ภูมิบ้านภูมิเมือง : ‘บ้านน้ำเค็ม’ พิพิธภัณฑ์กลางแจ้งสึนามิแห่งแรก

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/lady/251487

วันอาทิตย์ ที่ 8 มกราคม พ.ศ. 2560, 06.00 น.

ธรณีพิบัติทางธรรมชาติ “สึนามิ” เป็นครั้งแรกแถบจังหวัดชายฝั่งทะเลอันดามันเมื่อวันที่ 26 ธันวาคม 2547 เวลา 07.58 น. นั้นถือเป็นแผ่นดินไหวใต้ทะเลที่ร้ายแรงและสูญเสียมากที่สุด กระทรวงวัฒนธรรม ได้ให้ความสำคัญต่อเหตุการณ์ดังกล่าวที่จำเป็นอย่างยิ่งต่อการบันทึกประวัติศาสตร์และฟื้นฟูชุมชนที่ได้รับผลกระทบจากธรณีพิบัติภัย จึงริเริ่มโครงการก่อสร้างอาคารพิพิธภัณฑ์กลางแจ้งธรณีพิบัติภัยสึนามิขึ้น ณ สถานที่เกิดเหตุ บ้านนํ้าเค็ม จังหวัดพังงาเพื่อเป็นอนุสรณ์สถานและแหล่งเรียนรู้วิถีชีวิตวัฒนธรรม นายวีระ โรจน์พจนรัตน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม ผู้สนับสนุนมาแต่เริ่มต้นและเป็นประธานพิธีบำเพ็ญกุศล 3 ศาสนา ในโอกาสครบรอบ 12 ปี ของเหตุการณ์ธรณีพิบัติภัยสึนามินั้นได้เปิดโครงการก่อสร้างพิพิธภัณฑ์กลางแจ้งธรณีพิบัติภัยสึนามิ ณ เรือประมงเกยตื้น บ้านนํ้าเค็ม ต.บางม่วงอ.ตะกั่วป่า จ.พังงา ขึ้นเมื่อวันที่ 24 ธันวาคม 2559

พิพิธภัณฑ์กลางแจ้งในสถานที่เหตุการณ์จริงแห่งนี้ได้มี นายพรธรรม ธรรมวิมลภูมิ สถาปนิกสำนักสถาปัตยกรรมกรมศิลปากรและคณะได้ออกแบบให้มีประโยชน์ต่อการเรียนรู้และฟื้นฟูพื้นที่ให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวสำคัญ โดยมีการดำเนินงานเป็นระยะ กล่าวคือในปีพ.ศ.2558 นั้นได้จัดซื้อเรือประมง 2 ลำ ที่ถูกคลื่นยักษ์สึนามิซัดมาเกยตื้นกลางชุมชนบ้านน้ำเค็มจากองค์การบริหารส่วนตำบลบางม่วง พร้อมจัดตั้งงบประมาณในการย้ายและปรับปรุงเรือ รวมทั้งปรับพื้นที่บริเวณที่ตั้งเรือในที่ดิน จำนวน 5 ไร่ ให้เป็นภูมิสัญลักษณ์ที่จะมีศักยภาพในเรื่องของวัฒนธรรมและการท่องเที่ยว ให้เป็นแหล่งเรียนรู้ในเหตุการณ์สึนามิ ที่เกี่ยวกับวิถีชีวิตวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์

ระยะที่สองจะมีการก่อสร้างอาคารพิพิธภัณฑ์กลางแจ้งธรณีพิบัติภัยสึนามิขึ้นโดยได้รับงบประมาณให้ดำเนินการในปี 2560 ด้วยงบประมาณทั้งสิ้น 64.8 ล้านบาทเป็นงบผูกพัน 2 ปี (2560-2561) โดยแบ่งเป็น จำนวน 12.8 ล้านบาท ปี 2560 และจำนวน 52 ล้านบาท ในปี 2561 ซึ่งได้ออกแบบตัวอาคารเสร็จเรียบร้อยแล้ว ซึ่งอยู่ระหว่างจัดหาผู้รับจ้างในการก่อสร้าง เมื่อสร้างเสร็จแล้วจะของบตกแต่งภายในเพื่อจัดนิทรรศการในปี 2561 อีก 30 ล้านบาท เพื่อมอบให้กับจังหวัดพังงา และ อบต.บางม่วงเป็นผู้ดูแลให้เป็นแหล่งเรียนรู้ และจัดกิจกรรมและเป็นแหล่งท่องเที่ยวสร้างรายได้สู่ชุมชนต่อไป

พิพิธภัณฑ์กลางแจ้งธรณีพิบัติสึนามิแห่งนี้ นอกจากจะเป็นอนุสรณ์สถานจากเหตุการณ์ภัยพิบัติสึนามิแล้วยังเป็นหอเตือนภัยและพื้นที่หลบภัย ทั้งยังเป็นสถานที่จารึกรายชื่อ ผู้ที่ประสบภัยพิบัติในครั้งนั้นบนผนังโลหะด้านนอกอาคาร ส่วนภายในเป็นศูนย์ข้อมูลการด้านวัฒนธรรมและการท่องเที่ยวของบ้านนํ้าเค็มและพื้นที่ใกล้เคียง รวมทั้งจัดให้มีพื้นที่สำหรับร้านค้าผลิตภัณฑ์ชุมชนเพื่อเป็นการส่งเสริมอาชีพให้กับพี่น้องบ้านนํ้าเค็มด้วย โดยให้ลักษณะของตัวอาคารพิพิธภัณฑ์ได้มีการผสมผสานภูมิทัศน์วัฒนธรรมพื้นถิ่น รูปทรงอาคารได้แนวคิดจากอุปกรณ์ทำกิน ในวิถีชีวิตประจำวันของชาวบ้านซึ่งประกอบอาชีพประมงเป็นส่วนใหญ่โดยมีเรือทั้งสองลำเป็นฉากหลังที่บอกเล่าเรื่องราวให้ชัดเจนยิ่งขึ้น นับเป็นแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมอีกรูปแบบหนึ่งที่สามารถให้สาระการเรียนรู้ด้านศิลปวัฒนธรรม สังคม สถาปัตยกรรมพื้นถิ่น และวิถีชีวิตชาวบ้าน อันมีผลต่อศักยภาพการพัฒนาที่ยั่งยืนของชุมชนแผ่นดินไหวในมหาสมุทรอินเดีย พ.ศ.2547 ที่มีศูนย์กลางอยู่ลึกลงไปในมหาสมุทรอินเดีย ใกล้ด้านตะวันตกของตอนเหนือเกาะสุมาตรา ประเทศอินโดนีเซีย ซึ่งแรงสั่นสะเทือนจากแผ่นดินไหว ทำให้เกิดความเสียหายบนเกาะสุมาตรา และผลกระทบไปถึงชายฝั่งทะเลแถบภาคใต้ของประเทศไทยด้วย เป็นพิพิธภัณฑ์แห่งแรกของอาเซียนที่เน้นเรื่องนี้โดยตรง

 

Leave a comment