ภูมิบ้านภูมิเมือง : ‘พระมหาเทพ’ ประติมากรรมแห่งเขาพระเมรุ

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/lady/282099

ภูมิบ้าน ภูมิเมือง : 'พระมหาเทพ' ประติมากรรมแห่งเขาพระเมรุ

ภูมิบ้าน ภูมิเมือง : ‘พระมหาเทพ’ ประติมากรรมแห่งเขาพระเมรุ

วันอาทิตย์ ที่ 23 กรกฎาคม พ.ศ. 2560, 06.00 น.

ชมผลงานของช่าง

ด้วยพระเมรุมาศ พระบาทสมเด็จพระปรมินทร มหาภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ 9 สร้างเป็นพระเมรุมาศขนาดใหญ่ดังเขาพระสุเมรบนสรวงสวรรค์อย่างที่ปวงชนชาวไทยทั้งแผ่นดินจะเห็นเป็นครั้งแรก จึงทำให้การสร้างศิลปกรรมประดับพระเมรุมาศมีขนาดใหญ่ตามไปด้วย  อาทิตย์นี้ได้ตามหาภูมิช่างศิลปกรรมและประณีตศิลป์ชั้นเยี่ยมไปที่สำนักช่างสิบหมู่

กรมศิลปากร ผู้ดูแลการสร้างงานประดับตกแต่งพระเมรุมาศและบริเวณปริมณฑลให้งามราวสวรรค์ชั้นฟ้า โดยเฉพาะบนพระเมรุมาศที่ประกอบด้วยชั้นต่างๆ คือ จากชั้นที่หนึ่ง เป็นพื้นล่างสุดที่ติดกับถนนรอบพระเมรุมาศ ถัดขึ้นมาเป็นฐานไพทีชั้นที่หนึ่ง
ฐานไพทีชั้นที่สอง ฐานไพทีชั้นที่สาม ซึ่งต่อขึ้นไปจะเป็นบริเวณที่สร้างเป็นอาคารพระเมรุทรงมณฑปหรือบุษบกขนาดใหญ่ จึงทำให้มีพื้นที่สำหรับการสร้างประติมากรรมแห่งเขาพระสุเมรุนั้นเกิดขึ้นมากมาย


ช่างประติมากรรม

ที่น่าสนใจมากคือประติมากรรมรูปมหาเทพหรือพระผู้เป็นเจ้าของพราหมณ์ 4 องค์ ได้แก่ 1.พระอิศวร(พระศิวะ) พระผู้เป็นเจ้าหรือเทพผู้ทรงประทานพรวิเศษให้แก่ผู้หมั่นทำความดีและยึดมั่นในศีลธรรม 2.พระนารายณ์ (พระวิษณุ) พระผู้เป็นเจ้าหรือเทพผู้อวตารเป็นพระรามหรือพระรามาธิบดีลงมามีชีวิตบนมนุษย์โลกเพื่อปราบยุคเข็ญ 3.พระอินทร์ พระผู้เป็นเจ้าหรือเทพผู้สามารถบันดาลความสุขให้แก่โลก โดย บันดาลให้เกิดฝนตกต้องตามฤดูกาล และบันดาลให้พืชพรรณเจริญงอกงาม และ 4.พระพรหม พระผู้เป็นเจ้าหรือเทพผู้กำหนดชะตาชีวิตของมนุษย์ ซึ่งมหาเทพหรือพระผู้เป็นเจ้าของพราหมณ์ทั้ง 4 องค์นี้ต่างเสด็จลงมาจากสรวงสวรรค์เพื่อรับพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช เสด็จกลับสู่สวรรค์

ดังนั้นจึงกำหนดให้พระมหาเทพทั้งสี่องค์ประดิษฐานบนฐานไพทีชั้นที่สาม ล้อมรอบองค์พระเมรุมาศนอกจากนี้ยังมี เทวดาผู้เป็นจตุโลกบาล 4 องค์คือ 1.ท้าวธตรฐ เทวดาผู้ดูแลรักษาโลกด้านทิศตะวันออก2.ท้าววิรุฬหก เทวดาผู้ดูแลรักษาโลกด้านทิศใต้ 3. ท้าววิรูปักษ์ เทวดาผู้ดูแลรักษาโลกด้านทิศตะวันตก 4.ท้าวกุเวร หรือ ท้าวเวสวัณ (ท้าวเวสสุวรรณ) เทวดาผู้ดูแลรักษาโลกด้านทิศเหนือ ท้าวจตุโลกบาลทั้ง 4 องค์นี้เป็นเทวดาผู้ป้องกันอันตรายที่จะเกิดแก่มนุษย์โลกประจำ 4 ทิศ ได้เสด็จลงมาจากสวรรค์เพื่อรับพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช เสด็จกลับสู่สวรรค์เช่นกันโดยกำหนดให้ท้าวจตุโลกบาลทั้งสี่องค์ประดิษฐานบนฐานไพทีชั้นที่หนึ่งบริเวณมุม ล้อมรอบองค์พระเมรุมาศ  สำหรับมหาเทพแห่งความสำเร็จที่รู้จักกันดีคือ พระพิเนก(พระพิฆเนศวร) เป็นบุตรแห่งพระอิศวรและพระอุมาเทวีเป็นเทพแห่งความสำเร็จ มีความฉลาดรอบรู้ในศิลปวิทยาการทั้งปวง เป็นเทพที่แสดงถึงพระราชอัจฉริยภาพของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ที่พระองค์ทรงพระปรีชาสามารถรอบรู้สรรพศาสตร์และทรงใช้พระปัญญาญาณด้วยสายพระเนตรยาวไกลในการแก้ไขปัญหาต่างๆ


ประติมากรรมมหาเทพ

พระราชทานปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงและ “ศาสตร์พระราช” บันดาลสุขให้ประชาชนของพระองค์มาตลอดรัชกาล จึงกำหนดให้พระพิฆเนศวรประดิษฐานบนฐานไพทีชั้นที่สอง หน้าบันไดทางขึ้นฐานไพทีชั้นที่สามด้านทิศเหนือ พร้อมกับพระพินาย (พระโกญจนาเนศวร)เป็นโอรสของพระอิศวร มีศักดิ์เป็นน้องของพระพิฆเนศวร มีพระพักตร์เป็นช้างเช่นเดียวกัน เป็นเทพเจ้าแห่งช้างทุกชนิด เป็นผู้สร้างช้างเอราวัณ ช้างคีรีเมขล์ไตรดายุคและช้างเผือกในโลก ด้วยในแผ่นดินรัชกาลที่ 9 นั้น มีช้างเผือกบังเกิดขึ้นหลายช้าง เป็นสัญลักษณ์แห่งมหามงคลแสดงความเป็นพระจักรพรรดิราชที่หาได้ยากยิ่งบนแผ่นดินไทยพระองค์ทรงตั้งกองทุนการศึกษาขึ้นมากมาย เพื่อสร้างบุคลากรผู้มีคุณค่ายิ่งประดุจเช่นช้างเผือกที่อยู่ในป่าที่นำสร้างให้เป็นคนดีมีความสามารถให้ชาติบ้านเมืองพระโกญจนาเนศวรนี้ประดิษฐานบนฐานไพทีชั้นที่สองหน้าบันไดทางขึ้นฐานไพทีชั้นที่สาม ด้านทิศเหนือคู่กับพระพิฆเนศวร ประหนึ่งเฝ้ารับเสด็จสู่สรวงสวรรค์ โดยบริเวณโดยรอบเป็นงานโครงการพระราชดำริ “ศาสตร์พระราชา” ที่พระองค์พระราชทานให้ทุกคนได้สำนึกถึงพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้นั้นไปตลอดกาลนาน

 


พระนารายณ์

 


พระอินทร์

 


พระพรหม

Leave a comment