ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/242375

วันจันทร์ ที่ 31 ตุลาคม พ.ศ. 2559, 06.00 น.

นางสาวจริยา สุทธิไชยา เลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) เปิดเผยว่า สศก. ได้ทำการสำรวจและประเมินประสิทธิภาพการบริหารจัดการกิจกรรมโลจิสติกส์และโซ่อุปทานในพื้นที่ อ.พรานกระต่าย จ.กำแพงเพชร ซึ่งเป็นพื้นที่ภายใต้ระบบส่งเสริมการเกษตรแปลงใหญ่ หรือ แปลงใหญ่ประชารัฐ โดยการสัมภาษณ์ วิเคราะห์ เปรียบเทียบการประเมินด้าน
โลจิสติกส์สินค้าเกษตรตลอดโซ่อุปทาน ตั้งแต่ต้นทางถึงปลายทาง ครอบคลุม 9 กิจกรรมหลัก ใน 3 มิติ คือ มิติต้นทุน มิติเวลา และมิติความน่าเชื่อถือ

โดยผลการประเมินประสิทธิภาพด้านโลจิสติกส์พืชผักใน 3 มิติ ที่สำคัญ พบว่า 1.มิติต้นทุน การขนส่งเป็นต้นทุนที่เกษตรกรและสถาบันเกษตรกรรับภาระมากที่สุด โดยเกษตรกรสมาชิกมีต้นทุนขนส่งร้อยละ 0.59 ขณะที่สหกรณ์มีต้นทุนขนส่งร้อยละ 8.27 ของยอดขาย เนื่องจากเกษตรกรขนส่งไปยังที่ทำการกลุ่มซึ่งอยู่ไม่ไกลจากบ้าน รวมทั้งบางรายให้กับพ่อค้าคนกลางที่มารับซื้อถึงบ้าน ขณะที่สหกรณ์ต้องขนส่งไปยังตลาดทั้งภายในจังหวัด จังหวัดข้างเคียง และ กทม. ต้นทุนจึงสูงกว่าเกษตรกร

2.มิติเวลา ระยะเวลาการเก็บเกี่ยว รวบรวม คัดแยกและบรรจุ ก่อนขนส่ง โดยเกษตรกรและสหกรณ์สามารถดำเนินการได้ภายใน 24 ชั่วโมง ตามคำสั่งซื้อของลูกค้า ซึ่งเกษตรกรสมาชิกใช้เวลาเก็บเกี่ยวและรวบรวมผลผลิต (คละเกรด) ประมาณ 4 ชั่วโมง ขณะที่สหกรณ์ใช้เวลารวบรวม ทำความสะอาด คัดแยกเกรด และบรรจุภัณฑ์ ประมาณ 6 ชั่วโมง ส่วนระยะเวลาขนส่ง เกษตรกรใช้เวลาขนส่งผักไปยังสหกรณ์ หรือพ่อค้าในหมู่บ้าน ประมาณ 15 นาที ขณะที่สหกรณ์ใช้เวลาขนส่งผักไปยังลูกค้าไม่เกิน 2 ชั่วโมง

3.มิติความน่าเชื่อถือ อัตราความสูญเสียของผลผลิตตั้งแต่ระดับฟาร์มจนถึงปลายทาง เกษตรกรมีความสูญเสียของผลผลิตประมาณร้อยละ 4 ขณะที่สหกรณ์มีความสูญเสียร้อยละ 3 ต่อยอดขาย สาเหตุหลักมาจากที่เกษตรกรเก็บเกี่ยวผลผลิตที่ไม่ได้ขนาด และเสียหายบอบช้ำจากการบรรจุภัณฑ์และขนส่ง

ทั้งนี้ผู้ที่เกี่ยวข้องมีข้อเสนอแนะในการบริหารจัดการโลจิสติกส์ว่า ภาครัฐควรดำเนินมาตรการต่างๆ อาทิ สนับสนุนกลุ่มเกษตรกรให้พัฒนาโรงคัดแยก/บรรจุมีมาตรฐานสูงขึ้น รวมถึงเครื่องจักรกลการเกษตร เช่น รถไถพรวน เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและการตลาด ควรมีแผนบริหารจัดการสินค้าเกษตร การขยายพื้นที่ปลูก การทำเกษตรพันธสัญญา ให้มีความเหมาะสมและเป็นธรรม