โค้งสุดท้ายชี้ขาดประชามติรัฐธรรมนูญ

ในรอบสัปดาห์นี้ทุกฝ่ายจับตาดูคณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ (กรธ.) ยกร่างรัฐธรรมนูญฉบับถาวรให้แล้วเสร็จ โดยเฉพาะในบทเฉพาะกาล

หลังจากคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ส่งข้อเสนอผลหารือของแม่น้ำ 4 สาย
ไปถึง กรธ. เพื่อให้รับทราบถึงแนวทางและขั้นตอนการคืนอำนาจแก่ประชาชน

โดยได้บอกกล่าวถึงสถานการณ์ของประเทศในด้านการเมือง เศรษฐกิจ สังคม ว่า
ช่วงเปลี่ยนผ่านประชาธิปไตย ในจังหวะหัวเลี้ยวหัวต่อของประเทศ ซึ่งมีความอ่อนไหวมาก อาจประสบปัญหาความรุนแรง ความไม่สงบเรียบร้อยและเกิดเงื่อนไขความขัดแย้งใหม่เกิดขึ้น

สุดท้ายจะทำให้ระบอบประชาธิปไตยและความมั่นคงของชาติล้มครืนลง

เพราะมีความเคลื่อนไหวและความพยายามของบุคคลบางหมู่เหล่าที่วางแผนเคลื่อนออกมาต่อต้าน ปลุกระดม แทรกซึมอยู่ทั่วไป เพื่อทำลายความชอบธรรมและขัดขวางการดำเนินการต่างๆในการคืนความสุขแก่ประชาชน

ฉะนั้นเพื่อเป็นการกำหนดภารกิจในช่วงรอยต่อ ทำให้ประเทศไทยและระบอบประชาธิปไตยเพิ่มความเข้มแข็งขึ้นเป็นลำดับ คสช.จึงเสนอแนวทางปรับปรุงบทเฉพาะกาลในร่างรัฐธรรมนูญ

โดยเฉพาะข้อเสนอให้ ส.ว.ควรมี 250 คน เพื่อรักษาสัดส่วนในการใช้อำนาจหน้าที่บางอย่างร่วมกับสภาผู้แทนราษฎร ซึ่งมีจำนวน 500 คนได้อย่างเหมาะสมและมีประสิทธิภาพ

ส.ว.มาจากการสรรหาหรือแต่งตั้งโดยคณะกรรมการที่เป็นอิสระ มีวาระ 5 ปี และยังเปิดประตูให้แต่งตั้งปลัดกระทรวงกลาโหม ผบ.ทหารสูงสุด ผบ.ทบ.-ผบ.ทร.-ผบ.ทอ. และ ผบ.ตร. เข้ามาเป็น ส.ว.โดยตำแหน่ง ซึ่งเมื่อพ้นจากตำแหน่งข้าราชการ ก็ให้ผู้นั้นพ้นจาก ส.ว.และให้ผู้ดำรงตำแหน่งนั้นคนใหม่เข้ามาเป็นแทน

มีอำนาจหน้าที่พิทักษ์รัฐธรรมนูญ ดูการขับเคลื่อนปฏิรูปให้เป็นไปตามแผนยุทธศาสตร์ชาติ และให้มีบทบาทควบคุมการบริหารราชการแผ่นดิน เช่น อภิปรายทั่วไปเพื่อลงมติไว้วางใจหรือไม่ไว้วางใจ

สุดท้าย คสช.ออกตัวว่าอย่าได้หวาดระแวง คสช.จะสืบทอดอำนาจ เพราะ คสช.จะพ้นตำแหน่งและยุติอำนาจหน้าที่ตามโรดแม็ปและในร่างรัฐธรรมนูญ จะไม่เข้าไปก้าวก่าย แทรกแซงการจัดการเลือกตั้งและการจัดตั้งรัฐบาลใหม่ การประคับประคองสถานการณ์ต่อจากนั้นเป็นเรื่องของรัฐบาลใหม่และรัฐสภาใหม่

กรธ.จึงเริ่มขยับนับจากวันที่ 21 มี.ค.นี้ จะพิจารณาข้อเสนอของ คสช. วันที่ 23-26 มี.ค. นัดประชุมที่โรงแรมอิมพีเรียล หัวหิน บีช รีสอร์ท จ.ประจวบคีรีขันธ์ เพื่อพิจารณาทบทวนร่างรัฐธรรมนูญเป็นรายมาตรา

และข้อเสนอของ คสช.ที่ กรธ.จะเขียนลงบทเฉพาะกาลได้ระดับไหน นายชาติชาย ณ เชียงใหม่ โฆษก กรธ. ให้สัมภาษณ์ ทีมข่าวการเมือง ว่า ช่วงพิจารณาร่างรัฐธรรมนูญรอบสุดท้ายจะไปรื้อหลักคิดไม่ได้แล้ว แต่จะพิจารณาถ้อยคำและเขียนออกมาให้ไม่มีระหว่างบรรทัด

แต่ พอมาถึงวันที่ คสช.ส่งหนังสือปรับปรุงบทเฉพาะกาลในร่างรัฐธรรมนูญถึง กรธ.ตอนแรกก็ตกใจ พอตั้งหลักได้ในความเห็นส่วนตัวเห็นว่า คสช.เป็นรัฏฐาธิปัตย์ ต้องรับผิดชอบต่อบ้านเมือง บ้านเมืองจะดีหรือแย่ต้องรับผิดชอบ

คสช.มีอำนาจสั่งและคงเห็นแล้วว่าสถานการณ์ของประเทศยังไม่ปกติ เกรงถ้าใช้ร่างรัฐธรรมนูญที่ กรธ.กำลังทำ ในอนาคตจะไม่สามารถรับมือสถานการณ์ของประเทศที่จะเกิดขึ้นได้ เพราะร่างรัฐธรรมนูญของ กรธ. เอาไว้ใช้ในยามบ้านเมืองปกติ

หาก กรธ.เขียนตามที่ คสช.เสนอมา ต่อไปจะเป็นภาระหน้าที่ของ คสช.ที่จะต้องไปรณรงค์ให้ผ่านประชามติ ถ้าไม่ผ่านด่านนี้ รัฐบาล และ คสช.จะอยู่อย่างไร ประเทศไทยจะกลับมายุ่งอีก ปัญหาทั้งหลายที่สุมกองอยู่จะยิ่งแก้ไขยากขึ้นไปเรื่อยๆ

ในเบื้องต้นต้องมองสภาพความเป็นจริงของประเทศ ยอมบางเรื่องให้ประเทศเดินไปได้ ดีกว่าจะมายึดอัตตาของเรามันจะไม่คุ้ม

ฉะนั้นวันที่ 21 มี.ค.นี้ กรธ.จะพิจารณาข้อเสนอของ คสช. เพื่อไม่ให้กระทบกระเทือนบททั่วไปของร่างรัฐธรรมนูญ หรือกระทบกระเทือนกับบททั่วไปให้น้อยที่สุด

หรืออาจจะเขียนโดยไม่ไปยุ่งกับเนื้อหาในบททั่วไป เช่น เขียนไปเลยว่าในระหว่างนี้ 5 ปีไม่นำความในมาตรานั้น วรรคนั้นมาบังคับใช้ พอหมดจากนี้ก็กลับไปใช้มาตราเดิม จะได้ไม่ไปรื้อเนื้อที่เขียนมาแล้ว

ทั้งหมดจะเดินไปอย่างไรอยู่ภายใต้มุมคิด 2 แกนคิด แกนคิดแรกชั่งน้ำหนักระหว่างหลักการทางวิชาการในสิ่งที่เชื่อว่ามันจะเป็น และแกนคิดอีกด้านเป็นความเป็นจริงทางการเมือง การต่อสู้ทางการเมือง ปัญหาเศรษฐกิจ ปัญหาของบ้านเมืองที่เยอะแยะไปหมด

นักวิชาการด้านรัฐศาสตร์ก็คิดหาสิ่งที่ดีๆจากงานวิจัยจากในและต่างประเทศมาเป็นฐาน นำข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้น เชิญทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง การสำรวจทำโพลสอบถาม ข้อมูลจากสำนักงานสถิติแห่งชาติ

นำข้อมูลเหล่านั้นมาพิจารณาร่วมกันและเขียนไว้ในร่างรัฐธรรมนูญ ทั้งด้านสิทธิเสรีภาพ หน้าที่ของรัฐ นโยบาย การสร้างกลไกถ่วงดุลระหว่างฝ่ายนิติบัญญัติกับฝ่ายบริหาร กลไกของศาลยุติธรรม ศาลรัฐธรรมนูญ องค์กรอิสระที่จะเข้ามาถ่วงดุลให้เกิดความโปร่งใส บ้านเมืองเดินไปได้

ฉะนั้นข้อเสนอของ คสช.ที่ขอยกเว้นบางเรื่อง 5 ปี เช่น ที่มาของ ส.ว. แค่การสรรหา ส.ว.ก็เป็นประเด็นที่หนักอยู่แล้ว ยังจะต้องไปกำหนดอำนาจหน้าที่ให้ชัดเจนด้วยว่าจะเข้ามากำกับขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ประเทศอะไรบ้าง และจะเขียนอย่างไรที่ทำให้รัฐบาลจากการเลือกตั้งเข้ามาทำงานโดยไม่อึดอันจนเกินไป

ส่วนวิธีการเลือกตั้ง ส.ส.ควรใช้แบบบัตรเลือกตั้ง 2 ใบ สำหรับ ส.ส.แบบบัญชีรายชื่อ 150 คน และสำหรับ ส.ส.แบบแบ่งเขต 350 คน ซึ่งเป็นแบบเขตใหญ่จำนวนไม่เกิน 3 คน ผู้มีสิทธิเลือกตั้งแต่ละคนใช้สิทธิเลือกได้เพียง 1 คน

คสช.คงต้องการเปิดโอกาสให้พรรคเล็กๆได้แจ้งเกิด เพราะมองบ้านเมืองมีความแตกแยก มีหลายกลุ่มผลประโยชน์ จึงต้องการให้กลุ่มต่างๆได้รับเลือกตั้ง เพื่อเข้ามาคุยกันในสภาผู้แทนราษฎร น่าจะเดินหน้าไปสู่ความปรองดองกันได้

ส่วนตำแหน่งนายกรัฐมนตรี เสนอให้พรรคไหนมีเสียงข้างมากให้เสนอชื่อต่อที่ประชุมสภาฯ ถ้ายังเลือกไม่ได้ให้เชิญคนนอกเข้ามา เพื่อให้ ส.ส.500 คนโหวตเลือก เพราะร่างของ กรธ. ไม่ได้กำหนดเอาไว้ว่าเมื่อเปิดสภาแล้วจะต้องเลือกนายกฯให้ได้ภายในกี่วันกี่เดือน อาจทำให้เลือกนายกฯไม่ได้

ขณะที่แกนคิดที่ 2 เป็นการตัดสินใจของประชาชนในช่วงนี้ที่โยงไปถึงการลงประชามติร่างรัฐธรรมนูญ

ข้อเสนอของ คสช.เป็นเพียงจุดเริ่มต้นให้ประชาชนทั้งประเทศให้ความสนใจและประเมินประเทศไปพร้อมๆกันอีกครั้งหนึ่ง เป็นสารส่งข้อความบอกกับสังคมว่าบ้านเมืองยังไม่ปกติ ฝ่ายที่อยากได้ประชาธิปไตยมากๆย่อมไม่เห็นด้วยกับข้อเสนอดังกล่าว ขณะที่อีกฝ่ายเห็นด้วยกับข้อเสนอดังกล่าว

ฉะนั้นเมื่อ คสช.ส่งสัญญาณชัดเจน ทำให้ประชาชนเข้าใจปัญหาของบ้านเมืองชัดเจนขึ้น เพื่อเป็นข้อมูลนำไปตัดสินว่าจะเลือกทางเดินของประเทศแบบไหน

หากมองว่าเมื่อประเทศกลับไปเป็นประชาธิปไตยเต็มใบจะต้องเผชิญกับปัญหาต่างๆ ก็ลงประชามติคว่ำร่างรัฐธรรมนูญ หากมองว่าบ้านเมืองยังอยู่ในช่วงประคับประคองเปลี่ยนผ่านประชาธิปไตย ก็ลงประมติเห็นชอบร่างรัฐธรรมนูญ

แต่ไม่ว่าประชาชนจะคว่ำหรือหงายร่างรัฐธรรมนูญ ย่อมไม่เกี่ยวกับการร่างรัฐธรรมนูญ เพราะมันเลยช่วงเวลาดังกล่าวไปแล้ว

โดยเฉพาะสัญญาณหลังวันที่ 29 มี.ค. พอร่างรัฐธรรมนูญฉบับสมบูรณ์ออกมาปุ๊บ เชื่อว่าสังคมจะลืมเนื้อหาที่ กรธ.เขียนเอาไว้ แต่กระแสของสังคมจะตั้งคำถามว่า นับจากนี้บ้านเมืองจะเอาอย่างไรดี

ระหว่างรัฐธรรมนูญเป็นประชาธิปไตย 100 เปอร์เซ็นต์หรือเกือบ 100 เปอร์เซ็นต์

กับรัฐธรรมนูญแบบประคับประคองในช่วงเปลี่ยนผ่านประชาธิปไตย

การทำประชามติจะเป็นวันตัดสินว่าให้บ้านเมืองเดินไปทางไหน.

ทีมการเมือง