ปัญหาเด็กและเยาวชนในสังคมไทย เป็นปัญหาใหญ่ที่ต้องการการแก้ไข และต้องให้ความสำคัญมากๆ ปัญหาหนึ่ง เพราะส่งผลต่อความมั่นคง ความปลอดภัย และความสงบสุขของคนไทยทั้งประเทศ รายการ “ผู้หญิงแนวหน้ากับคุณแหน” ทุกวันอาทิตย์ เวลา 16.00-16.25 น. ทางสถานี TNN2 ช่อง 784 โดยพิธีกร “ดร.เฉลิมชัย ยอดมาลัย” พาไปพูดคุยกับ “เทพวัลย์ ภรณวลัย”
ผู้เชี่ยวชาญด้านเยาวชน กรมกิจการเด็กและเยาวชน กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ถึงปัญหาของเด็ก
และเยาวชนที่ต้องเร่งแก้ไข ซึ่งส่วนใหญ่เป็นเรื่องของพฤติกรรมไม่เหมาะสม ทั้งเด็กแว้น เด็กสกอยต์ เที่ยวกลางคืน ตั้งครรภ์
ไม่พึงประสงค์ ติดเกมส์ ติดกับดักสื่อออนไลน์ และอันตรายที่สุด คือ ยาเสพติด

เทพวัลย์ ภรณวลัย ได้พูดถึงปัญหาหลักๆ ของเด็กไทยในยุคนี้ให้ฟังว่า “เด็กกับเยาวชนนี่อายุกว้างนะคะ เด็กนี่แรกเกิดถึง 18 ปี ส่วนเยาวชน 18-25 ปี มันมีหลายปัญหาที่เป็นปัญหาร่วม บางปัญหาก็เป็นปัญหาเฉพาะกลุ่มเด็กกลุ่มเยาวชน ปัญหาหลักๆ
ที่เราพบ ขอพูดเป็นประเด็นใหญ่ๆ คือพฤติกรรมไม่เหมาะสม มีหลายอย่าง เราจะพบตามข่าวเยอะแยะเลย เช่น เด็กแว้น เด็กสกอยต์ อันนี้ก็เป็นในเรื่องของพฤติกรรมไม่เหมาะสม ทางภาษาราชการเรียกว่าแข่งรถในทางสาธารณะ ก็เป็นพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสมที่เป็นอันตรายต่อตนเองและก่อความเดือดร้อนอันตรายให้ผู้อื่นด้วย อันนี้ก็เป็นปัญหาอันหนึ่ง

นอกจากนี้ ก็จะมีในเรื่องของไม่เหมาะสมอื่นๆ มากมาย การเที่ยว การใช้ชีวิตเที่ยวกลางคืน ส่งไปสู่เรื่องของการตั้งครรภ์
วัยรุ่น ท้องก่อนวัยอันควร ตั้งครรภ์วัยรุ่นนี่เป็นปัญหาในแง่ที่บอกว่าทั้งทางร่างกายก็ไม่พร้อม ทางสภาพเศรษฐกิจ สังคม ก็ไม่พร้อมจะก่อกำเนิดเด็กขึ้นมาใหม่ จะเติบโตขึ้นมาเป็นประชากรที่มีคุณภาพของสังคมได้อย่างไร

แล้วตอนนี้จริงๆ อัตราการเกิดน้อยลงนะคะ แต่ว่าตั้งครรภ์วัยรุ่นนี่เยอะ ย้อนหลังไป 5-6 ปีที่แล้ว ที่มีข่าวว่ามีศพเด็กทารกถูกทิ้ง
อยู่เต็มไปหมด เขาว่ากันว่าน่าจะเชื่อมโยงกัน เพราะฉะนั้นอันนี้ก็ส่งผลกระทบเป็นเรื่องใหญ่ของประเทศทีเดียว เราจะมีประชากรรุ่นใหม่ที่เกิดน้อยลง แต่ว่าในจำนวนนั้นมาจากแม่วัยรุ่น การดูแลเลี้ยงดูการอบรม เด็กที่จะโตขึ้นมาก็ไม่มีคุณภาพ อันนี้ก็เป็นปัญหาเรื่องพฤติกรรม

ทีนี้นอกจากเรื่องพฤติกรรมแล้ว ก็ยังจะมีปัญหาที่มันสอดคล้องกับสภาพการทางสังคม ที่เราก็เชื่อมโยงมานะ เดี๋ยวนี้อะไรๆ ก็ไซเบอร์ อันนี้ก็มีปัญหาที่นั่งก้มหน้าทั้งวัน ทั้งเด็กและผู้ใหญ่ ถ้าเด็กนี่ก็จะมีความสุ่มเสี่ยงในเรื่องของการรู้เท่าทันสื่อออนไลน์
ตกเป็นเหยื่อ หรือไปทำอะไรผิดในนั้นที่ไม่ได้ตั้งใจ อาจจะไปเป็นผู้กระทำต่อคนอื่นโดยที่ตัวเองไม่รู้ หรือถูกชักจูงไปในทางที่ไม่ควร

จริงๆ ถึงแม้ว่าจะไม่อะไรเลย สุขภาพก็สำคัญ เพราะเล่นนานๆ มากกว่า 2 ชั่วโมง แทนที่จะไปออกกำลังกาย แทนที่จะไปอ่านหนังสือ แทนที่ไปนอน ชีวิตมันต้องเจอผู้คนบ้าง เพราะฉะนั้นเรื่องของการรู้เท่าทันสื่อออนไลน์ และการใช้สื่อออนไลน์ให้เหมาะสม อันนี้ก็เป็นประเด็นที่ท้าทายอยู่ จะเรียกว่าปัญหาก็ไม่ใช่ เพราะบางทีสื่อออนไลน์ในอีกด้านหนึ่งก็มีประโยชน์ ถ้าเลือกใช้ให้เป็น

อีกปัญหาหนึ่งที่เป็นเรื่องใหญ่ๆ และก็อมตะนิรันดร์กาลนี่ ก็คือ เรื่องยาเสพติด นี่ต้องบอกว่าผู้เสพนี่อายุก็น้อยลง แล้วก็เป็นผู้ค้าด้วยนะ กลายเป็นโดนหลอกใช้ พูดง่ายๆ กลายเป็นผู้ค้าโดยที่ตัวเองไม่รู้ ถูกใช้เป็นเครื่องมือ อันนี้ก็พอจะสโคปให้เห็นปัญหาใหญ่ๆ ซึ่งเกิดขึ้นกับเด็กและเยาวชน

ถามว่าจะแก้ปัญหาเหล่านี้ได้อย่างไร ถ้ามองว่าปัญหาหรือประเด็นท้าทายที่เกิดขึ้นรอบตัวเด็กเยาวชนมีเยอะแยะ จะแก้กันทางไหน และอย่างไร ตัวตั้งเลยต้องครอบครัว เพราะเป็นที่แรกที่จะดูแลบ่มเพาะ ก็เป็นลูกเรานะคะก็ต้องดูแลให้เหมาะสม ไปอยู่ข้างนอกใครก็ไม่ค่อยกล้าว่า แต่ว่าอยู่ในครอบครัวก็ต้องดูแลให้อยู่ในทางที่ถูกที่ควร อย่างนี้ก็เป็นเรื่องของสัมพันธภาพในครอบครัว ความใกล้ชิด ความอบอุ่น ที่จะต้องดูแลกัน

เรื่องที่บางคนว่าไม่มีเวลา ไปทำงานแต่เช้ากลับมาก็ค่ำแล้วนั้นมันก็เป็นจริงอย่างที่ว่านะคะ แต่ก็ต้องจัดว่าทำอย่างไรให้มีสมดุลกันได้ แล้วก็จริงๆ ความอบอุ่นหรืออะไรนี่ มันไม่ต้องมานั่งกอดกัน การสื่อสาร การพูดคุยกัน เรามองว่าสื่อออนไลน์มีอันตราย มีพิษภัยแต่อีกมุมหนึ่งอาจจะเกิดประโยชน์ก็ได้นะคะ ที่จะทำให้ครอบครัวเราใกล้ชิดกันได้ในยามที่มันจะต้องไม่ได้ใกล้กันทางกาย เราได้คุยได้อะไร แล้วก็จริงๆ ในเรื่องของการเปิดใจ หรือสัมพันธภาพที่ดีในครอบครัวจะช่วยป้องกันปัญหาได้เยอะ

ถ้ามีลูกสาวในครอบครัวไปตั้งครรภ์ในวัยที่ไม่พร้อม แล้วครอบครัวรู้ ถามว่าต้องทำอย่างไร เบื้องต้นถ้าครอบครัวรู้แล้วก็ดุนี่ เด็กหมดที่พึ่งนะคะ ก็ต้องเป็นที่พึ่งของเขาให้ได้ อะไรที่เกิดแล้วจะแก้อย่างไร แต่ว่าที่จริงป้องกันไม่ให้เกิดปัญหามันจะดีที่สุด ครอบครัวจะต้องเป็นที่พึ่งของลูกของเด็กของเยาวชน ปัญหาคือ ถ้าเกิดแล้วอย่างแรก คืออย่าดุ พยายามให้เขารู้ว่าเขาพึ่งเราได้ ถ้าเขาพึ่งคนในบ้านไม่ได้เขาจะยิ่งเตลิด แล้วเขาจะไปพึ่งใคร อันนี้ก็เป็นประเด็นที่ครอบครัวต้องดูแลกัน ถ้าดูแลกันดีๆ ก็คงจะไม่มีปัญหานี้เกิดขึ้นมา

ปัญหาเรื่องเด็กท้องก่อนวัยอันควร บางทีเด็กไปโรงเรียน แล้วมันมีจังหวะที่ผู้ปกครองไม่ได้อยู่ด้วย หรือมันมีโอกาสอะไรก็แล้วแต่ ซึ่งมันก็สุดจะเดา เด็กบางคนดูเรียบร้อยมาก แต่พอเกิดมีท้องขึ้นมาทุกคนตกใจมากว่าทำไมเด็กที่เรียบร้อยกลายเป็นแบบนี้ ซึ่งเรื่องแบบนี้ต้องย้ำว่าพ่อ-แม่ต้องเป็นที่พึ่ง เพราะว่าถ้าเราผลักเขาออกไปจากบ้าน เขาจะไม่มีที่พึ่งอีกต่อไป

ครอบครัวอย่างเดียวก็ไม่พอนะ ชุมชน สังคมรอบข้างก็ต้องช่วยกันด้วย คือการที่เราทำให้สังคมมันอยู่ยากขึ้น มันก็ทำให้เป็นปัจจัยที่เสี่ยงกับเด็กกับเยาวชน เกี่ยวโยงกันหมดทั้งระบบแหละค่ะ การที่เราจะดูแลผู้คนในสังคม ไม่เฉพาะเด็กเยาวชน ผู้สูงอายุ คนพิการ ใครก็ตาม ครอบครัวต้องเป็นเบื้องต้น ชุมชน สังคมก็ต้องเป็นปัจจัยรองลงมา เป็นอีกกรอบหนึ่ง แล้วในมุมของรัฐบาล กระทรวง กรมต่างๆ ที่จะดูแล ตรงนั้นจะดูในเรื่องของการกำหนดนโยบาย มาตรการ แล้วก็มีกลไก ทำโน่นนั่นนี่ จัดการปัญหา

มีคนบอกว่าถ้าครอบครัวอบอุ่นซะอย่าง ปัญหาที่เกิดขึ้นในครอบครัวจะไม่มี ถามว่าเชื่อตามนี้ได้มั้ย มันก็น่าจะเป็นจริงอย่างนั้นนะคะ แต่จริงๆ สังคม เศรษฐกิจ การเมือง เกี่ยวโยงกันหมดในภาพใหญ่ เพราะมันเป็นภาพที่สอดคล้องร้อยกันไปร้อยกันมา ปัญหาก็จะอยู่ที่ไหน ใครเป็นคนเริ่ม ที่จริงถ้าทุกคนช่วยกันระมัดระวัง สังคมมันก็น่าอยู่

ต้องขอประชาสัมพันธ์ตรงนี้นะคะ ถ้าหากว่ามีปัญหาทุกปัญหาทางสังคม กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ มีสายด่วน 1300 ทุกปัญหาทางสังคม โทร.เข้ามาได้ 24 ชั่วโมง โทร.ฟรี จะมีผู้เชี่ยวชาญให้คำตอบ

ถ้ารู้ว่าลูกหลานมีปัญหา ไม่ว่าจะติดเกมส์ ไม่ว่าจะเป็นพฤติกรรมไม่เหมาะสม หรือเริ่มจะส่อแววว่าอาจจะท้องโดยที่ไม่พร้อมถามว่าต้องทำอย่างไรเป็นอันดับแรก อันนี้มันเป็นเรื่องที่จะตอบยาก เพราะมันไม่ใช่หลักสูตรหรือคู่มือตายตัว ว่าคุณต้องทำหนึ่ง สอง สาม สี่ แต่ละบ้านก็จะมีลักษณะโดยเฉพาะ แต่ที่แน่ๆ ก็คือ ต้องใกล้ชิดและก็รับรู้ รับรู้ไม่ใช่ลงโทษดุดันอะไรแบบนั้นนะคะ รับรู้แล้วก็เป็นพวกเดียวกัน นี่คือหลักที่จะใครจะไว้ใจใคร ลูกไม่ใช่ไม่ไว้ใจพ่อ-แม่ แต่กลัว ทำอย่างไรที่มันจะทำให้เข้ากันได้มากขึ้น แล้วก็กล้าที่จะพูด กล้าที่จะเปิดอก ถ้าสมมุติเด็กบอกว่าไม่มีพ่อ-แม่ ก็คนใกล้ชิดค่ะ”