เลาะรั้วเกษตร : พ.ร.บ.คุ้มครองพันธุ์พืช

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/303584

281225166

เลาะรั้วเกษตร : พ.ร.บ.คุ้มครองพันธุ์พืช

วันศุกร์ ที่ 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2560, 06.00 น.

ช่วงนี้เปิดเว็บไซต์ของกรมวิชาการเกษตร จะพบแบนเนอร์ เกี่ยวกับ ร่างพ.ร.บ.คุ้มครองพันธุ์พืช ที่กำลังเปิดรับฟังความคิดเห็นจนถึงวันที่ 20 พฤศจิกายนนี้….คงจำกันได้ว่า เมื่อสัก 1 เดือนที่ผ่านมา บรรดาเอ็นจีโอทั้งหลายต่างพากันคัดค้านการแก้ไข พ.ร.บ.คุ้มครองพันธุ์พืช โดยชูประเด็นว่าเกษตรกรที่ซื้อพันธุ์พืชมาจากบริษัท ถ้าปลูกแล้วและเก็บพันธุ์นั้นไปปลูกต่อเหมือนอย่างที่เคยทำๆ กันมานั้น เกษตรกรอาจจะมีความผิดได้รับโทษถึงจำคุก

นอกจากนี้ยังมีการพาดพิงไปถึงว่า การแก้ไข พ.ร.บ.ครั้งนี้ เป็นไปเพื่อเอาใจสหรัฐอเมริกา และเพื่อประโยชน์ของบริษัทเมล็ดพันธุ์พืชยักษ์ใหญ่…..ช่างคิดจริง…….

เมื่อกระแสต้านแรง กรมวิชาการเกษตรไม่ทันตั้งตัว ไม่ได้เตรียมข้อมูลที่จะตอบโต้เอ็นจีโอผู้คัดค้าน อธิบดีกรมวิชาการเกษตร สุวิทย์ ชัยเกียรติยศ จึงตัดสินใจชะลอเรื่องนี้ และเปิดโอกาสให้สาธารณชนแสดงความคิดเห็น ทั้งๆ ที่การแก้กฎหมายครั้งนี้ได้ผ่านขั้นตอนนี้ไปแล้ว….

อย่างไรก็ตาม ยังพอมีเวลาสำหรับท่านที่สนใจจะแสดงความคิดเห็นผ่านช่องทางต่างๆ ที่ระบุไว้ที่แบนเนอร์ดังกล่าวข้างต้น ทั้งเว็บไซต์ของกรมวิชาการเกษตร www.doa.go.th อี-เมลของสำนักคุ้มครองพันธุ์พืช pvpo@doa.in.th โทรศัพท์หมายเลข 0-2940-7214 จดหมายส่งถึง สำนักคุ้มครองพันธุ์พืช กรมวิชาการเกษตร ถ.พหลโยธิน เขตจตุจักร กทม.10900 หรือท่านที่อยู่ต่างจังหวัดจะยื่นเอกสารด้วยตนเองก็ได้ที่สำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตรเขต หรือศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตร ที่มีในจังหวัดของท่านก็ได้

ในแบนเนอร์นั้นระบุว่า “ทุกความคิดเห็นมีความสำคัญจะถูกนำมาประมวลอีกครั้งหนึ่ง” แต่ไม่ได้บอกว่าประมวลแล้วจะนำไปปรับปรุงแก้ไขเปลี่ยนแปลงอะไรอีกหรือไม่ หรือเป็นเพียงการยื้อเวลาให้ความแรงของกระแสการคัดค้านบรรเทาลง และกรมวิชาการเกษตรได้ตั้งหลักอย่างมั่นคง

ช่วงที่เปิดโอกาสให้แสดงความคิดเห็นนี้ ก็ได้รับข้อความจากไลน์ของคนที่เคารพนับถือ ซึ่งก็คงแชร์ต่อๆ กันมา แต่เห็นว่าเป็นความคิดเห็นที่น่าสนใจ และคนที่แสดงความคิดเห็นก็ไม่ใช่อื่นไกล มีชื่อว่า อดิศักดิ์ ศรีสรรพกิจ…อดีตเลขาธิการ ส.ป.ก. ที่เคยโกนศีรษะประท้วงความไม่ถูกต้องมาแล้ว แต่มาเกษียณอายุราชการที่ตำแหน่งอธิบดีกรมวิชาการเกษตร หน่วยงานที่ดูแล พ.ร.บ. ฉบับนี้นั่นเอง

สิ่งที่อดีตอธิบดีกรมวิชาการเกษตรยืนยัน คือ ข้าราชการกรมวิชาการเกษตรที่เกี่ยวข้อง ต่างมองประโยชน์ส่วนรวมของประเทศเป็นสำคัญ ไม่มีผลประโยชน์จากบริษัทต่างๆ อย่างที่ถูกกล่าวหา ไม่มีเลศนัยที่จะแอบเข้าเป็นภาคีในอนุสัญญาระหว่างประเทศเพื่อการคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่ หรือ UPOV เพราะเป็นไปไม่ได้ที่เรื่องการเข้าเป็นภาคีอนุสัญญาระหว่างประเทศใดๆ จะไม่ผ่านรัฐสภา

ต่อประเด็นที่วิพากษ์วิจารณ์กันหนักและว่ากันไปต่างๆ นานา คือ เรื่อง สิทธิของเกษตรกร เมื่อซื้อพันธุ์พืชไปปลูกแล้วจะสามารถเก็บพันธุ์นั้นไปปลูกต่อในปีต่อๆ ไปได้หรือไม่ ความคิดเห็นของอดีตอธิบดีกรมวิชาการเกษตร อดิศักดิ์ ศรีสรรพกิจ คือ ถ้าเป็นพันธุ์พืชทั่วไปที่มีอยู่แล้ว ไม่ใช่พันธุ์พืชที่พัฒนาปรับปรุงขึ้นมาใหม่ และนำไปจดทะเบียนคุ้มครอง เกษตรกรสามารถเก็บไปปลูก ขาย หรือแจกจ่ายได้กฎหมายไม่ได้ห้ามไว้สำหรับพันธุ์พืชทั่วไป

แต่ถ้าเป็นพันธุ์พืชใหม่ที่จดทะเบียน คุ้มครองแล้ว ในมาตร 35 วรรคหนึ่ง ของ พ.ร.บ. คุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. 2542 ระบุว่า ถ้าซื้อมาอย่างถูกต้องก็สามารถเก็บไปปลูกต่อได้ ผลผลิตก็สามารถนำไปขายได้ แต่ต้องไม่กระทำการใดๆ ให้เข้าข่ายว่าเป็นการปลูกเพื่อขยายพันธุ์ หรือ ปลูกเพื่อขายต่อเป็นเมล็ดพันธุ์ ไม่ใช่เมล็ดเพื่อการบริโภค

ส่วนประเด็นที่ว่า มีการแก้ไขขยายการผูกขาดให้กับบริษัทเมล็ดพันธุ์ยักษ์ใหญ่นั้น เป็นการขยายเวลาการคุ้มครองให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากล เหมือนอย่างที่ประเทศอื่น ๆ เขาทำกัน มีการเพิ่มการคุ้มครองไปถึงผลผลิตและผลิตภัณฑ์ก็เพื่อปกป้องผลประโยชน์ให้กับเจ้าของพันธุ์จริงๆ ในกรณีที่ได้ผลผลิตจากพันธุ์ที่ลักลอบมาปลูก หรือผลิตภัณฑ์ที่ทำจากผลผลิตที่มาจากพันธุ์ที่ลักลอบมา…ประเด็นนี้น่าจะมีประโยชน์ต่อผู้ที่เป็นเจ้าของพันธุ์ไม่ว่าจะเป็นคนธรรมดา บริษัทเล็ก หรือบริษัทยักษ์ใหญ่เพียงไร

ยังมีอีกหลายประเด็นที่เอ็นจีโอเห็นแย้งกับร่างที่แก้ไข และท่านอดิศักดิ์ ได้ให้ความเห็นไว้…..ยังเหลือเวลาอีกไม่กี่วันก็จะครบกำหนดของ
การเปิดโอกาสให้แสดงความคิดเห็นแล้ว ไว้รอดูว่ากรมวิชาการเกษตรจะทำอย่างไรกับข้อคิดเห็นดังกล่าว

แว่นขยาย

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s