ภูมิบ้านภูมิเมือง : ‘ฉากบังเพลิง’ จิตรกรรมชั้นสูงพระนารายณ์อวตาร 9 ปาง

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/lady/280833

ภูมิบ้าน ภูมิเมือง : ‘ฉากบังเพลิง’ จิตรกรรมชั้นสูงพระนารายณ์อวตาร 9 ปาง

ภูมิบ้าน ภูมิเมือง : ‘ฉากบังเพลิง’ จิตรกรรมชั้นสูงพระนารายณ์อวตาร 9 ปาง

วันอาทิตย์ ที่ 16 กรกฎาคม พ.ศ. 2560, 06.00 น.

พระเมรุมาศในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ 9 นั้น กรมศิลปากรโดยสำนักช่างสิบหมู่ได้ร่วมกันสร้างศิลปกรรมชั้นสูงหนึ่งเดียวในแผ่นดิน โดยเฉพาะงานจิตรกรรมฉากบังเพลิงขนาดสูง 4.4 เมตร กว้าง 5.35 เมตร สำหรับประกอบบนพระเมรุมาศทรงบุษบก 9 ยอดนั้นมีความน่าสนใจมาก กล่าวคือ ฉากบังเพลิงด้านหน้าและด้านหลังแต่ละด้านเขียนภาพในฉากบังเพลิง 4 ช่อง ช่องละ 2 ส่วนนั้นเขียนเป็นภาพพระผู้เป็นเจ้าของพราหมณ์จากพระราชนิพนธ์ รัชกาลที่ 6 เรื่อง พระนารายณ์สิบปาง ที่คัดเลือกมา 8 ปาง ยกเว้นปางที่ 5 และปางที่ 9 สำหรับปางที่ 9 นั้นได้ถือเอาพระบรมโกศทองใหญ่ในหลวง รัชกาลที่ 9 เป็นพระนารายณ์อวตารอีกปางหนึ่ง ซึ่งได้อัญเชิญพระบรมโกศตั้งอยู่ในพระเมรุมาศทรงบุษบก9 ยอดอยู่แล้ว

นอกจากภาพพระนารายณ์อวตารแล้วฉากบังเพลิง นั้นยังคัดเลือกเอาโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริสำคัญจาก 4,000 โครงการ โดยแยกงานตามหมวด ดิน น้ำ ลม ไฟ  เป็น 24 โครงการ ประกอบช่องล่างของพระนารายณ์อวตารที่ภาพขนาบซ้ายขวาของฉากนั้นเป็นภาพกลุ่มเทวดาที่ลงมาแสดงความสักการะแด่ในหลวง รัชกาลที่ 9และรับกลับขึ้นสู่สรวงสวรรค์ ส่วนช่องล่างของฉาก 4 ช่องรวมถึงบริเวณทางขึ้นบันไดสองด้านนั้นเป็นโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ 6 โครง โดยกำหนดให้ด้านทิศเหนือเป็นหมวดน้ำ ด้านบนเป็นพระนารายณ์อวตารปางที่ 1 มัสยาอวตาร ทรงอวตารเป็นปลากรายทอง และปางที่ 2 กูรมาวตาร ทรงอวตารเป็นเต่า โครงการได้แก่ ฝนหลวง แก้ปัญหาความแห้งแล้ง ภาคอีสานอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ ฝายต้นน้ำ เพื่อชะลอน้ำศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้ เชียงใหม่ อ่างเก็บน้ำเขาเต่า ประจวบคีรีขันธ์ เขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ เพื่อเก็บกักน้ำไว้ยามขาดแคลนน้ำ ประตูน้ำ โครงการพัฒนาพื้นที่ ลุ่มน้ำปากพนัง กังหันน้ำชัยพัฒนา เครื่องกลเติมอากาศ บำบัดน้ำเสีย ด้านทิศตะวันออก เป็นหมวดดิน ด้านบนเป็นพระนารายณ์อวตาร ปางที่ 3 วราหาวตาร ทรงอวตารเป็นหมูป่าและปางที่ 4 สิงหาวตาร ทรงอวตารเป็นนรสิงห์  โครงการได้แก่ ดินกรวด ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้ ดินเค็ม ศูนย์ศึกษาการพัฒนาอ่าวคุ้งกระเบน ดินทราย ศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินซ้อน และโครงการหุบกะพง-ดอนห้วยขุน ดินดานลูกรัง ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยทราย ดินพรุ ศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทอง และ ดินเปรี้ยว ศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทองทิศตะวันตก เป็นหมวดลม ช่องด้านบนเป็นพระนารายณ์อวตารปางที่ 9 กฤษณาวตาร ทรงอวตารเป็นพระกฤษณะและปางที่ 10 กัลกยาวตาร ทรงอวตารเป็นมนุษย์ขี่ม้าขาว โครงการ ได้แก่ กังหันลม โครงการชั่งหัวมันตามพระราชดำริ บ้านหนองคอไก่ จ.เพชรบุรี โครงการสถานีพัฒนาเกษตรที่สูงตามพระราชดำริดอยม่อนล้าน จ.เชียงใหม่ กังหันลม โครงการส่วนพระองค์สวนจิตรลดา ผลิตไฟฟ้าด้วยพลังงานลมและ กังหันลมสูบน้ำ ศูนย์ช่วยเหลือผู้ประสบวาตภัยแหลมตะลุมพุก จ.นครศรีธรรมราช และบางกระเจ้า

พระราชดำริพื้นที่บางกระเจ้า อ.พระประแดง จ.สมุทรปราการ พื้นที่สีเขียวและเป็นปอดของกรุงเทพฯ ด้วยลมมรสุมจากอ่าวไทยนั้นได้พัดเอาอากาศบริสุทธิ์จากพื้นที่แห่งนี้เข้ามาฟอกอากาศเสียในกรุงเทพฯ ตลอดเวลามากกว่าปีละ 9 เดือน ด้านทิศใต้เป็นหมวดไฟ ช่องด้านบนเป็นภาพพระนารายณ์อวตาร ปางที่ 6 ปรศุรามาวตารทรงอวตารเป็นพราหมณ์ปรศุราม ผู้ใช้ขวานเป็นอาวุธและปางที่ 7 รามาวตาร ทรงอวตารเป็นพระรามในรามเกียรติ์ โครงการได้แก่ สบู่ดำ ปลูกเพื่อสกัดน้ำมัน สามารถใช้แทนน้ำมันดีเซล ศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพาน โรงงานผลิตไบโอดีเซล ศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทองเชื้อเพลิงอัดแท่ง แกลบอัดแท่ง โครงการส่วนพระองค์สวนจิตรลดา ก๊าซชีวภาพ โครงการส่วนพระองค์สวนจิตรลดา พลังงานเซลล์แสงอาทิตย์ ผลิตกระแสไฟฟ้าใช้ไฟฟ้าสำหรับอุปกรณ์รับส่งสัญญาณดาวเทียม ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้ และกังหันน้ำผลิตไฟฟ้า ที่ประตูน้ำคลองลัดโพธิ์ ด้านหลังฉากบังเพลิงทั้งสี่ด้านนั้น เป็นภาพพระปรมาภิไธยย่อ “ภปร” ลอยบนพื้นดอกดาวเรืองสีเหลืองสีประจำวันพระราชสมภพของพระองค์และรอบข้างเป็นดอกไม้มณฑาทิพย์ที่ร้อยเป็นลายเฟื่องอุบะห้อยอยู่ถือเป็นดอกไม้แห่งสวรรค์ที่ร่วงหล่นแสดงการเสด็จสวรรคตของในหลวง รัชกาลที่ 9 พระเจ้าแผ่นดินของโลก


ภาพหมู่เทวดา


ภาพวราหาวตาร


สิงหาวตาร


ฉากบังเพลิงด้านหลัง


เขื่อนป่าสักชลสิทธิ์

Leave a comment