ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า
http://www.naewna.com/local/199541
“ทรัพยากรดิน”เป็นทรัพยากรธรรมชาติที่ทดแทนหรือรักษาไว้ได้ แต่การเกิดทดแทนตามธรรมชาติอาจต้องใช้เวลานานมากกว่าจะได้ดินหนา 2-3 ซม. เพราะธรรมชาติต้องใช้เวลาสร้างถึง 100-1,000 ปี ฉะนั้นมนุษย์จึงจำเป็นต้องรู้จักเข้าใจในคุณค่าของดิน รวมถึงดูแลรักษาดินให้คงคุณภาพได้ โดยใช้ประโยชน์ให้เหมาะสม พร้อมกับมีการปรับปรุงบำรุงและอนุรักษ์ดินอย่างถูกต้องตามหลักวิชาการ เพื่อรักษาความอุดสมบูรณ์ของดินให้สามารถใช้งานตลอดไป
จากอดีตจนถึงปัจจุบัน มนุษย์มีการใช้ทรัพยากรดินเพื่อการเกษตรมาโดยตลอด เช่น เพาะปลูก เลี้ยงสัตว์ เป็นที่กักเก็บแหล่งน้ำ
ตลอดจนเป็นรากฐานของเส้นทางคมนาคมและที่อยู่อาศัย ดังนั้น “ดิน” จึงเป็นสำคัญทางการเกษตร เป็นปัจจัยหลักต่อการเจริญเติบโตของพืช เป็นแหล่งให้ธาตุอาหารและน้ำแก่พืช เป็นที่ยึดเกาะของรากให้พืชทรงตัวอยู่ได้ และเป็นที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิตในระบบนิเวศน์ ฉะนั้นเรื่องของการพัฒนาที่ดินจึงเป็นเรื่องสำคัญ
หลักการพัฒนาที่ดินสามารถแบ่งออกได้เป็น 2 อย่าง ดังนี้ 1.การพัฒนาที่ดินในพื้นที่ที่ยังไม่เคยใช้ประโยชน์ให้มาอยู่ในรูปที่ใช้ประโยชน์ในกิจกรรมต่างๆ เช่น การพัฒนาเพื่อการเกษตร อุตสาหกรรม พาณิชยกรรม และที่อยู่อาศัย โดยจะต้องไม่ส่งผลกระทบต่อสภาพแวดล้อม ถ้าจะส่งผลกระทบต้องจัดการให้ส่งผลกระทบน้อยที่สุด 2.การพัฒนาที่ดินใช้ประโยชน์อยู่แล้วให้ได้รับประโยชน์หรือผลตอบแทนอย่างเหมาะสม และใช้ได้อย่างยั่งยืน ประกอบด้วยการใช้ที่ดินให้สอดคล้องกับคุณภาพหรือความเหมาะสมของดิน การอนุรักษ์ดินและปรับปรุงดินด้วยวิธีการต่างๆ
เมื่อประเทศไทยเป็นประเทศเกษตรกรรมที่ใช้ “ทรัพยากรดิน” เป็นพื้นฐานหลักในการประกอบอาชีพตั้งแต่อดีตในสมัยกรุงสุโขทัย กรุงศรีอยุธยา จนถึงยุคกรุงรัตนโกสินทร์ รัฐบาลไทยจึงตระหนักถึงความสำคัญของทรัพยากรดินต่อภาคการเกษตร จึงได้จัดตั้ง “กรมพัฒนาที่ดิน” ขึ้นมาเป็นหน่วยงานหลักกำกับดูแลภารกิจ เมื่อปี 2506 ภายใต้กระทรวงพัฒนาการแห่งชาติ และย้ายมาสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ในปี 2515 พร้อมกับเริ่มต้นภารกิจจัดทำฐานข้อมูลทรัพยากรดินและที่ดินของประเทศไทย เพื่อนำมาวิเคราะห์และกำหนดนโยบายแผนการใช้ที่ดิน รวมทั้งศึกษา วิจัย ค้นคว้าทดลองเพื่อนำไปใช้ในการพัฒนาที่ดิน การอนุรักษ์ดินและน้ำ ฟื้นฟูและปรับปรุงบำรุงดินที่มีปัญหา ตลอดจนการส่งเสริมเผยแพร่ความรู้ในเรื่องการพัฒนาที่ดิน ให้แก่เกษตรกรและประชาชนทั่วไปเป็นวงกว้างมาจนถึงปัจจุบัน
