คำถาม ผมอยากทราบความหมายของพืชสวน และจะนำมาใช้ประโยชน์อย่างไรบ้างครับ

คำตอบ พืชสวน เป็นพืชที่ต้องดูแลเอาใจใส่อย่างใกล้ชิดอย่างมากมีขอบเขตในการปลูกที่แน่นอน ทั้งยังมีขั้นตอน และความประณีตในการปลูก นับตั้งแต่การเพาะเมล็ด การเตรียมดิน การจัดระยะปลูก การให้ปุ๋ย การให้น้ำ การพรวนดิน การป้องกันกำจัดศัตรูพืช และการเก็บเกี่ยว เป็นพืชที่ปลูกในพื้นที่น้อยหรือมากก็ได้ ส่วนมากอายุยืน สามารถเก็บเกี่ยวได้เป็นเวลาหลายปีติดต่อกัน แบ่งออกได้เป็นหลายชนิด คือ

พืชสวน ในทางหลักวิชาการ แบ่งตามลักษณะการใช้ประโยชน์ได้ 5 ชนิด คือ

1.ไม้ผล เป็นพืชที่ปลูกขึ้น เพื่อใช้ประโยชน์จากผล ส่วนใหญ่เป็นไม้ยืนต้น ลำต้นแข็งแรง ไม้ยืนต้นที่มีอายุหลายปี จึงจะให้ผลผลิต การทำสวนผลไม้ ชาวสวนจะต้องศึกษาหาความรู้ ความชำนาญ ความขยันหมั่นเพียร และปฏิบัติดูแลรักษาอยู่ตลอดเวลา การทำสวนผลไม้ต้องอาศัยเงินทุน และระยะเวลานานพอสมควรที่จะให้ผลผลิตออกจำหน่ายได้ เช่น ทุเรียน มะม่วง

2.ไม้ดอก เป็นพืชที่ปลูกขึ้น เพื่อใช้ประโยชน์จากดอก มีดอกสวยงาม มีทั้งไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ ไม้พุ่ม และไม่ล้มลุก บางชนิดมีดอกสวยงามติดอยู่กับต้น ที่นิยมปลูกประดับตกแต่งอาคารสถานที่ เรียกว่าไม้ดอกติดกับต้น หมายถึง พันธุ์ไม้ดอกที่ไม่นิยมตัดดอก เนื่องจากดอกไม่มีความคงทน เหี่ยวเฉาง่าย เช่น ชบา เฟื่องฟ้า บางชนิดปลูกเพื่อตัดดอกนำไปใช้ประโยชน์ ซึ่งเรียกว่า ไม้ตัดดอก คือ ไม้ดอกที่ปลูก เพื่อตัดดอกจากต้นนำมาใช้ประโยชน์ เช่น ดอกกุหลาบ ดอกเบญจมาศ

3.ไม้ประดับ เป็นพืชที่ปลูกเพื่อใช้ประโยชน์จากรูปร่าง รูปทรง หรือสีสันของลำต้นและใบ ซึ่งมีลักษณะแตกต่างกัน นิยมปลูกประดับตกแต่งอาคารสถานที่ ทั้งในพื้นดินและในกระถาง มีทั้งไม้ยืนต้น และไม้ล้มลุก พืชที่ปลูกแล้วสามารถให้ดอกที่สวยงาม หรือบางชนิดก็ให้ใบ ทรงต้น ทรงพุ่มสวยงาม ซึ่งสามารถใช้ตกแต่งสถานที่ให้สวยงามได้ แบ่งออกเป็น

– ไม้ใบ คือพันธุ์ไม้ที่มีรูปร่างลักษณะของใบสวยงามมีสีสันดี เช่น บอนสี โกสน

– ไม้กระถาง คือพันธุ์ไม้ประดับที่สามารถนำมาปลูก ให้เจริญเติบโตได้ดีในกระถาง เช่น หมากเขียว หมากเหลือง

– ไม้ดัดและไม้แคระ คือไม้ประดับที่มีความสวยงามของทรงลำต้น กิ่ง ใบ ดอก หรือผล โดยต้องตัดแต่งดูแลเอาใส่เป็นพิเศษ ใช้ศิลปะและเวลาในการตกแต่งมาก เช่น ตะโก มะสัง

4.ผัก เป็นพืชที่ปลูกขึ้นเพื่อใช้ส่วนต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นลำต้น ใบ ดอก ผล เมล็ด หัว ราก เป็นอาหาร พืชผักส่วนใหญ่เป็นไม้ล้มลุก มีการเจริญเติบโตรวดเร็ว อายุสั้น เช่น คะน้า ผักชี ส่วนผักที่เป็นพืชยืนต้น มีอายุยืนนาน เช่น ชะอม กระถิน

5.สมุนไพร เป็นพืชที่ปลูกเพื่อใช้ส่วนต่างๆ หรือสกัดเอาสารเคมี มาใช้เป็นส่วนประกอบในการรักษา และบรรเทาอาหารเจ็บป่วย หรือโรคภัยต่างๆ เช่น ใบบัวบก ฟ้าทะลายโจร

ปัจจุบันนี้ วงการพืชสวนของไทย สามารถเปิดตัวสินค้าพืชสวน ให้เป็นที่รู้จักของนานาประเทศดียิ่งขึ้น รวมทั้งมีการสนับสนุนให้ผู้ส่งออกพืชสวนของไทยได้เรียนรู้ และแลกเปลี่ยนนวัตกรรมใหม่ๆ จากนานาประเทศ ซึ่งจะเป็นการต่อยอด ที่จะมีประโยชน์อย่างยิ่งต่อวงการพืชสวน ในการปรับนวัตกรรมใหม่ๆ เพื่อพัฒนาและปรับปรุงสินค้าพืชสวนของไทย ให้สามารถเพิ่มศักยภาพของสินค้าพืชสวน และขยายตลาดส่งออกสินค้าในอนาคตอีกด้วย

นาย รัตวิ