ล่าสุดนายโทชิฮิโระ นิกาอิ เลขาธิการพรรครัฐบาล “พรรคเสรีประชาธิปไตย” (แอลดีพี) ซึ่งมีบารมีในพรรคแอลดีพีเป็นรองแค่นายกรัฐมนตรีชินโสะ อาเบะ ออกมาบอกยืนยันจะเดินทางไปเข้าร่วมแน่นอน

ท่าทีของนายนิกาอิบ่งบอกว่านายอาเบะต้องการกระชับความสัมพันธ์กับจีนท่ามกลางปัญหาตึงเครียดในคาบสมุทรเกาหลี ที่นานาชาติกำลังห่วงว่าเกาหลีเหนืออาจทดสอบนิวเคลียร์หรือขีปนาวุธขึ้นอีก

แต่การที่นายนิกาอิไปร่วมครั้งนี้ ไม่ได้หมายความว่าญี่ปุ่นจะเออออห่อหมกกับจีนทั้งหมด เพราะเป็นที่รู้กันว่าทั้งสองประเทศขุ่นข้องหมองใจกันอยู่ลึกๆตั้งแต่ช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 และยังมีปัจจัยแวดล้อมในภูมิภาค เป็นสารเร่งขัดแย้งจนสองประเทศมหาอำนาจทางเศรษฐกิจคู่นี้คบกันได้ไม่ค่อยสนิท

ตัวอย่างที่ญี่ปุ่นซุ่มเก็บอาการและรอดูพัฒนาการของจีนอยู่ตลอดอีกกรณีก็คือการก่อตั้งธนาคารเพื่อการลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐานแห่งเอเชีย (เอไอไอบี) ซึ่งญี่ปุ่นเลือกอยู่ข้างสหรัฐฯ (ยุคอดีตประธานาธิบดีบารัค โอบามา) ไม่เข้าร่วมเป็นสมาชิกก่อตั้ง เพราะห่วงว่าจะถูกจีนใช้เป็นเครื่องมือสร้างอิทธิพลในภูมิภาคและห่วงว่าจะกลายเป็นคู่แข่งของ ธนาคารเพื่อการพัฒนาแห่งเอเชีย (เอดีบี) ที่ญี่ปุ่นและสหรัฐฯคุมอยู่

ญี่ปุ่นยังเกรงด้วยว่าจีนตั้งเอไอไอบีขึ้นเพื่อใช้เป็นแหล่งทุนอุ้มแผนสร้างเครือข่ายเศรษฐกิจ “เส้นทางสายไหม” เชื่อมเอเชีย แอฟริกา และยุโรป ที่ผลักดันโดยประธานาธิบดี สี จิ้นผิงของจีน และเป็นนโยบายพัฒนาเศรษฐกิจหลักของจีนยุคปัจจุบัน

และแม้เอไอไอบีจะเพิ่งลงนามจับมือร่วมโครงการการเงินกับเอดีบี แต่ญี่ปุ่นยังไม่วางใจ

“พวกเรายังคงดูเอไอไอบีอย่างรอบคอบและยิ่งต้องตรวจสอบความโปร่งใสใกล้ชิดมากขึ้นนับแต่จีนรับบทบาทนำการบริหารในเอไอไอบี” มาซาฮิโกะ ชิบายามา ที่ปรึกษานายกฯอาเบะกล่าว.

เกรียงศักดิ์ จุนโนนยางค์