และ กรธ. อะไรที่สามารถโอนอ่อนผ่อนตาม ขอให้แก้ไขไม่ให้เป็นอุปสรรคการปฏิรูป

และนำพาประเทศเดินไปข้างหน้า.

ทีมการเมือง