เมื่อเร็วๆ นี้ ในโลกโซเชียลมีการพูดถึงการใช้คอนแทคท์เลนส์ในสัตว์เลี้ยง กรณีเป็นโรคกระจกตาอักเสบ ทำให้หลายคนก็สงสัยว่ามีการนำไปใช้ได้จริงหรือ วันนี้ “Pet care ดูแลสัตว์เลี้ยง” มีข้อมูลดีๆ จาก ผศ.สพญ.ดร.นลินี ตันติวนิช จาก ภาควิชาศัลยศาสตร์ คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาฯ มาฝากกันครับ

ก่อนอื่นมาทำความรู้จักกระจกตากันก่อน ว่าคืออะไร?

กระจกตาเป็นอวัยวะของดวงตาที่สำคัญทั้งในมนุษย์และสัตว์ มีลักษณะใส ผิวเรียบและโค้งนูน มีหน้าที่หลักคือส่งผ่านและรวมแสงเพื่อให้เกิดการมองเห็นที่ชัดเจน และยังช่วยปกป้องอวัยวะที่อยู่ภายในดวงตาอีกด้วย

แล้วกระจกตาอักเสบ (ในสัตว์เลี้ยง) เกิดจากอะไร?

เกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ เช่น ผิวดวงตาแห้ง กระจกตาเป็นแผลหรือได้รับความกระทบกระเทือนจากปัจจัยภายนอก สารเคมี เป็นต้น เมื่อเกิดการอักเสบ สัตว์จะรู้สึกเจ็บปวด กะพริบตาถี่ มีน้ำตาไหล กระจกตาขุ่นขาว มีเส้นเลือดปรากฏขึ้น หากมีการอักเสบอย่างเรื้อรัง จะพบการสะสมของเม็ดสีในชั้นกระจกตา สัตว์มองเห็นลดลง หากเป็นอย่างรุนแรง อาจเกิดแผลหลุมลึก หรือทำให้สูญเสียการมองเห็นได้

คอนแทคท์เลนส์ (contact lens) มีประโยชน์อย่างไร?

หากกล่าวถึง คอนแทคท์เลนส์ ในมนุษย์นั้น เราจะรู้จักกันดีว่าใช้เพื่อช่วยปรับสายตาทำให้การมองเห็นคมชัดขึ้น ซื้อหาง่าย ใช้สะดวก และอาจมีวัตถุประสงค์เพื่อความสวยงามได้อีกด้วย ในด้านสัตว์เลี้ยง คอนแทคท์เลนส์ จัดเป็นนวัตกรรมใหม่ที่ไม่มีจุดประสงค์เพื่อแก้ไขความผิดปกติของสายตาแต่อย่างใด แต่หากนำมาใช้เพื่อปกป้องผิวดวงตาจากสิ่งระคายเคืองภายนอกหรือโรคของดวงตาที่รอการรักษาหรืออยู่ในระหว่างการรักษา คอนแทคท์เลนส์มีคุณสมบัติเอื้อต่อการแพร่ผ่านของออกซิเจน ช่วยกักเก็บยาที่หยอดตาในระหว่างการรักษา และกระจายความชุ่มชื้นอยู่บริเวณผิวดวงตาได้นานขึ้น

การนำคอนแทคท์เลนส์มาใช้กับสัตว์เลี้ยงใช้ได้หรือไม่?

เนื่องจาก คอนแทคท์เลนส์ มีข้อดีหลายประการ จึงสามารถนำมาใช้ทางการสัตวแพทย์เพื่อช่วยถนอมผิวดวงตาในสัตว์ป่วยได้หลายกรณี เช่น กระจกตาอักเสบ กระจกตาเสียหายจากสารเคมีหรือเป็นแผลหลุมจากการกระทบกระเทือนภายนอก ปัญหาจากเปลือกตาหรือขนตา หรือช่วยป้องกันผิวดวงตาหลังได้รับการทำศัลยกรรม เป็นต้น

คอนแทคท์เลนส์ เป็นผลิตภัณฑ์ที่มีหลายขนาด สัตวแพทย์สามารถเลือกใช้ให้เหมาะสมกับขนาดของกระจกตาที่ค่อนข้างหลากหลายในสุนัขและแมวแต่ละพันธุ์

การพิจารณาใส่ คอนแทคท์เลนส์ เมื่อสัตว์ยังรู้สึกตัวดีนั้นทำได้ค่อนข้างยากแม้จะหยอดยาชาเฉพาะที่แล้วก็ตาม เนื่องจากสัตว์มักต่อต้าน การดิ้นรนอาจทำให้ผิว คอนแทคท์เลนส์ ไม่เรียบเสมอกับผิวของกระจกตา เป็นสาเหตุให้หลุดได้ง่าย นอกจากนี้สุนัขและแมวมีหนังตาชั้นที่สามซึ่งอยู่ด้านในของเปลือกตาล่างที่บริเวณหัวตา หากเลือกขนาดเหมาะสมหรือใส่แนบไม่พอดี จะทำให้หลุดง่ายเช่นกัน ดังนั้นสัตวแพทย์จึงนิยมใส่ คอนแทคท์เลนส์ เมื่อสัตว์อยู่ในภาวะสลบแบบทั่วตัว

การดูแลสัตว์เลี้ยงในขณะที่ใช้คอนแทคท์เลนส์? เจ้าของสัตว์ควรปฏิบัติอย่างไร?

ในขณะที่สัตว์เลี้ยงใช้ คอนแทคท์เลนส์ เจ้าของควรดูแลสัตว์เลี้ยงของตนอย่างใกล้ชิด ควรให้สัตว์เลี้ยงสวมปลอกคอกันเกาตลอดเวลาเพื่อป้องกันแรงกระแทกโดยตรงที่ดวงตา ไม่แนะให้ใช้ยาหยอดตาใดๆ ที่มีลักษณะหนืดเพราะอาจทำให้ คอนแทคท์เลนส์ ขุ่น หากพบความผิดปกติใดๆ ควรรีบนำสัตว์เลี้ยงไปพบสัตวแพทย์ทันทีครับ

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ นายสัตวแพทย์ ดร.ทิลดิสร์ รุ่งเรืองกิจไกร
ฝ่ายประชาสัมพันธ์และส่งเสริมภาพลักษณ์องค์กร
คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย