แพทย์เตือนพ่อแม่ผู้ปกครอง ระวังโรคไตในเด็กที่เพิ่มสูงมากจนน่าตกใจ ซึ่งหากไม่รีบรักษาหรือป้องกัน ก็อาจนำไปสู่สภาวะไตวายระยะสุดท้าย ชี้สาเหตุจากการรับประทานอาหารรสเค็มจัด อาหารฟาสต์ฟู้ดที่มีส่วนผสมของไขมันสูง น้ำตาลสูง และเกลือสูง หรือรับประทานอาหารในปริมาณที่มากเกินไปและไม่ออกกำลังกายจนส่งผลเสียต่อการทำงานของไตในเด็กนั่นเอง

ผศ.นพ.ขวัญชัย ไพโรจน์สกุลภาควิชากุมารเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี กล่าวว่าโดยทั่วไปถ้าเราพูดถึงผู้ป่วยโรคไต ส่วนใหญ่จะนึกถึงแต่ผู้สูงอายุที่มีโรคเรื้อรัง เช่น โรคเบาหวานและโรคความดันซึ่งโรคเหล่านี้จะมาพร้อมกับภาวะไตวายจึงจำเป็นต้องได้รับการฟอกไต และส่วนใหญ่น้อยคนนักที่จะทราบว่าโรคไตก็สามารถเป็นในเด็กได้ ซึ่งถ้าหากไม่รีบรักษาหรือป้องกันก็อาจนำไปสู่สภาวะไตวายระยะสุดท้าย

“สาเหตุสำคัญของโรคไตในเด็กเกิดขึ้นกับช่วงอายุของเด็ก สามารถแยกได้เป็น2 ประเภท ได้แก่ โรคไตในเด็กแรกเกิด ซึ่งเกิดจากความผิดปกติของรูปร่างไตตั้งแต่กำเนิด การอุดกั้นของทางเดินปัสสาวะทำให้เกิดภาวะไตบวมน้ำ สาเหตุของโรคไตในเด็กเล็ก มักเป็นจากการติดเชื้อหรือภาวะกรวยไตอักเสบ การไหลย้อนของปัสสาวะไปที่ไต และโรคไตสำหรับเด็กโตเกิดจากการอักเสบของไต โดยมาจากโรคภูมิคุ้มกันต่างๆ เช่น โรคไตอักเสบเนโฟรติก (nephrotic syndrome) โรคไตอักเสบจากเอสแอลอี (lupus nephritis) โรคไตอักเสบชนิดไอจีเอ (IgA nephropathy) ในส่วนสาเหตุอื่นๆ ที่พบในเด็กโตได้แก่ ความดันเลือดสูงโรคเบาหวาน และภาวะอ้วน”

อาการของโรคไตในเด็กจะมีความแตกต่างกัน เพราะขึ้นอยู่กับชนิดของโรคไตด้วย เช่น ผู้ป่วยที่มีอาการไข้สูง ปัสสาวะแสบขัดปวดท้องน้อย มักเป็นจากการติดเชื้อที่ไต ผู้ป่วยที่มีอาการบวม ปัสสาวะเป็นเลือด หอบเหนื่อยและซีดลง อาการเหล่านี้เกิดจากการอักเสบของไตอย่างไรก็ตามผู้ป่วยที่เป็นโรคไตบางชนิดมักจะไม่มีอาการ แต่จะตรวจพบโดยบังเอิญ เช่นตรวจพบไตบวมน้ำระหว่างที่อยู่ในครรภ์มารดา (prenatal hydronephrosis)

“การรักษาโรคไตในเด็กจะต้องขึ้นอยู่กับชนิดของโรคไต สำหรับผู้ป่วยที่ติดเชื้อที่ไต จะต้องเข้ารับการรักษาโดยใช้ยาปฏิชีวนะหรือการรักษา โดยใช้ยากดภูมิคุ้มกันบางชนิดเพื่อรักษาการอักเสบของไต เพื่อฆ่าเชื้อที่เกิดขึ้น แต่สำหรับผู้ป่วยบางรายที่มีการอุดกั้นสิ่งของตรงบริเวณทางเดินปัสสาวะหรือการไหลย้อนของปัสสาวะที่รุนแรง ในกรณีแบบนี้ควรได้รับการผ่าตัดแก้ไขโดยศัลยแพทย์เด็กด้านระบบทางเดินปัสสาวะก่อน จึงสามารถรับยาปฏิชีวนะได้ ถึงแม้ว่าในปัจจุบันวิทยาการทางการแพทย์จะมีความทันสมัยและก้าวหน้าไปมาก แต่โรคไตบางชนิดก็ยังหาสาเหตุของการเกิดโรคไตไม่ได้ อาทิ โรคไตเนโฟรติก โรคไตอักเสบชนิดไอจีเอหรือเอสแอลอีนั่นเอง”

ผศ.นพ.ขวัญชัย กล่าวต่อว่า ในส่วนของการป้องกันและลดความเสี่ยงสำหรับโรคไตมีดังนี้ โรคอ้วน ความดันเลือดสูงและเบาหวานมักพบร่วมกันได้ โดยในปัจจุบันเด็กนิยมบริโภคอาหารที่มีไขมันสูงและเกลือสูง ซึ่งทำให้อ้วนความดันเลือดสูงและมีโรคเบาหวานตามมา เด็กที่มีลักษณะอ้วนท้วนสมบูรณ์มากเกินไป อาจจะยังไม่มีภาวะเหล่านี้ในวัยเด็ก แต่จะเริ่มพบโรคแทรกซ้อนเหล่านี้เมื่อเข้าสู่วัยรุ่นหรือวัยทำงาน ซึ่งภาวะดังกล่าวสามารถป้องกันได้ด้วยการควบคุมน้ำหนัก ลดการรับประทานอาหารที่มีรสเค็ม รสหวาน รวมถึงการออกกำลังกายอยู่เสมอ โรคติดเชื้อที่ไต สามารถป้องกันได้ด้วยการไม่กลั้นปัสสาวะ รับประทานอาหารที่มีกากใยสูงและดื่มน้ำปริมาณที่มากขึ้นเพื่อไม่ให้ท้องผูกเนื่องจากว่าการที่มีท้องผูกเรื้อรัง จะทำให้ระบบการขับถ่ายปัสสาวะผิดปกติไปด้วย อีกทั้งยังเสี่ยงต่อการติดเชื้อที่ไตอีกด้วย

“โรคไตหลายชนิดสามารถป้องกันได้ด้วยการลดปัจจัยเสี่ยงต่างๆ เพียงแค่ไม่กลั้นปัสสาวะมีการควบคุมน้ำหนักที่เหมาะสม หลีกเลี่ยงอาหารเค็ม หวาน มันและหมั่นออกกำลังกายอยู่เสมอ เพียงเท่านี้ก็จะห่างไกลจากโรคไตของผู้ใหญ่และโรคไตในเด็ก ได้แล้ว แต่สำหรับโรคไตบางชนิดที่ไม่สามารถป้องกันได้ ควรต้องได้รับการตรวจตั้งแต่เนิ่นๆ ก็สามารถควบคุมอาการของโรคไตได้ง่าย”

เพื่อเป็นการเผยแพร่ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับโรคไตในเด็ก สมาคมโรคไตแห่งประเทศไทยได้เตรียมจัดกิจกรรมงาน “วันไตโลก” (World Kidney Day) และการจัดงานสัปดาห์วันไตโลก ประจำปี 2559 ภายใต้คำขวัญ “โรคไตเป็นได้ตั้งแต่เด็ก รู้แต่เล็กป้องกันได้” ซึ่งจะจัดขึ้นในวันอาทิตย์ที่ 13 มีนาคม 2559 ณ Atrium Zoneชั้น 1 ศูนย์การค้าเซ็นทรัลเวิลด์ ถนนราชประสงค์ตั้งแต่เวลา 10.00-19.00 น. ผู้ที่สนใจเข้าร่วมงานไม่เสียค่าใช้จ่ายใดๆ ทั้งสิ้น โดยในปีนี้สมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย ได้เน้นการรณรงค์โรคไตในเด็กเป็นสำคัญ เนื่องจากในปัจจุบันมีผู้ป่วยเด็กป่วยเป็นโรคไตจำนวนมาก สาเหตุเนื่องจากมีการรับประทานเค็มในเด็กเกินความพอดีอยู่ทั่วประเทศ