ดร.นพ.บัณฑิต ศรไพศาล

การสูบบุหรี่เป็นพฤติกรรมที่พบเห็นได้ในทุกสังคมทุกเพศทุกวัย พฤติกรรมของการสูบบุหรี่ส่วนใหญ่จึงเริ่มต้นจากกลุ่มวัยรุ่นกลุ่ม 11-24 ปี โดยเฉพาะในกลุ่มเพื่อน ซึ่งจะนำไปสู่การมีพฤติกรรมของ การเสพติดบุหรี่เป็นนิสัยและต่อเนื่องไปยังวัยผู้ใหญ่ จากสถิติพบว่าเยาวชนไทย 10 คนที่ติดบุหรี่ มี 7 คนจะติดไปตลอดชีวิต และใน 3 คนที่เหลือต้องสูบบุหรี่เฉลี่ย 20 ปีก่อนที่จะเลิกได้ ส่วนคนที่ไม่สูบมีโอกาสที่จะได้รับอันตรายจากการสูดดมควันบุหรี่มือสอง โดยเฉพาะกลุ่มเด็กและสตรีที่ได้รับควันบุหรี่มือสองที่บ้าน ทำให้ต้องเสียค่ารักษาพยาบาลคนป่วยที่เกิดจากโรคจากการสูบบุหรี่ และยังส่งผลกระทบต่อสังคมสิ่งแวดล้อมและเศรษฐกิจ

เนื่องในโอกาส วันงดสูบบุหรี่โลก (World No Tobacco Day) วันที่ 31 พฤษภาคมของทุกปี สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับ เครือข่ายวิชาชีพแพทย์ในการควบคุมการบริโภคยาสูบ หรือมูลนิธิรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่ และ ศูนย์บริการการเลิกบุหรี่ทางโทรศัพท์ 1600 จัดโครงการ “100 ชีวิตตัวอย่าง เลิกสูบ เพื่อสร้างเสริมสุขภาวะ” เชิญชวนคนไทยหลากวัย หลายอาชีพทั้งผู้ที่มีชื่อเสียงและคนทั่วไปจากทั่วประเทศร่วมแบ่งปันประสบการณ์ความสำเร็จในการเลิกสูบบุหรี่โดยไม่คิดกลับไปสูบอีก เพื่อเผยแพร่ความรู้และแรงบันดาลใจในการเลิกบุหรี่รวมทั้งชี้ให้เห็นโทษของการสูบบุหรี่เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดนักสูบหน้าใหม่เพิ่มขึ้น

หนุ่ม วงกะลา

ดร.นพ.บัณฑิต ศรไพศาล รองผู้จัดการกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ หน่วยงานเจ้าของโครงการ กล่าวว่า โครงการนี้จะรวบรวมข้อมูลจาก 100 คนไทยทั่วประเทศทุกเพศทุกวัยทุกสาขาอาชีพ ที่ประสบความสำเร็จในการเลิกสูบบุหรี่ ถ่ายทอดเรื่องราวการเลิกบุหรี่เพื่อเป็นกำลังใจหรือเป็นแรงบันดาลใจในการเลิกบุหรี่

“ในโครงการนี้ เราต้องการให้เกิดการมีส่วนร่วมในการสร้างสรรค์สังคมให้มีสุขภาวะที่ดีโดยเปิดโอกาสให้บุคคลตัวอย่างเลิกสูบบุหรี่ 100 คน ได้ภาคภูมิใจกับการแบ่งปันประสบการณ์ที่จะเป็นประโยชน์ ต่อผู้อื่น ส่วนเยาวชนหรือนักสูบที่ได้อ่านก็จะมีแรงบันดาลใจแนวคิดและพฤติกรรมในการสร้างเสริม สุขภาวะของตน สู่การมีสุขภาวะที่ดีในอนาคต รวมทั้งเป็นอีกแรงที่จะสนับสนุน ให้คนใกล้ตัวเลิกบุหรี่ อีกด้วย”

ตัวอย่างอดีตนักสูบที่หันหลังให้บุหรี่ได้สำเร็จและเป็นแรงบันดาลใจให้ผู้อื่น ณพสิน แสงสุวรรณ หรือ หนุ่ม วงกะลา นักร้องหนุ่มขวัญใจวัยรุ่น เผยว่า ที่สูบบุหรี่ไม่ใช่เพราะความเท่แต่เป็นเพราะทำตามเพื่อน จนมาเข้าวงการเป็นนักร้อง ต้องไปร้องเพลงในผับซึ่งมันก็เป็นเรื่องปกติไปมีทั้งเหล้าบุหรี่ ตนเองสูบปกติวันละซองแต่ถ้ามีดื่มด้วยก็มากกว่าวันละ 2 ซอง ซึ่งการสูบบุหรี่มันมีผลต่อเสียง จนถึงวันหนึ่งที่ไอเป็นเลือดแต่ก็ยังไม่คิดหยุดสูบ ไปหาหมอยังไม่เชื่อหมอเลย

“สำหรับผมสาเหตุที่เลิกได้ไม่ใช่เพราะตัวเอง แต่เป็นเพราะกฎหมายที่ออกมาด้วย กำหนดสถานที่ในจำหน่ายและการสูบบุหรี่ เมื่อหาซื้อยากขึ้น ที่สูบก็ไม่มี เมื่อก่อนตึก GMM เข้าห้องน้ำก็สูบได้แล้ว พอมีกฎหมายออกมา บริษัทก็ออกกฎว่าห้ามสูบภายในอาคาร หรืออย่างสนามบินหาห้องสูบบุหรี่แทบจะไม่มีแล้ว สรุปคือมันหาที่สูบบุหรี่ได้ยากขึ้นมันก็ลดปริมาณการสูบไปเอง เวลาไปเล่นดนตรีในสถานศึกษา จริงๆ โรงเรียนเขาจะเตรียมห้องไว้ให้สูบได้ แต่ผมตระหนักว่าตัวเราต้องเป็นตัวอย่างให้เยาวชนนะ ฉะนั้นก็จะไม่สูบบุหรี่เวลาไปเล่นคอนเสิร์ตในโรงเรียน ก็เลยทำให้รู้สึกว่าเออเราก็ทำได้นะ

ณัทนิธิกรกช ปนวงษ์

จุดที่ทำให้เลิกจริงๆ คือ จะแต่งงานเพราะให้สัญญากับภรรยาไว้ตั้งแต่ยังเป็นแฟนกันว่าถ้าวันไหนเราได้แต่งงานกัน ผมจะเลิกสูบบุหรี่ดังนั้น พอ 1 ปี ก่อนจะแต่งงานผมตัดสินใจหักดิบ เพราะคิดว่าการที่ทำให้เขาภูมิใจในตัวเรา ได้เห็นรอยยิ้มที่มีความสุขจริงๆ ของเขามันคุ้มค่า มันทำให้การหักดิบไม่ทรมานอย่างที่คิด วันที่ตัดสินหักดิบคือไม่แตะอีกเลย ไม่ต้องพึ่งหมากฝรั่งด้วย จนเพื่อนๆเดินเข้ามาถามว่าทำได้อย่างไร ทุกวันนี้เลิกมาได้9 ปี ต่อให้มาสูบพ่นควันใส่หน้าก็ไม่มีผลอะไรกับผมแล้วครับ”

โปรดิวเซอร์สาวเจ้าของรางวัลทางดนตรีและผู้อยู่เบื้องหลังความสำเร็จของนักร้องมากมาย ณัทนิธิกรกช ปนวงษ์ จากคนที่ไม่เคยสูบบุหรี่ แต่เมื่อเข้าสู่ชีวิตวัยทำงานท่ามกลางคนที่สูบบุหรี่ ในระยะเวลาเพียง 6 เดือนเธอก็ตกเป็นทาสบุหรี่ไม่ต่างจากคนรอบข้าง จากปี 2536- 2535 เป็นเวลา 18 ปีที่เธอกลายเป็นสิงห์อมควันผ่านเหตุการณ์เฉียดตายเพราะพิษบุหรี่มาก็หลายครั้ง แต่ไม่เคยคิดเลิกสูบ แม้แต่เพื่อนรุ่นน้องมาขอว่าให้เลิก เพราะเขาเป็นห่วงเราและตัวเขาเองก็แพ้ควันบุหรี่ ก็หยุดสูบได้แค่วันสองวันจากนั้นก็แอบสูบ น้องเขาได้กลิ่นแต่เขาก็ไม่ว่าอะไร

“เหตุการณ์ที่ทำให้เลิกคือ ปลายปี 2553 ลาออกจากงาน แล้วตั้งใจว่าวันที่ 30 ธันวาคมจะไปปฏิบัติธรรมสวดมนต์ข้ามปี ก็จะสูบบุหรี่ไม่ได้ก็คิดว่างั้นขอสูบไว้ให้เต็มปอดก่อนแล้วกัน เพราะจะไม่ได้สูบหลายวัน แต่พอกลับจากปฏิบัติธรรมถึงบ้าน ก็คีบบุหรี่มวนแรกขึ้นมาสูบได้ครึ่งมวนเท่านั้นแหละ มันก็เกิดคำถามในใจว่าทำไมเป็นแบบนี้ ทำไมทำตัวอย่างนี้ อยู่วัดไม่ได้สูบตั้งหลายวันไม่เห็นเป็นอะไรเลย ก็เลยบอกกับตัวเองว่าฉันจะเลิกสูบบุหรี่ ครึ่งมวนที่เหลือก็ทิ้งไปเลย จากวันนั้นถึงวันนี้ก็ 7 ปีแล้วที่ไม่ได้แตะบุหรี่อีกเลย ก็มีสัญญาณสุขภาพที่ดีขึ้น ทำให้คิดได้อย่างหนึ่งว่าเงินที่เราเสียไปกับบุหรี่ตลอด 18 ปีที่ผ่านมันเอาไปทำอะไรได้อีกเยอะ ฝากถึงคนที่สูบหรือคิดจะเลิกอยู่ กล้าพูดได้ว่าการเลิกบุหรี่ทำให้ชีวิตดีขึ้นจริงๆ แต่มันอยู่ที่คุณจะเลิกหรือไม่ มันอยู่ที่ในตัวของคุณเอง”

ทั้งสองคนนี้เป็นเพียงตัวอย่างส่วนหนึ่งของผู้เข้าร่วม โครงการ “100 ชีวิตตัวอย่างเลิกสูบ เพื่อสร้างเสริมสุขภาวะ” ยังมีคนดังที่ประสบความสำเร็จในการเลิกบุหรี่ ที่เข้าร่วมโครงการอีกหลายท่าน อาทิ แร็พเปอร์ชื่อดัง กอล์ฟฟัคกลิ้ง ฮีโร่, เก่ง-ธชย ประทุมวรรณ(เก่ง เดอะ วอยซ์) และ อาต้อย-เศรษฐาศิระฉายา นักร้องนักแสดงชื่อดัง ฯลฯ ที่พร้อมจะส่งต่อแรงบันดาลใจและกำลังใจให้กับผู้ที่คิดจะเลิกบุหรี่อย่างถาวร

สสส. ขอเชิญชวนทุกท่านที่ประสบความสำเร็จในการเลิกบุหรี่ ร่วมแบ่งปันประสบการณ์ในโครงการ “100 ชีวิตตัวอย่าง เลิกสูบ เพื่อสร้างเสริมสุขภาวะ” โดยเขียนเรื่องราวของตัวเองประกอบด้วย 1.จุดเริ่มต้นของการสูบบุหรี่ 2.ระยะเวลาที่สูบ 3.ผลกระทบที่เกิดขึ้นกับตัวเองและคนรอบข้างที่เกิดจากการสูบบุหรี่ 4.แรงบันดาลใจอะไรที่ทำให้เลิกบุหรี่ 5.ใช้วิธีใดบ้างสำหรับการเลิกบุหรี่โดยเขียนเรื่องเล่า ไม่เกิน 1 หน้ากระดาษ เอ 4ส่งมาที่ https://www.facebook.com/smokefreethailand ภายใน 31 สิงหาคม 2560 เรื่องราวของคุณอาจจะเป็น 1 ในตัวอย่างที่จะสร้างแรงบันดาลใจให้กับคนที่ต้องการเลิกบุหรี่