ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/273850

วันอังคาร ที่ 6 มิถุนายน พ.ศ. 2560, 06.00 น.

x

คำถาม ขอทราบความรู้เรื่อง คุณประโยชน์ของการปลูกพืชหมุนเวียนและการปลูกพืชแซม ด้วยครับ

คำตอบ

การปลูกพืชหมุนเวียน เป็นการจัดสภาพแวดล้อมในไร่นา โดยการปลูกพืชหลายชนิด ซึ่งจะช่วยลดการระบาดของโรคและแมลงศัตรูพืชได้ จะทำให้เกิดความหลากหลายทางชีวภาพ มีแหล่งธาตุอาหารที่หลากหลายของแมลง จึงมีแมลงหลากหลายชนิดมาอาศัยอยู่ร่วมกัน ในจำนวนแมลงเหล่านี้ จะมีทั้งแมลงที่เป็นศัตรูพืช และแมลงที่เป็นศัตรูธรรมชาติ ที่จะช่วยควบคุมแมลงศัตรูพืชให้คล้ายคลึงกับธรรมชาติในป่าที่อุดมสมบูรณ์นั่นเอง

วิธีการปลูกพืชหมุนเวียน สามารถทำได้หลายรูปแบบ โดยไม่ปลูกพืชชนิดเดียวกัน หรือตระกูลเดียวกัน ติดต่อกันบนพื้นที่เดียวกัน จะช่วยหลีกเลี่ยงการระบาดของโรคและแมลง และช่วยปรับปรุงดิน ดังนี้

-ให้ปลูกพืชตระกูลถั่วต่างๆ จะช่วยเพิ่มธาตุไนโตรเจนและอินทรียวัตถุ ช่วยปรับปรุงบำรุงดิน และให้ใช้ไรโซเบียมคลุกเมล็ดก่อนปลูก จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการตรึงไนโตรเจนมากยิ่งขึ้น

-ให้ปลูกพืชกินใบ กินดอก/ผล และกินหัว สลับกัน เนื่องจากพืชทั้งสามชนิดนี้จะมีความต้องการธาตุอาหารที่แตกต่างกัน

-ให้ปลูกพืชตระกูลหญ้า เช่น ข้าว ข้าวโพด อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง จะช่วยเพิ่มอินทรียวัตถุ และแมลงศัตรูพืชของพืชตระกูลหญ้า เป็นการตัดวงจรอาหารของแมลงจะช่วยลดการระบาดของแมลงศัตรูพืชได้

-ให้ปลูกพืชที่มีเศษเหลือทิ้ง เช่น ส่วนของใบและลำต้นหลังการเก็บเกี่ยวมาก สลับกับพืชที่มีเศษเหลือทิ้งหลังการเก็บเกี่ยวน้อย

-ให้ปลูกพืชที่มีระบบรากสั้นและรากยาวสลับกัน เพื่อให้รากแผ่กระจายไปหาอาหารในดินที่ต่างระดับกัน สับเปลี่ยนหมุนเวียนกันไป

วิธีการปลูกพืชแซม การเลือกพืชมาปลูกแซมกัน ต้องเลือกพืชที่มาเกื้อกูลกัน เช่น ช่วยป้องกันแมลงศัตรูพืช ช่วยเพิ่มธาตุอาหารให้อีกชนิดหนึ่ง ช่วยคลุมดิน ช่วยเพิ่มรายได้ก่อนเก็บเกี่ยวพืชหลัก ดังนี้

-ให้ปลูกดอกไม้สีสดๆ เช่น ไม้ดอกที่ปลูกง่ายๆ บานไม่รู้โรย ดาวกระจาย รอบๆ แปลงผัก/สวนไม้ผล หรือปลูกแซมไปกับผัก/ไม้ผล สีของดอกไม้จะช่วยดึงดูดให้แมลงศัตรูธรรมชาติ หรือแมลงตัวห้ำและตัวเบียนเข้ามาอยู่ในแปลง และน้ำหวานจากเกสรดอกไม้ ก็จะเป็นอาหารของแมลงเหล่านี้ด้วย แมลงศัตรูธรรมชาติเหล่านี้ จะช่วยควบคุมแมลงศัตรูพืช

-ให้ปลูกพืชที่มีกลิ่นรุนแรง หรือสารไล่แมลงศัตรูพืช ร่วมกับพืชหลัก เช่น ดาวเรืองผักกาดหอม กระเทียม ผักชี กะเพรา มะเขือเทศ ฯลฯ แซมลงไปในแปลงปลูกพืชหลัก เพื่อลดแมลงศัตรูพืชได้ เช่น ให้ปลูกตะไคร้หอมรอบๆ แปลง จะช่วยป้องกันแมลงศัตรูพืช เมื่อตัดใบตะไคร้หอมจะมีกลิ่นไล่แมลง และยังนำมาทำน้ำยาสมุนไพรฉีดพ่นไล่แมลงได้ หรือเช่นให้ปลูกดาวเรืองร่วมกับพืชอื่น มันฝรั่ง มะเขือเทศ สับปะรด จะช่วยลดความเสียหายจากการทำลายของไส้เดือนฝอยรากปมได้ หรืออาจปลูกดาวเรืองหมุนเวียนเพื่อลดไส้เดือนฝอย หรือให้ปลูกหอมร่วมกับพืชตระกูลแตง แตงกวา แตงโม แคนตาลูป เป็นต้น หรือปลูกกุยช่ายร่วมกับพืชตระกูลพริก มะเขือ จะช่วยป้องกันโรคเหี่ยวที่เกิดจากเชื้อฟิวซาเรียมได้ เนื่องจากบริเวณรากหอมและรากกุยช่าย มีแบคทีเรียต่อต้านเชื้อราสาเหตุของโรคได้อีกด้วย

-ให้ปลูกถั่วลิสงแซมระหว่างแถวของข้าวโพด จะช่วยทำให้แมลงศัตรูธรรมชาติมาอาศัยอยู่ในแปลง เช่น จะมีแมงมุม ตัวห้ำ ช่วยควบคุมหนอนเจาะลำต้นข้าวโพด เป็นต้น

พืชแต่ละชนิดต้องการธาตุอาหารแตกต่างกัน ทั้งชนิดและปริมาณ และระบบรากก็ยังมีความแตกต่างกัน ทั้งในด้านการแผ่กว้างและหยั่งลึก ถ้ามีการจัดระบบการปลูกพืชอย่างเหมาะสมแล้ว จะทำให้การใช้ธาตุอาหารของพืชมีความถูกต้อง เหมาะสมและสม่ำเสมอ และทำให้ดินไม่ขาดธาตุอาหารธาตุใดธาตุหนึ่งอีกด้วย

นาย รัตวิ