แบบนี้ไม่เรียก “อัปยศ” ก็ไม่รู้จะเรียกว่าอะไร

เมื่อวันที่ 14 กุมภาพันธ์ เห็นข่าวนายกรัฐมนตรี “พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา” ออกมาปรามกลุ่มประชาชนที่คัดค้านการก่อสร้าง “โรงไฟฟ้าถ่านหิน” จ.กระบี่ ไม่ให้เดินทางมาชุมนุมที่ทำเนียบรัฐบาลในวันที่ 17 กุมภาพันธ์ ตามที่มีการประกาศดีเดย์กัน

“ขอร้องว่าอย่ามาเดินขบวนกันช่วงเวลานี้ เดี๋ยวจะมีปัญหาทางกฎหมาย ผมขอเตือนไว้ก่อน เพราะการเดินขบวนคุณขออนุญาตกันหรือยัง เพราะมีคำสั่ง คสช. และกฎหมายอยู่ นี่คือปัญหาประเทศไทยทั้งที่มีกฎมายก็ยังจะทำ แล้วมาอ้างประชาธิปไตย ที่ผ่านมาคนอื่นเขาเดือดร้อนหรือไม่ ถ้ามันสร้างไม่ได้ แล้วภาคใต้มีพลังงานไฟฟ้าไม่พอใช้จะทำอย่างไร”

นี่เป็นคำขู่ของนายกฯที่ผมไม่แน่ใจว่าจะมีใครที่ไหนกลัวหรือไม่ แต่โดยส่วนตัวเชื่อว่า “ไม่มี” เพราะปัญหาการก่อสร้างโรงไฟฟ้าถ่านหินกระบี่ที่เกิดขึ้น แท้จริงแล้วก็เกิดจากความ “ไม่โปร่งใส” ของรัฐบาลเอง

ไม่รู้ว่านายกฯยังจำได้หรือเปล่าว่าเมื่อปี 2558 เป็นนายกฯเองนั่นแหละที่สั่งให้ตั้ง “คณะกรรมการไตรภาคี” มาศึกษาว่า
จ.กระบี่ สามารถพึ่งพา “พลังงานหมุนเวียน” ตามข้อเสนอของชาวบ้านที่ไม่เอาโรงไฟฟ้าถ่านหินได้จริงหรือไม่

ทุกอย่างก็ทำท่าจะไปได้ดี เพราะในขณะที่การศึกษากำลังจะได้ข้อสรุป แต่จู่ๆเดือนสิงหาคม ปีที่แล้ว ก็กลับมีการสั่งเบรกการทำงานของคณะกรรมการไตรภาคีไปอย่างไม่มีปี่มีขลุ่ย ทำให้ทุกอย่างต้องกลับไปที่จุดเดิม คือ การกลับมา “เผชิญหน้ากัน” อีกครั้งระหว่างชาวบ้านกับรัฐ ซึ่งแม้ใครจะคิดว่า “พล.อ.สกนธ์ สัจจานิตย์” ในฐานะประธานคณะกรรมการชุดนี้เป็นต้นตอสำคัญของเหตุครั้งนี้ แต่สำหรับผมกลับรู้สึกว่าคนที่สั่งให้ล้มจริงๆ ต้องเป็นใครที่ใหญ่กว่าหรือไม่ เพราะ พล.อ.สกนธ์ คงไม่คิดจะลุกขึ้นมาหักหาญ “คำสั่ง” ของนายกฯเป็นแน่

อย่างไรก็ตาม ไม่ว่าจะเป็นใครที่ออกคำสั่งล้มการทำงานของคณะกรรมการไตรภาคี แต่สิ่งหนึ่งที่เกิดขึ้นมาแล้ว คือ เวลานี้ชาวบ้านทุกคนต่างกำลังรู้สึกว่าถูก “หักหลัง” เพราะรัฐบาลตั้งธงไว้อยู่แล้วว่า “จะเอาให้ได้” กับโรงไฟฟ้าถ่านหิน ดังนั้นทางออกจึงมีอยู่ทางเดียวเท่านั้น คือ ชาวบ้านต้องลุกขึ้นสู้

คำขู่ของนายกฯจึงไม่ต่างอะไรกับน้ำลายที่บ้วนลงพื้น เต็มที่ก็มีแต่คนรังเกียจ แต่ไม่มีใครกลัว

น่าเสียดายนะครับ แทนที่รัฐบาลจะ “สำเหนียก” ถึงสัญญาณความไม่พอใจของชาวบ้านที่แรงขึ้นๆ และเร่งหาทางทำความเข้าใจ ด้วยการทำทุกอย่างให้กลับเข้าสู่ครรลอง เช่น การฟื้นกระบวนการรับฟังความคิดเห็นหรือหาทางออกที่ยอมรับได้ร่วมกัน

แต่นี่กลับตรงกันข้าม ทั้งนายกฯและรัฐบาลกลับยึดเอาตัวเองเป็นที่ตั้ง อ้างเหตุผลความชอบธรรมของตัวเอง โยนบาป
ใส่ความคนคิดต่างว่าเป็นเพียง “เสียงส่วนน้อย” พร้อมกับราดน้ำมันโหมความขัดแย้งด้วยการข่มขู่คุกคามด้วยการหยิบสั่งห้ามไม่ให้ชุมนุม

และที่ถือว่า “อัปยศ” ที่สุด ก็ถือการเตรียมจัด “ม็อบชนม็อบ” โดยใช้กลไกอำนาจฝ่ายปกครองสั่งให้กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ระดมคนมาชุมนุมสนับสนุนการก่อสร้างโรงไฟฟ้าถ่านหินหมู่บ้านละ 20 คน ดังภาพหลักฐานคำสั่งที่ส่งต่อกันเป็นทอดๆ ตั้งแต่สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี ไปถึงกระทรวงมหาดไทย ไปถึงจังหวัด และอำเภอในกระบี่ ที่ชาวบ้านนำออกมาแฉกันอย่างกลาดเกลื่อนในเวลานี้นี่แหละ

ผมไม่รู้จะใช้คำว่า “เลว” หรือคำว่าอะไรดีที่จะสามารถบอกให้รับรู้ถึงความรู้สึก “รังเกียจ” พฤติกรรมในลักษณะดังกล่าว ไม่ว่าจะออกมาจากฝ่ายไหนก็ตาม โดยเฉพาะถ้าเป็นฝ่ายรัฐที่มีทั้งอำนาจและความได้เปรียบต่างๆ อยู่มือ

ต้องไม่ลืมนะครับว่า ในอดีตประเทศไทยเคยได้รับบทเรียนมาแล้วอย่างมากมายต่อกรณีความขัดแย้งจากปัญหาการจัดการทรัพยากรในลักษณะนี้

เขื่อนน้ำโจน โรงไฟฟ้าแม่เมาะ บ่อนอก หินกรูด จำได้บ้างหรือเปล่าครับว่า เคยก่อความเสียหายและความขัดแย้งระหว่างรัฐกับชาวบ้านเอาไว้อย่างไร

ถ้าวันนี้รัฐบาลยังขืนใช้ความบ้าอำนาจ ไม่หยุดใช้ความคิด หรือหยุดใช้บทเรียนในอดีตที่ผ่านมาให้เป็นประโยชน์และสร้างความเป็นธรรมในการจัดสรรทรัพยากรร่วมกับประชาชน

อย่าว่าแต่คำว่า “ปฏิรูป” หรือ “ปรองดอง” เลยครับ

แค่คำว่า “ร่วมมือ” รัฐบาลก็ไม่มีปัญญาทำให้เกิดได้แน่นอน

มะลิลา