เรื่องราวที่น่าสนใจรับรู้ไว้สำหรับข้าราชการเพราะเมื่อถึงคราวที่เป็นเหตุการณ์ที่เป็นเรื่องราวในกรมหรือจังหวัดของตัวเองจะได้นำไปเทียบเคียงในการแก้ไขปัญหาได้

นางสาวยุพาพร เสรีวิวัฒนา นักประชาสัมพันธ์ชำนาญการ สำนักงานคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารของราชการ แจ้งผลการวินิจฉัยเรื่องราวที่ว่าหน่วยงานของรัฐอุทธรณ์ได้หรือไม่

ปกติหากประชาชนไปขอข้อมูลข่าวสารจากหน่วยงานของรัฐ แล้วหน่วยงานของรัฐปฏิเสธการเปิดเผยข้อมูลข่าวสาร ประชาชนย่อมสามารถใช้สิทธิอุทธรณ์ได้ตามพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ.2540

ปัญหามีอยู่ว่าถ้า ผู้อุทธรณ์ ไม่ใช่ ประชาชน แต่เป็น หน่วยงานของรัฐ อย่างในกรณีที่หน่วยงานของรัฐขอข้อมูลข่าวสารจากหน่วยงานของรัฐด้วยกัน แล้วได้รับการปฏิเสธ อย่างนี้หน่วยงานของรัฐผู้ขอข้อมูลข่าวสารจะใช้สิทธิอุทธรณ์ได้หรือไม่

ตัวอย่างที่เป็นจริงของเรื่องนี้ ผู้ว่าราชการจังหวัดกำแพงเพชร ได้มีหนังสือถึง ผู้จัดการธนาคารอาคารสงเคราะห์ สาขากำแพงเพชร ซึ่งเป็นรัฐวิสาหกิจ เพื่อขอข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับการกู้เงิน สถานะบัญชีเงินกู้ การนำส่งเงิน และอื่นๆที่เกี่ยวข้องของนาย ก. พร้อมรับรองสำเนาถูกต้อง

แต่ธนาคารอาคารสงเคราะห์ สาขากำแพงเพชร ปฏิเสธการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารตามคำขอ ผู้ว่าราชการจังหวัดกำแพงเพชรจึงมีหนังสือถึงคณะกรรมการวินิจฉัยการเปิดเผยข้อมูลข่าวสาร อุทธรณ์คำสั่งของธนาคารอาคารสงเคราะห์ สาขากำแพงเพชร ซึ่งเป็นหน่วยงานของรัฐตามพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ.2540 ที่ไม่เปิดเผยข้อมูลข่าวสารดังกล่าว

คณะกรรมการวินิจฉัยการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารสาขาสังคมการบริหารราชการแผ่นดินและการบังคับใช้กฎหมายพิจารณาคำอุทธรณ์แล้วเห็นว่า เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ.2540 ก็เพื่อให้ประชาชนมีโอกาสได้รับรู้ข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับการดำเนินการต่างๆของรัฐ เพื่อที่ประชาชนจะสามารถแสดงความคิดเห็นและใช้สิทธิทางการเมืองได้โดยถูกต้องกับความเป็นจริง เพื่อพัฒนาระบบประชาธิปไตยให้มั่นคงและจะยังผลให้ประชาชนรู้ถึงสิทธิหน้าที่ของตนอย่างเต็มที่ เพื่อที่จะปกปักรักษาประโยชน์ของตนได้

พระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ.2540 จึงเป็นกฎหมายที่ ให้สิทธิแก่ประชาชน ในการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารที่อยู่ในความครอบครองหรือควบคุมดูแลของหน่วยงานของรัฐ มิได้กำหนดสิทธิหน้าที่ ระหว่างหน่วยงานของรัฐด้วยกันในเรื่องข้อมูลข่าวสารของราชการ เพราะสิทธิการรับรู้ข้อมูลข่าวสารระหว่างหน่วยงานของรัฐด้วยกัน ย่อมเป็นไปตามกฎหมาย ระเบียบแบบแผนและธรรมเนียมการปฏิบัติราชการ รวมทั้งหลักการประสานราชการตามระบบบริหารราชการแผ่นดิน

ดังนั้น ผู้อุทธรณ์ซึ่งเป็นหน่วยงานของรัฐตามกฎหมาย จึงมิใช่ผู้ทรงสิทธิตามพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ.2540 คณะกรรมการวินิจฉัยการเปิดเผยข้อมูลข่าวสาร สาขาสังคมฯ จึงไม่มีอำนาจที่จะรับอุทธรณ์นี้ไว้พิจารณาวินิจฉัยได้ (สค 1/2558)

กรณีเช่นนี้ไม่ได้ใช้เฉพาะสิทธิอุทธรณ์เท่านั้น สิทธิร้องเรียนก็ใช้หลักการเช่นเดียวกัน ถ้ามีข้อสงสัย หรือต้องการหารือ ติดต่อได้ที่สำนักงานคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารของราชการ สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี ทำเนียบรัฐบาล โทร.02–283–4678 หรือ www.oic.go.th

“ซี.12”